Εμφάνιση αναρτήσεων με ετικέτα γονείς - παιδιά. Εμφάνιση όλων των αναρτήσεων
Εμφάνιση αναρτήσεων με ετικέτα γονείς - παιδιά. Εμφάνιση όλων των αναρτήσεων

Κυριακή 18 Σεπτεμβρίου 2016

Δημιουργία συναισθηματικού δεσμού γονιού - παιδιού.



Τη στιγμή που θα πάρετε το μωρό σας στην αγκαλιά σας για πρώτη φορά είναι πιθανόν πως θα βιώσετε ανάμεικτα συναισθήματα. Οι περισσότεροι γονείς πιστεύουν ότι θα νιώσουν αγάπη απ’ την πρώτη ματιά και σε αρκετούς, πράγματι αυτό συμβαίνει.
Ωστόσο, υπάρχουν και νέοι γονείς οι οποίοι δε βιώνουν άμεσα το συναίσθημα της αγάπης. Συνήθως, οι νέες μητέρες, όταν αντικρίζουν για πρώτη φορά το νεογέννητό τους, αναφέρουν πως αισθάνονται ένα μούδιασμα, ίσως και αμηχανία. Αυτά τα συναισθήματα τις κάνουν να νιώθουν τύψεις και ενοχές. Ωστόσο, δεν υπάρχει λόγος να νιώθετε έτσι, είναι απόλυτα φυσιολογικό να δεθείτε με το μωρό σας σταδιακά, μέσα στις επόμενες εβδομάδες ή μήνες της ζωής του. Άλλωστε ξεκινά ένα νέο και άγνωστο κομμάτι, μέχρι τώρα και για εσάς και χρειάζεστε χρόνο για να συνειδητοποιήσετε την νέα πραγματικότητα.
Η δημιουργία, λοιπόν, συναισθηματικού δεσμού με το παιδί είναι μια διαδικασία που απαιτεί χρόνο αλλά κυρίως προσπάθεια και επιμονή από την μεριά των γονιών.

Στάδια ανάπτυξης δεσμού

Από τη γέννηση, ή λίγο αργότερα, το μωρό θα γαντζώνεται και θα κοιτάζει κατάματα τον ενήλικα που προσπαθεί να το παρηγορήσει όταν κλαίει. Από πολύ νωρίς, τα μωρά ανταποκρίνονται περισσότερο στις μητέρες τους, αλλά στη διάρκεια των πρώτων εβδομάδων γαντζώνονται σε όλους, τους κοιτάζουν όλους κατάματα και χαμογελούν σε όλους ανεξαιρέτως.
Σε ηλικία τριών περίπου μηνών, το μωρό σας θα χαμογελάει περισσότερο σ' εσάς ή σε άλλα οικεία πρόσωπα, παρά στους ξένους. Ωστόσο, τα πιο πολλά μωρά της ηλικίας αυτής καλοδέχονται τις καινούριες γνωριμίες και πιθανότατα, θα χαμογελάσουν ζεστά σε κάποιον συγγενή που τον αντικρίζουν για πρώτη φορά.
Γύρω στους έξι με εφτά μήνες, το μωρό θα δείχνει σίγουρα μια σταθερή προσκόλληση σε κάποιο συγκεκριμένο πρόσωπο. Την ίδια περίοδο, ίσως αρχίσει να αντιμετωπίζει επιφυλακτικά τους ξένους. Το αρχικό πρόσωπο προσκόλλησης, σχεδόν πάντα είναι αυτός που φροντίζει το μωρό — συνήθως, η μητέρα του. Όμως, μολονότι, το μωρό θα προσκολληθεί πιθανότατα πρώτα στη μητέρα του, πολύ σύντομα θ' αρχίσει να ενδιαφέρεται και για άλλα πρόσωπα που το φροντίζουν: τον πατέρα, ένα μεγαλύτερο αδερφό ή αδερφή, τον παππού ή τη γιαγιά, ή όποιο άλλο πρόσωπο έχει αναλάβει σε καθημερινή βάση τη φροντίδα του.
Σε ηλικία ενός χρόνου, τα περισσότερα μωρά προσκολλώνται στον πατέρα, όπως και στη μητέρα τους. Ωστόσο, όταν έχουν κάποιο πρόβλημα, τα μωρά της ηλικίας αυτής καταφεύγουν συνήθως στη μητέρα τους.


Αργοπορημένο συναισθηματικό δέσιμο

Σε ορισμένες περιπτώσεις υπάρχουν κάποιες αιτίες που καθυστερεί να αναπτυχθεί συναισθηματικό δέσιμο μεταξύ μητέρας και μωρού. Εάν, για παράδειγμα, βιώσατε μια τραυματική εμπειρία τοκετού, πάσχετε από κατάθλιψη, το μωρό σας είναι σε θερμοκοιτίδα, χρειάζεται ειδική φροντίδα ή έχει κάποια αναπηρία, μπορεί να αισθάνεστε αποξενωμένη και ανίσχυρη απέναντι του. Παρομοίως, εάν επιθυμούσατε να αποκτήσετε συγκεκριμένα αγόρι και γεννήσατε κορίτσι, αυτό μπορεί να προκαλέσει προβλήματα στη δημιουργία του συναισθηματικού δεσίματος. Αυτή η πρόωρη απόρριψη συχνά δε διαρκεί για πολύ και συνήθως αντιστρέφεται πολύ γρήγορα και μετατρέπεται σε έντονα συναισθήματα προστασίας και τελικά ανιδιοτελούς αγάπης.

Ποιό είναι το συστατικό για το ασφαλές δέσιμο του παιδιού με το γονιό;
Μελέτες δείχνουν ότι το κρίσιμο συστατικό για ένα ασφαλές δέσιμο είναι η ανταπόκριση από τους γονείς προς το βρέφος, δηλαδή να είναι ευαισθητοποιημένοι στα μηνύματα του παιδιού και να ανταποκρίνονται κατάλληλα και σταθερά. Για παράδειγμα, να χαμογελούν όταν το μωρό χαμογελάει, να του μιλούν όταν κάνει απόπειρες επικοινωνίας, να το αγκαλιάζουν όταν κλαίει κ.ο.κ.
Κλείνοντας να τονίσουμε ότι το να δεθούν τα παιδιά με τους γονείς τους είναι μια διαδικασία καθημερινή και διαρκής, όχι κάτι που γίνεται μέσα σε μικρό χρονικό διάστημα. Για πολλούς γονείς, το δέσιμο είναι το αποτέλεσμα της καθημερινής φροντίδας που δίνουν στα παιδιά. Το ασφαλές δέσιμο των παιδιών μπορεί να συνδεθεί με θετική λειτουργία σε διάφορους τομείς της ανάπτυξης τους. Αν τα παιδιά, με βάση τις πρώτες τους εμπειρίες, μπορούν να έχουν θετικές προσδοκίες σχετικά με την ικανότητα τους να συναναστρέφονται με τους άλλους και μπορούν να υπολογίζουν στην ανταπόκριση των γονιών τους, είναι πιθανό να αισθάνονται ασφάλεια, να έχουν θετική αυτοεκτίμηση και να συμμετέχουν ενεργά στον κόσμο τους.

Δευτέρα 5 Σεπτεμβρίου 2016

Διαταραχή Διαγωγής. Όταν το παιδί χτυπά, κλέβει, τρομοκρατεί, απειλεί...




«Ο Γιώργος είναι 10 ετών, προκαλεί προβλήματα με τη συμπεριφορά του τόσο στο οικογενειακό όσο και στο σχολικό και ευρύτερο κοινωνικό περιβάλλον. Εμπλέκεται συνεχώς σε καβγάδες… Είναι ανυπάκουος και βρίζει τους γονείς του και τη δασκάλα του. Χάνει εύκολα την ψυχραιμία  του… Προκαλεί διάφορες ζημιές και κλέβει χρήματα από τους γονείς του. Όταν το μαλώνουν, λέει ψέματα και κατηγορεί τους άλλους. Παρά το γεγονός ότι πρόκειται για έξυπνο παιδί, οι σχολικές του επιδόσεις είναι πολύ χαμηλές και οι δάσκαλοι απειλούν να τον διώξουν από το σχολείο γιατί παρεμποδίζει την ομαλή διεξαγωγή του μαθήματος… Ο Γιώργος είναι ένα παιδί με διαταραχή διαγωγής.»
Η διαταραχή αυτή χαρακτηρίζεται από συμπεριφορά που παραβιάζει τα δικαιώματα των άλλων, όπως ψέματα, κλοπές ή απάτες. Τα διαγνωστικά κριτήρια για την διαταραχή αυτή ομαδοποιούνται σε τέσσερις βασικές κατηγορίες. Η πρώτη είναι η επιθετικότητα σε ανθρώπους και ζώα(εκφοβισμός, άσκηση σωματικής βίας, εξαναγκασμό σε σεξουαλική δραστηριότητα κλπ). Η δεύτερη κατηγορία είναι η καταστροφή ιδιοκτησίας, η οποία εκδηλώνεται με την πρόκληση φωτιάς ή με άλλο τρόπο. Η τρίτη κατηγορία είναι η απάτη ή κλοπή η οποία εκδηλώνεται με διάρρηξη, κλοπή αντικειμένων και επανειλημμένα ψεύδη. Τέλος, η τέταρτη κατηγορία είναι οι συχνές παραβιάσεις κανόνων, η απομάκρυνση από το σπίτι για μεγάλο χρονικό διάστημα και οι συχνές αδικαιολόγητες απουσίες από το σχολείο.
Διακρίνονται δύο τύποι Διαταραχής της Διαγωγής: Με έναρξη στην Παιδική Ηλικία (πριν τα 10) και με έναρξη στην Εφηβική Ηλικία (μετά τα 10).
ΑΙΤΙΟΛΟΓΙΑ
Η αιτιολογία της διαταραχής, αν και βασικά άγνωστη, οπωσδήποτε είναι πολυπαραγοντική. Ο κίνδυνος εμφάνισης της διαταραχής αυξάνει σε παιδιά που έχουν γονείς με  εξάρτηση από αλκοόλ ή έχουν οι ίδιοι ιστορικό διαταραχής της Διαγωγής. Επίσης η σωματική ή σεξουαλική κακοποίηση, η έλλειψη γονικής επίβλεψης, η σκληρή διαπαιδαγώγηση, η παρέα  με συνομήλικους με παραβατική συμπεριφορά, ο χωρισμός ή το διαζύγιο των γονιών, τα κοινωνικό-οικονομικά προβλήματα στην οικογένεια, η εγκατάλειψη ή  παραμέληση είναι κάποιοι παράγοντες που σύμφωνα με μελέτες ,έχουν ενοχοποιηθεί ενισχύοντας την υπόθεση τόσο της γενετικής όσο και της περιβαλλοντικής συμμετοχής στην προδιάθεση και εμφάνιση των διαταραχών αυτών.
ΘΕΡΑΠΕΙΑ
Η θεραπεία των ατόμων  με αυτή τη διαταραχή ποικίλλει ανάλογα με την ηλικία τους, τα συμπτώματα που παρουσιάζουν, τη συνύπαρξη άλλων διαταραχών, της κατάστασης της οικογένειας και τη διανοητική, συναισθηματική και κοινωνική κατάστασης τους. Συστήνονται ατομικές θεραπείες για το παιδί αλλά και οικογενειακή θεραπεία. Οι γονείς πρέπει να εκπαιδευτούν για να αντιμετωπίζουν τις «ορμές» του παιδιού και έχει μεγάλη σημασία να ενισχυθούν τα θετικά χαρακτηριστικά του παιδιού. Αν το περιβάλλον δεν συνεργαστεί η πορεία του παιδιού δεν έχει καλή πρόγνωση.
Κλείνοντας, θα πρέπει να γίνει κατανοητό ότι η επιθετική συμπεριφορά είναι απλά το σύμπτωμα μια κατάστασης Πίσω από την επιθετικότητα βρίσκεται ένα παιδί ή ένας έφηβος που δεν .μπορεί να διαχειριστεί μία στρεσογόνο κατάσταση  και που έχει ανάγκη για περισσότερη προσοχή και αγάπη.
(Βιβλιογραφία: Βασικά στοιχεία της Κλινικής Ψυχιατρικής, Νίκος Μάνος)

Τετάρτη 13 Ιανουαρίου 2016

Η παρουσία του πατέρα μετά το διαζύγιο





Η παρουσία του πατέρα στη ζωή των παιδιών του είναι σημαντική, ουσιαστική και απαραίτητη, Επομένως, ακόμη και μετά από ένα διαζύγιο αυτή η σχέση και η επαφή δεν πρέπει να αλλάξει.
Ωστόσο, με δεδομένο ότι στις περισσότερες των περιπτώσεων η επιμέλεια των παιδιών δίνεται στη μητέρα, πολύ συχνά ο πατέρας καλείται να επαναπροσδιορίσει το ρόλο του στη ζωή των παιδιών του. Αυτό που φαίνεται πια, είναι ότι το πόσο εποικοδομητική και ουσιαστική επαφή θα έχει ο πατέρας με τα παιδιά, θα καθορίσει και την μετέπειτα προσαρμογή των παιδιών.
Είναι πια αποδεδειγμένο, αλλά και κοινά αποδεκτό ότι τα παιδιά χρειάζονται να έχουν μια ποιοτική και μόνιμη σχέση και με την μητέρα και με τον πατέρα. Επομένως, η παρουσία του πατέρα στη ζωή των παιδιών του είναι ωφέλιμη για όλους. Είναι ωφέλιμη για τον πατέρα γιατί διατηρείται η σχέση του με τα παιδιά του, διασφαλίζοντας έτσι ότι η όποια απώλεια εμπεριέχεται στο διαζύγιο δεν συμπεριλαμβάνει και την απώλεια του ρόλου του πατέρα. Αντίστοιχα, η μητέρα ωφελείται γιατί δεν αναλαμβάνει μόνη της όλες τις ευθύνες και υποχρεώσεις (συναισθηματικές, πρακτικές, οικονομικές) αλλά τις μοιράζεται. Δυστυχώς όμως, αυτό δεν συμβαίνει συχνά. Σε πολλές περιπτώσεις, ο πατέρας αποφεύγει να δει το παιδί του (π.χ. λόγω κακής σχέσης με τη μητέρα) αλλά και σε άλλες περιπτώσεις η μητέρα προσπαθεί με έμμεσο ή και άμεσο τρόπο να το απομακρύνει από τον πατέρα. Και έτσι χάνεται η ουσιαστική επικοινωνία και καταλήγουν τα παιδιά να έχουν πατέρες οι οποίοι είτε απομακρύνονται τελείως, είτε διατηρούν την τυπική σχέση του «κάθε δεύτερου» Σαββατοκύριακου. Ένας πατέρας που απομακρύνεται από τη ζωή των παιδιών του μεταφέρει το μήνυμα ότι δεν αξίζουν το χρόνο του και την προσοχή του. Ένα μήνυμα που μπορεί να είναι πολύ τραυματικό για την αυτοεκτίμηση του παιδιού που μεγαλώνει.
Οι αρχικές συναισθηματικές αντιδράσεις των παιδιών όταν ο πατέρας φεύγει από το σπίτι είναι συνήθως λύπη και θυμός, άλλοτε σε χαμηλότερη και άλλοτε σε σοβαρότερη ένταση. Συχνά επίσης, ιδιαίτερα τα μικρά παιδιά αισθάνονται συνυπεύθυνα γι’ αυτό που συνέβη, υποφέρουν και αναζητούν το γονιό που έφυγε από το σπίτι. Η στεναχώρια αυτή άλλοτε εκφράζεται ανοιχτά στους γονείς και άλλοτε μετατρέπεται σε θυμό. Υπάρχουν και κάποιες περιπτώσεις όμως που αυτή η λύπη και ο θυμός δεν μπορούν να εκφραστούν σωστά και οδηγούνται στη δημιουργία ψυχικών δυσκολιών. 
 Είναι σημαντικό βέβαια να επισημανθεί ότι δεν είναι δεδομένο και απόλυτο ότι όλα τα παιδιά θα αντιδράσουν με τον ίδιο τρόπο ή ότι σε όλα τα παιδιά σημειώνονται σημαντικές συνέπειες όταν ο πατέρας απομακρύνεται από το σπίτι ή από την ζωή του παιδιού. Αυτό εξαρτάται από την μητέρα, δηλαδή αν εκείνη διατηρεί μια ανοιχτή επικοινωνία με το παιδί, τηρεί μια λογική οριοθέτηση, είναι συναισθηματικά διαθέσιμη και ενθαρρύνει τις ανεξάρτητες συμπεριφορές, τότε οι επιπτώσεις της απουσίας έχουν μικρότερες πιθανότητες να προκαλέσουν μακροχρόνια προβλήματα.
Βέβαια, ακόμα και στις ιδανικές αυτές περιπτώσεις πάντα θα είναι ακόμα καλύτερα αν υπάρχει και η συμμετοχή του πατέρα στη ζωή του παιδιού.

Δευτέρα 21 Δεκεμβρίου 2015

Παιχνίδια ανάλογα με την ηλικία των παιδιών



Τα Χριστούγεννα πλησιάζουν και αρκετοί γονείς ψάχνουν να πάρουν δώρα και παιχνίδια που να ευχαριστήσουν τα παιδιά τους. Αναρωτιούνται: «Ποιο είναι το ιδανικό δώρο;», «Τι ταιριάζει στην ηλικία του;», «Να πάρω ό,τι μου ζητήσει ή να πάρω κάτι εκπαιδευτικό;».
Παρακάτω αναφέρουμε με συνοπτικό τρόπο, τα κατάλληλα παιχνίδια ανα αναπτυξιακό στάδιο, που θα βοηθήσουν το παιδί να αναπτυχθεί, να μάθει και να διαμορφώσει σε σημαντικό βαθμό την προσωπικότητα του.
Κατά τον πρώτο χρόνο της ζωής του, το μωρό αναπτύσσει τις αισθήσεις του και αρχίζει να αντιλαμβάνεται και να εξερευνά το περιβάλλον γύρω του μέσω αυτών. Για την ηλικία αυτή, επιλέξτε παιχνίδια με ζωντανά χρώματα που τραβούν το βλέμμα, την ακοή και την αφή του παιδιού. Για παράδειγμα, βιβλία από ύφασμα με μεγάλες εικόνες και έντονες αντιθέσεις, κουδουνίστρες, μαλακά ζωάκια, κούκλες ή μπάλες, μουσικά παιχνίδια κλπ.
Στη συνέχεια, κατά τον 2ο χρόνο, το παιδί γίνεται πιο κινητικό, αποκτά μια πρώτη «αυτονομία», γίνεται πιο απαιτητικό και δραστήριο. Τα παιχνίδια γι’ αυτή την ηλικιακή ομάδα θα πρέπει να είναι ασφαλή και ανθεκτικά. Επιλέξτε λοιπόν, απλά παζλ με μεγάλα κομμάτια, βιβλία διαφόρων υφών, παιχνίδια που τα παιδιά σπρώχνουν και τραβούν, κούκλες όλων των μεγεθών, μπλοκ ζωγραφικής, κύβοι που τους τοποθετεί στο κατάλληλο άνοιγμα κουτιού, αυτοκίνητα και φορτηγά, παιχνίδια για να σκάβει κλπ.
Στη ηλικία των 3 έως 5 χρονών, το παιδί αποκτά ακόμη μεγαλύτερο έλεγχο και στην κίνηση αλλά και στον λόγο. Είναι η ηλικία των πολλών «ΓΙΑΤΙ», το παιδί έχει πολλές απορίες και περιέργεια. Αρχίζει  πλέον, να έχει κοινωνικές συναναστροφές και εκτός σπιτιού (Παιδικός Σταθμός, Νηπιαγωγείο). Σε αυτή την ηλικιακή ομάδα τα παιχνίδια μπορούν να είναι δημιουργικά ή να μιμούνται τις συμπεριφορές και τους ρόλους είτε των γονιών είτε μεγαλύτερων παιδιών. Δηλαδή, παζλ με λίγα κομμάτια, βιβλία για αφήγηση ιστοριών, τουβλάκια, παιδικά εργαλεία, εκπαιδευτικά τραπεζάκια, που το παιδί μαθαίνει διάφορα, υλικά για  παιχνίδια ρόλων (καροτσάκια, κουκλόσπιτο, κούκλες-μαριονέτες, παιδικά κουζινικά σκεύη), χειροτεχνίες (να κόβει και να κολλάει) και ζωγραφική (πινέλα, κιμωλία, ξυλομπογιές, μαρκαδόρους).
Στην ηλικία των 5 έως 10 χρόνων, τα παιχνίδια θα πρέπει πια να συμβαδίζουν με τις κλίσεις και τα ενδιαφέροντα του παιδιού. Τα παιχνίδια θα πρέπει να είναι ενισχυτικά και να τροφοδοτούν τη δημιουργικότητα και την φαντασία του παιδιού. Αθλητικός εξοπλισμός, σχοινάκι, ποδήλατα, επιτραπέζια παιχνίδια, ομαδικά παιχνίδια, παιχνίδια για την εκμάθηση αριθμών, γραμμάτων, γραφής, σύνθετα παζλ, είναι κατάλληλα γι΄ αυτή την ηλικία.
Τέλος, τα παιδιά κατά τη διάρκεια της προεφηβικής και εφηβικής περιόδου συνεχίζουν να αναπτύσσουν τις ικανότητές τους σε πολλά από τα αθλήματα, παιχνίδια, και δραστηριότητες. Ως εκ τούτου, ψάχνουν για μια νέα σειρά από δραστηριότητες για να ενισχύσει ακόμη περισσότερο τις δεξιότητες τους. Ιδανικά γι’ αυτές τις ηλικίες είναι τα διάφορα χόμπυ και οι επιστημονικές ενασχολήσεις. Παιχνίδια στους υπολογιστές, συναρμολογήσεις, κατασκευές, επιτραπέζια παιχνίδια, αθλητικός εξοπλισμός.

Προσαρμογή από proseggisi.gr

Τρίτη 24 Νοεμβρίου 2015

Συνάντηση Γονέων




Μαθαίνω να οριοθετώ το παιδί μου.

Η οριοθέτηση είναι ένα ζήτημα που απασχολεί καθημερινά τους γονείς για όλες τις ηλικίες (προσχολική, σχολική και εφηβική). Τα παιδιά χρειάζεται να μάθουν να ακολουθούν κανόνες, να τηρούν όρια, έτσι ώστε να λειτουργούν και να συνυπάρχουν αρμονικά με το περιβάλλον γύρω τους.

Πολλές μελέτες δείχνουν ότι όταν οι γονείς θέτουν σταθερά όρια, τα παιδιά μεγαλώνουν έχοντας μεγαλύτερη αυτοπεποίθηση και καλύτερη προσαρμογή στην ομάδα των συνομηλίκων. Εκτός αυτού, γίνονται περισσότερο αυτόνομα. Η συνέπεια και η σταθερότητα στην εφαρμογή των κανόνων αυτών αποτελεί απαραίτητη προϋπόθεση για την ολοκληρωμένη και υγιή ανάπτυξη της προσωπικότητας του παιδιού, καθώς και την ομαλή λειτουργία ολόκληρου του οικογενειακού συστήματος.


Συντονίστρια: Βερβέρη Μαρία
Ψυχολόγος
Ψυχολογία Παιδιών & Εφήβων (MSc).

Ημερομηνία: Τετάρτη 9 Δεκεμβρίου 2015
Ώρα: 18:00-20:00.
Τόπος: Καβέτσου 17, Μυτιλήνη

Πληροφορίες στο τηλέφωνο: 22510 48933 ή στο email: mariaververi@hotmail.com

Απαραίτητη η δήλωση συμμετοχής για την παρακολούθηση.

Τετάρτη 14 Οκτωβρίου 2015

Άγχος Αποχωρισμού στην Παιδική Ηλικία



Τα νήπια και τα παιδιά προσχολικής ηλικίας είναι φυσιολογικό να παρουσιάζουν κάποιου βαθμού άγχος σε περιπτώσεις απομάκρυνσης από το σπίτι και πραγματικού ή ενδεχόμενου αποχωρισμού από τα άτομα στα οποία είναι προσκολλημένα. Όταν ωστόσο το άγχος αυτό είναι υπερβολικής έντασης και εκδηλώνεται σε παιδιά μεγαλύτερης ηλικίας, τότε ενδέχεται να αποτελεί ένδειξη της διαταραχής του άγχους του αποχωρισμού.
Για τη διάγνωση της διαταραχής άγχους του αποχωρισμού θα πρέπει το άγχος να είναι δυσανάλογο της χρονολογικής ηλικίας και του προσδοκώμενου αναπτυξιακού επιπέδου του παιδιού, να εκδηλώνεται με ασυνήθη βαρύτητα και να σχετίζεται με προβλήματα κοινωνικής λειτουργικότητας. Σύμφωνα με την αναπτυξιακή ψυχολογία, το άγχος του αποχωρισμού θεωρείται φυσιολογικό αναπτυξιακό φαινόμενο για τις ηλικίες των 7 μηνών έως και 6 χρονών.
Πυρήνας των φόβων από τους οποίους διακατέχονται τα παιδιά με τη διαταραχή αυτή, είναι η ανησυχία τους μήπως πάθει κάτι κακό αυτός που τα φροντίζει και έτσι χάσουν το πρόσωπο στο οποίο έχουν προσκολληθεί. Φοβούνται μήπως οι γονείς τους πέσουν θύμα ατυχήματος ή μήπως τα ίδια χαθούν κάπου και δεν μπορέσουν μετά να ξαναβρούν τους γονείς τους. Επίσης, έχουν νυχτερινούς εφιάλτες με θέμα τις φοβίες τους.
Λόγω του άγχους τα παιδιά πολλές φορές, επιμένουν να αποφεύγουν ορισμένες καταστάσεις. Συχνά μπορεί να αποφεύγουν να απομακρυνθούν από τους γονείς. Τα μικρά παιδιά μπορεί να είναι συνέχεια πίσω από τη μητέρα τους και να την ακολουθούν από δωμάτιο σε δωμάτιο. Τα μεγαλύτερα παιδιά μπορεί να ζητούν οπωσδήποτε την παρέα της μητέρας τους για να πάνε κάπου. Σε σοβαρότερες περιπτώσεις τα παιδιά αυτά μπορεί να αρνούνται να κοιμηθούν στο δωμάτιο τους. Επίσης είναι πολύ πιθανό το πρωί να βρίσκουν δικαιολογίες για να μην πάνε στο σχολείο.
Κλείνοντας, ωστόσο να τονίσουμε ότι το άγχος αποχωρισμού είναι ένα φυσιολογικό στάδιο της εξέλιξης του παιδιού. Στο στάδιο αυτό το παιδί ξεκινά να ανεξαρτητοποιείται, να διακρίνει τα πρόσωπα και σιγά σιγά να συνάπτει σχέση μαζί τους. Σε αυτό  ακριβώς το σημείο, οι γονείς χρειάζεται να δείξουν εμπιστοσύνη στο παιδί τους και αντίστοιχα να διαχειριστούν τα δικά τους συναισθήματα άγχους. Όταν το παιδί αντιληφθεί ότι οι γονείς δεν αγχώνονται και το στηρίζουν, το διευκολύνουν να «φύγει» από κοντά τους και να εξερευνήσει τον κόσμο γύρω του με ασφάλεια.

Βιβλιογραφία: Κακούρος, Ε.& Μανιαδάκη, Κ. (2003).Ψυχοπαθολογία παιδιών και εφήβων.Εκδόσεις τυπωθήτω-Γιώργος Δαρδάνος, Αθήνα.

Δευτέρα 28 Σεπτεμβρίου 2015

Αρνείται να διαβάσει. Τι να συμβαίνει;




Τα σχολεία έχουν ξεκινήσει εδώ και λίγες μέρες και σε αρκετά σπίτια έχουν αρχίσει ήδη οι εντάσεις με αφορμή τη μελέτη του παιδιού για το σχολείο. Πολλές φορές ακούμε από τους γονείς να παραπονιούνται ότι το παιδί δεν κάθεται με τίποτα να διαβάσει. Εννοώντας ότι αρνείται να διαβάσει τα μαθήματα του σχολείου, ίσως ακόμη αρνείται να συμμετάσχει στις υποχρεώσεις της τάξης ή ακόμη εντονότερα αρνείται να πηγαίνει στο σχολείο. Αναμενόμενα λοιπόν, τέτοιες συμπεριφορές αναστατώνουν την ηρεμία της οικογένειας. Οι γονείς φωνάζουν, απειλούν, κριτικάρουν, συγκρίνουν και αγχώνονται. Αναρωτιούνται τι συμβαίνει με το παιδί τους και προσπαθούν να αποσαφηνίσουν τους λόγους αυτής της συμπεριφοράς.
Αρχικά, ειδικά για τα παιδιά της Α Δημοτικού, οφείλουμε να αναγνωρίσουμε ότι πρόκειται για μια καινούρια κατάσταση, στην οποία το παιδί καλείται να προσαρμοστεί γρήγορα για να μπορέσει  μέσα σε μερικούς μήνες, να μάθει να διαβάζει και να γράφει. Ωστόσο, κάθε παιδί θέλει το δικό του χρόνο προσαρμογής καθώς μέχρι τώρα είχε μάθει σε ένα πιο χαλαρό εκπαιδευτικό πλαίσιο χωρίς πολλές υποχρεώσεις, με άφθονο παιχνίδι.

Ας αναφέρουμε επομένως, επιγραμματικά τους λόγους εξαιτίας των οποίων ένα παιδί προσπαθεί να απέχει από το διάβασμα.

Πρωτίστως, χρειάζεται να αποκλείσουμε το ενδεχόμενο κάποιας μαθησιακής δυσκολίας η οποία δυσκολεύει το παιδί να μάθει με τον κλασσικό και συνήθη τρόπο παρουσίασης των μαθημάτων. Επίσης, το παιδί μπορεί να δυσκολεύεται να οργανώσει τον χρόνο του καθώς και την ύλη που πρέπει να διαβάσει. Το παιδί ανυπομονεί να παίξει και δυσκολεύεται να μοιράσει τον χρόνο του μεταξύ μελέτης και παιχνιδιού. Ένας ακόμη λόγος που το παιδί δεν κάθεται να διαβάσει είναι γιατί μέχρι τώρα, δεν είχε μάθει σε ένα τέτοιο εκπαιδευτικό σύστημα (ειδικά για τις πρώτες τάξεις του δημοτικού). Δηλαδή στο νηπιαγωγείο δεν χρειαζόταν να κάθεται στο θρανίο του για αρκετή ώρα, δεν χρειαζόταν να μελετά, να κάνει ασκήσεις, δεν υπήρχαν συνέπειες αν κάτι δεν γίνονταν σωστά κλπ. Όλα αυτά αλλάζουν με την είσοδο του παιδιού στο Δημοτικό, αυτό όμως δεν σημαίνει ότι το παιδί αυτόματα και μαγικά αποκτά αυτές τις δεξιότητες μόνο και μόνο επειδή πήγε σχολείο. Χρειάζεται χρόνο!

Πέρα των παραπάνω, η άρνηση του παιδιού να διαβάσει μπορεί να οφείλεται και σε άλλους παράγοντες. Δηλαδή, σημαντικές αλλαγές στη ζωή του παιδιού, όπως η γέννηση ενός αδερφού, ένας χωρισμός, ένας θάνατος κλπ. μπορεί να έχουν επίπτωση στη μαθησιακή απόδοση του παιδιού. Ακόμη, παιδιά με χαμηλή αυτοπεποίθηση τα οποία αντιλαμβάνονται ότι δυσκολεύονται στα μαθήματα, υιοθετούν συχνά την τακτική της αποχής από τα μαθήματα. Επίσης, η απουσία οριοθέτησης από  τους γονείς μπορεί να οδηγήσει σε αποφυγή των μαθησιακών υποχρεώσεων.

Επομένως, για να αποσαφηνιστούν οι λόγοι της άρνησης του παιδιού, χρειάζεται να λάβουμε υπόψη αρκετούς παράγοντες. Και κλείνοντας, να θυμάστε ότι «Αν το παιδί δεν μπορεί να μάθει με τον τρόπο που το διδάσκουμε, τότε πρέπει να το διδάξουμε με τον τρόπο που μπορεί να μάθει» Maria Montessori

Τρίτη 1 Σεπτεμβρίου 2015

Αναπηρία και Οικογένεια





Ο ερχομός ενός παιδιού με αναπηρία μπορεί να είναι τόσο τραυματική σαν εμπειρία για την οικογένεια όσο το να μαθαίνει τον αιφνίδιο χαμό κάποιου μέλους της. Πολλοί γονείς μένουν εμβρόντητοι στο άκουσμα της αναπηρίας και αυτό έχει σαν συνέπεια να αλλάζει ο τρόπος ζωής ολόκληρης της οικογένειας.
Η αναπηρία ενός παιδιού είναι ένα κρίσιμο γεγονός ζωής και επηρεάζει σε σημαντικό βαθμό την ψυχολογική κατάσταση της οικογένειας. Πολλοί ερευνητές ασχολήθηκαν με την ψυχολογική κατάσταση οικογενειών ανάπηρων παιδιών. Όλες οι μέχρι τώρα έρευνες συμφωνούν ότι η διάγνωση της αναπηρίας ενός παιδιού-από τη γέννηση ή κατά τη διάρκεια των πρώτων χρόνων ζωής του- επιφέρει στην οικογένεια προβλήματα που για τη λύση τους απαιτείται ιδιαίτερη προσπάθεια απ’ όλους τους συμμετέχοντες. Τα μέλη της οικογένειας έρχονται αντιμέτωπα με μια κατάσταση, που η αντιμετώπιση της επηρεάζει την περαιτέρω ζωή τους. Η αναπηρία μπορεί να τους δημιουργήσει συναισθήματα σοκ, δυσπιστίας, αγωνίας, φόβου και απελπισίας.
Η σύγκρουση με την αναπηρία αλλά και η διαδικασία αποδοχής της επηρεάζεται από πολλούς παράγοντες, όπως π.χ. από τη προσωπικότητα των γονιών και από τη μεταξύ τους σχέση, από το είδος και το βαθμό της αναπηρίας, από την κοινωνική στάση, την κοινωνικό-οικονομική κατάσταση της οικογένειας και από τις κοινωνικές επαφές. Επίσης σημαντικό ρόλο στις διάφορες μεταβολές των γονεϊκών στάσεων και συμπεριφορών παίζει και η αλληλεπίδραση με το ανάπηρο παιδί
Ωστόσο, δεν πρέπει να ξεχνάμε ότι η αποδοχή από την οικογένεια είναι ιδιαίτερα βοηθητικός παράγοντας στο να διαπραγματευτεί και το ίδιο το άτομο με αναπηρία, θέματα που αφορούν στην αυτο-εικόνα και στην αυτοεκτίμηση του. Η θετική συμπεριφορά και η ενίσχυση από αγαπημένα πρόσωπα είναι εξίσου ιδιαίτερα σημαντικά. Οι οικογένειες οι οποίες εμπνέουν ελπίδες βοηθούν επίσης το άτομο να προσαρμοστεί και να αποκτήσει μεγαλύτερη αυτοπεποίθηση στις ικανότητες του, όποιες και αν είναι αυτές.

Δευτέρα 6 Ιουλίου 2015

Πώς να μιλήσετε στα παιδιά για την κρίση;





 «Πώς να κρυφτείς απ΄τα παιδιά; Έτσι κι αλλιώς θα ξέρουν όλα...»

Τις τελευταίες μέρες η χώρα μας βιώνει πρωτόγνωρες στιγμές. Στιγμές που μια εβδομάδα πριν κανείς δεν μπορούσε να τις σκεφτεί. Όλες οι ελληνικές οικογένειες αγωνιούν για το μέλλον. Η αγωνία, η ανασφάλεια και ο φόβος για το αύριο είναι τα συναισθήματα που κυριαρχούν.
Και φυσικά, όλη αυτή την κατάσταση εκτός από τους ενήλικες – γονείς, την βιώνουν και τα παιδιά και οι νεαροί έφηβοι. Ακούνε συζητήσεις στο σπίτι, στις ειδήσεις, στο δρόμο και σχηματίζουν με την σειρά τους, τις δικές του κρίσεις και γνώμες.
Ωστόσο, το ερώτημα είναι τι λέμε στα παιδιά μας; Πρέπει να τους πούμε όλη την αλήθεια; Να μιλάμε ανοιχτά μπροστά τους; Τι να κάνουμε;
Να θυμόμαστε πάντοτε ότι, είναι καλό στα παιδιά μας να μιλάμε με ειλικρίνεια. Συνεπώς, και στην παρούσα συνθήκη το ίδιο θα πράξουμε. Ωστόσο, προσαρμόζουμε τα λεγόμενα μας στο αναπτυξιακό και ηλικιακό στάδιο του παιδιού. Στα μικρά παιδιά εξηγούμε με πολύ απλά λόγια την κατάσταση και χωρίς πολλές λεπτομέρειες. Σκοπός μας δεν είναι ούτε να τα τρομάξουμε, ούτε και να τα γεμίσουμε με φόβο και άγχος. Χωρίς υπερβολές οφείλουμε να τα ενημερώσουμε για τις δυσκολίες της χώρας και συνεπώς της οικογένειας. Τους μιλάμε για τις τυχόν αλλαγές που θα συμβούν στην καθημερινότητα της οικογένεια. Ακόμη, ας δούμε αυτές τις στιγμές σαν μια ευκαιρία να επαναπροσδιορίσουμε μαζί με το παιδί, τις προτεραιότητες μας. Δηλαδή, του εξηγούμε ότι τα πολλά λεφτά δεν μας φέρνουν την ευτυχία, αντίθετα οι μικρές χαρές της ζωής και η μεταξύ μας αγάπη είναι εκείνα που αξίζουν. Διαχωρίζουμε τις πλασματικές από τις βασικές ανάγκες για σωματική και ψυχική υγεία και επανατοποθετούμαστε.
Ανάλογα, μιλάμε και στον έφηβο, με κάποιες ωστόσο, διαφοροποιήσεις. Ο έφηβος κατανοεί πολύ περισσότερο την κατάσταση και αντιλαμβάνεται τις πολιτικές εξελίξεις της χώρας. Βρίσκεται σε μια ηλικία που έχει την δική του γνώμη για την κατάσταση, επηρεάζεται άμεσα από τις όποιες εξελίξεις και παρατηρεί την πορεία του να παρεμποδίζεται. Ακούει για «capital controls», για «grexit» και προβληματίζεται τι θα γίνει με το χαρτζιλίκι του, τις δραστηριότητες του, τα μαθήματα του κ.ο.κ. Και αυτός με τη σειρά του αγωνιά. Εξηγούμε λοιπόν τις δύσκολες ώρες της χώρας και τονίζουμε ότι «μαζί» θα αντιμετωπίσουμε τις όποιες ανακατατάξεις συμβούν  στη ζωή μας.
Κλείνοντας, να πούμε ότι ο τρόπος που οι γονείς βιώνουν την κρισιμότητα της κατάστασης έχει άμεσο αντίκτυπο και στα παιδιά. Αν βλέπουν έναν γονιό με ένταση και πανικό (όσο δικαιολογημένα και αν είναι), το μόνο σίγουρο είναι ότι θα πανικοβληθούν και αυτά. Συνεπώς, προσπαθούμε να κρατήσουμε την ηρεμία μας και την ψυχραιμία μας για την αβέβαιη εβδομάδα που ξεκινά. Είναι οι γονείς αυτοί που οφείλουν να ενημερώσουν τα παιδιά τους για όσα βλέπουν να συμβαίνουν γύρω τους, αλλά δεν μπορούν να κατανοήσουν απόλυτα. Καταστροφολικές εκφράσεις, όπως «θα πεινάσουμε», «δεν θα έχουμε λεφτά», «θα μας πεθάνουν», σίγουρα έχουν διαφορετική επίδραση στην ψυχολογία του παιδιού και του νέου που ακούει, σε σχέση με του ενήλικα. Τα παιδιά θέλουν να νιώθουν ασφάλεια και πως ότι και να γίνει η οικογένεια τους θα καταφέρει να ανταπεξέλθει. Προσπαθούμε να διατηρήσουμε μια κανονικότητα στην ζωή της οικογένειας η οποία τροφοδοτεί το αίσθημα της ασφάλειας. Κάνουμε δραστηριότητες μέσα από τις οποίες νιώθουμε όμορφα συναισθήματα και ερχόμαστε κοντά σαν οικογένεια. Μια βόλτα, μια συζήτηση, μια ταινία κλπ.

Οπλιζόμαστε λοιπόν, με αισιοδοξία και θετική σκέψη και προχωράμε…

Τρίτη 17 Ιουνίου 2014

Πρέπει να επαναλάβει το νηπιαγωγείο;




Τα συνομήλικα παιδιά δεν αναπτύσσουν τις δεξιότητες ταυτοχρόνως, αλλά σε διαφορετικά στάδια ανάπτυξής τους το καθένα, με αποτέλεσμα το νηπιαγωγείο να καλείται να παράσχει εκπαίδευση σε παιδιά με ποικίλες διαφορές στις ανάγκες καθώς και στις δεξιότητες που έχουν αναπτύξει.

Ο νηπιαγωγός προτείνει
Τα τελευταία χρόνια όλο και περισσότεροι γονείς στη χώρα μας, όπως και στο εξωτερικό (όπου η επανάληψη της τάξεως καλείται retention), καλούνται, μετά από πρόταση του νηπιαγωγού, να σκεφτούν το ενδεχόμενο να επαναλάβει το παιδί τους το νηπιαγωγείο αντί να προχωρήσει στο δημοτικό σχολείο. Οι λόγοι που οι νηπιαγωγοί προβάλλουν είναι συχνά η ανωριμότητα, η υπερκινητικότητα και άλλα προβλήματα σχετικά με την ψυχοκινητική ανάπτυξη του παιδιού. Προφανώς πίσω από αυτήν την πρόταση-συμβουλή του παιδαγωγού βρίσκεται η σύμφωνη γνώμη του παιδοψυχολόγου, ενώ η όλη προσέγγιση είναι στηριγμένη στο ανεπτυγμένο ενδιαφέρον της επιστήμης για την ανάπτυξη και εκπαίδευση των παιδιών.


Η δυσκολία των γονέων να συναινέσουν
Καμία όμως τέτοια κίνηση στην εκπαίδευση του παιδιού δεν μπορεί να πραγματοποιηθεί χωρίς τη συγκατάθεση των γονέων. Η θέση των γονέων είναι πολύ δύσκολη, καθώς έχουν να αντιμετωπίσουν:

  •     Τη σκέψη ότι ενώ το παιδί τους είναι ευφυές, διακόπτεται η αναμενόμενη πρόοδος του και ότι το παιδί χρειάζεται στήριξη, επαγγελματική βοήθεια και πίστωση χρόνου προκειμένου να φθάσει σε ετοιμότητα για το δημοτικό σχολείο.
  •     Την αγωνία ότι το πρόβλημα είναι ενδεχομένως σοβαρότερο και ότι θα απαιτηθεί να υποβληθεί το παιδί σε σειρά επισκέψεων σε ειδικούς για πιθανή διάγνωση μαθησιακών διαταραχών και άλλων προβλημάτων.
  •     Την αγωνία ότι η ψυχολογία του παιδιού θα τραυματιστεί, καθώς οι συνομήλικοι φίλοι του από το νηπιαγωγείο προχωρούν στην επόμενη βαθμίδα ενώ εκείνο παραμένει στάσιμο για λόγους που είναι αδύνατον να του εξηγήσει κανείς.Εάν η επιστημονική άποψη ήταν ξεκάθαρη σε αυτό το θέμα και η επανάληψη του νηπιαγωγείου ήταν ομόφωνα η ενδεικνυόμενη λύση σε ζητήματα ψυχοκινητικής και κοινωνικής ανάπτυξης, καθώς και στην πρόσληψη γνώσεων, τότε θα ήταν κυρίως οι γονείς που θα έπρεπε να ξεπεράσουν τους φόβους τους και με ηρεμία να παράσχουν στο παιδί τη φροντίδα που χρειάζεται σε συνεργασία με τους ειδικούς, τους νηπιαγωγούς και τους παιδοψυχολόγους.

Η μία άποψη: Υπέρ της επανάληψης του νηπιαγωγείου
Ωστόσο, φαίνεται ότι δεν υπάρχει ομοφωνία μεταξύ των ειδικών. Η μία άποψη, λοιπόν, είναι ότι η επανάληψη της φοίτησης στο νηπιαγωγείο θα δώσει στο παιδί την απαιτούμενη ευκαιρία να αναπτύξει τις δεξιότητες εκείνες που χρειάζεται ώστε να μεταβεί στο δημοτικό σχολείο. Οι επιστήμονες που είναι υπέρ αυτής της άποψης θεωρούν ότι σε αυτήν τη νεαρή ηλικία και πριν ενταχθεί στο σύστημα του δημοτικού σχολείου το παιδί δεν έχει αναπτύξει πλήρως την αίσθηση της χρονικής διαδοχής των τάξεων και επομένως δεν θα πληγωθεί από τη μη μετάβασή του στο δημοτικό σχολείο.

Η άλλη άποψη: Κατά της επανάληψης του νηπιαγωγείου
Απέναντι στην άποψη αυτή, υπάρχει η άλλη, εκφρασμένη και αυτή σε έρευνες ειδικών: Η έρευνα πράγματι έχει δείξει ότι υπάρχουν παιδιά που ωφελούνται από την επανάληψη. Αυτά είναι συνήθως παιδιά που έχουν συνολικά σημαντική καθυστέρηση στην ανάπτυξή τους ή παιδιά που για ποικίλους λόγους (όπως μετακόμιση, μακροχρόνια ασθένεια) έχουν χάσει πολλές ημέρες από το πρόγραμμα του νηπιαγωγείου. Ωστόσο, πολλά από τα παιδιά που επαναλαμβάνουν το νηπιαγωγείο δεν καλύπτουν το «κενό» όπως αναμενόταν.

Επίσημοι φορείς στις Ηνωμένες Πολιτείες, όπως το NAEYC, NationalAssociation for the Education of Young Children (Εθνική Ένωση για την Εκπαίδευση των Μικρών Παιδιών), και η NASP, NationalAssociationofSchoolPsychologists (Eθνική Ένωση Σχολικών Ψυχολόγων), συμβουλεύουν ότι στις περισσότερες περιπτώσεις η καλύτερη λύση για το παιδί είναι να του προσφερθεί στήριξη από ειδικούς μέχρι να αποφοιτήσει από το νηπιαγωγείο, κατά τη διάρκεια του καλοκαιριού και στην πρώτη τάξη του δημοτικού σχολείου. Η ειδικός SandraRief επισημαίνει ότι τα παιδιά που απλώς επαναλαμβάνουν το νηπιαγωγείο χωρίς να έχουν βοήθεια από ειδικούς, εξακολουθούν να έχουν αδυναμίες που δεν έχουν αντιμετωπιστεί, ενώ η στάση του παιδιού απέναντι στο σχολείο επηρεάζεται από την παραμονή του στην ίδια τάξη και είναι πιθανόν στο μέλλον να αντιπαθήσει το σχολείο, να νιώσει άσχημα με τον εαυτό του και να αναπτύξει αντικοινωνική συμπεριφορά μέσα στο σχολείο.


 πηγή:greekschools.net



Δείτε σχετικά: 

Τετάρτη 11 Ιουνίου 2014

Η έκφραση της παθητικής επιθετικότητας στα παιδιά.



Μπορεί κανείς να παρατηρήσει κάποια παιδιά να χτυπούν τα πόδια τους έντονα στο πάτωμα καθώς βαδίζουν. Να ουρλιάζουν και να φωνάζουν όταν αισθάνονται θυμωμένα ή να αποσύρονται και να είναι σκυθρωπά. Τα παιδιά εκφράζουν το θυμό τους μέσα από ένα ευρύ φάσμα ενεργειών και συμπεριφορών με κάποιες να είναι περισσότερο εμφανής από ό, τι άλλες. Τα παιδιά που έχουν μια τάση προς μια έμμεση έκφραση θυμού χρησιμοποιούν παθητικά επιθετικές στρατηγικές προκειμένου να επικοινωνήσουν και να εκφράσουν τα συναισθήματά τους.

Η παθητική επιθετικότητα είναι ένας σκόπιμος και επικαλυμμένος τρόπος έκφρασης συγκεκαλυμμένων συναισθημάτων θυμού και περιλαμβάνει μια ποικιλία συμπεριφορών που εκδηλώνονται προκειμένου το άτομο να εκδικηθεί ένα άλλο πρόσωπο, χωρίς το εν λόγω πρόσωπο να αναγνωρίσει τον θυμό που κρύβεται απο πίσω (Long, Long & Whitson). Οι γονείς είναι πιθανό να αναγνωρίσουν κάποιες από αυτές τις παθητικά επιθετικές φράσεις στο λεξιλόγιο του παιδιού τους κατά την λεκτική έκφραση του θυμού του.

Η αναβλητικότητα, η παράταση και η στασιμότητα είναι τρείς από τις πιο συνήθεις παθητικά επιθετικές τακτικές. Όταν ένα παιδί συμφωνεί προφορικά με αυτό το οποίο του ζητείται, αλλά μέσω της συμπεριφορικάς του καθυστερεί την ολοκλήρωσή του, η προσωρινή συμμόρφωση του απογοητεύει και προκαλεί δυσφορία στους ενήλικες.

Κάποιες φράσεις που είναι χαρακτηριστικές του παραπάνω θέματος, περιλαμβάνουν:
"Θα το κάνω μετά από αυτό που βλέπω, Δεν σε άκουσα ή δεν το άκουσα, Απλά θέλεις τα πάντα να είναι τέλεια, Έρχομαι.., Θα είμαι εκεί σε ένα λεπτό, Θα το κάνω αμέσως μετά το σχολείο, Θα το κάνω, αλλά πρέπει να πάω στην τουαλέτα πρώτα’.

Όταν ένα παιδί είναι θυμωμένο με έναν ενήλικα ή ενοχλημένο από κάτι που του ζητήθηκε, μια τυπική παθητικά επιθετική στρατηγική είναι να προσποιηθεί ή ότι δεν το άκουσε ή οτι δεν το είδε ή ότι το ξέχασε και ως αποτέλεσμα να μην μπορέσει να ανταποκριθεί σε αυτό. Οι περισσότερες από αυτές είναι αρκετά γνώριμες στους περισσότερους γονείς.

Έτσι λοιπόν μερικές χαρακτηριστικές φράσεις συχνά περιλαμβάνουν:
‘‘Δεν θα μπορούσα να βρω το στυλό μου και για αυτό δεν τελείωσα την εργασία μου. Ξέχασα ότι μου είπες να το κάνω. Ίσως θα πρέπει να μου αφήσεις ένα σημείωμα την επόμενη φορά. Δεν σε άκουγα, δεν σε άκουσα. Είχα τα ακουστικά μου. Τι μου είπες να κάνω πάλι".

Όταν η στασιμότητα, η αναβλητικότητα και το να το ‘‘ξεχνάει’’ δεν περνάνε πλέον ως δικαιολογίες, μερικά παιδιά επιλέγουν να εκφράσουν το θυμό τους προς έναν ενήλικα με το να συμμορφώνονται και να απαντούν σε αυτό που τους ζητείται αλλά να το εκτελούν με έναν μη αποδεκτό τρόπο.

Σε περίπτωση που αφορά κάποια δουλειά ή βοήθεια στο σπίτι, την εκτελούν συνήθως κατά το ήμισι. Μπορεί για παράδειγμα να πουν ‘‘Έβγαλα τα ρούχα από το στεγνωτήριο, όπως μου ζήτησες, αλλά δεν ήξερα τα ήθελες διπλωμένα." ‘‘Προσπάθησα να αδειάσω το πλυντήριο πιάτων, όπως μου ζήτησες, αλλά δεν ήξερα πού πάνε τα πιάτα, κι έτσι τα άφησα στον πάγκο.’’ ‘‘Εκανα όλα τα μαθήματά μου. Δεν φταίω εγώ που δεν μπορείς να διαβάσεις το γράμματά μου’'.

Όταν ο ενήλικας αποδοκιμάσει το παιδί για την ποιότητα της εργασίας ή για την δουλειά που εκτέλεσε, το παθητικά επιθετικό παιδί παίζει τον ρόλο του ως θύμα κάποιων απρόσιτων προτύπων, κάτι το οποίο δημιουργεί μια ακόμη μεγαλύτερη δυσφορία στον ενήλικα.

Σε περίπτωση που αναγνωρίσει κάποιος γονέας κάποιες από αυτές τις παθητικά επιθετικές φράσεις στο παιδί του, δεν υπάρχει λόγος να πανικοβληθεί. Αρκετοί άνθρωποι χρησιμοποιούν μια παθητικά επιθετική συμπεριφορά κάποιες φορές, ως έναν «κοινωνικά αποδεκτό» τρόπο για να αποφύγουν κάποια καθήκοντα ή να προκαλέσουν εκνευρισμό και δυσφορία σε άλλους. Οι γονείς οι οποίοι οι ίδιοι γίνονται παράδειγμα προς μίμηση για μια δυναμική έκφραση θυμού και εφαρμόζουν την άμεση επικοινωνία των συναισθημάτων μπορούν να διδάξουν στα παιδιά τους αποτελεσματικούς τρόπους για να εκφράζουν και τα ίδια τα συναισθήματά τους

Πηγή: Signe Whitson, L.S.W.

Τετάρτη 26 Φεβρουαρίου 2014

Η κρίση της εφηβείας


Είναι μεγάλος ο αριθμός των γονιών που δηλώνουν ότι έχουν σημαντικές δυσκολίες με τα παιδιά τους στην περίοδο της εφηβείας. Ωστόσο, αντίστοιχα σημαντικός αριθμός εφήβων παραπονιέται ότι οι γονείς τους δεν τους καταλαβαίνουν. Είναι βέβαιο ότι η επικοινωνία μεταξύ γονιών και παιδιών κατά την εφηβική ηλικία είναι μια δύσκολη υπόθεση. Κατά την περίοδο της εφηβείας παρουσιάζεται η μεγαλύτερη κρίση ταυτότητας στην ζωή του ανθρώπου με τελικό αποτέλεσμα τη σωματική και κοινωνική ωρίμανση του ατόμου, καθώς και τη τελική αποκρυστάλλωση της προσωπικότητας του. Η πορεία προς την ενηλικίωση και την ανεξαρτητοποίηση περνά υποχρεωτικά από μια αλλαγή στις σχέσεις μεταξύ του έφηβου και των γονιών του. Η νέα κατάσταση δεν έρχεται χωρίς δυσκολίες και αντιπαραθέσεις με τους γονείς. Παρά τις δυσκολίες όμως, που φυσιολογικά υπάρχουν, η κατάσταση δεν πρέπει να αφήνεται να εξελίσσεται αρνητικά. Υπάρχουν πολλά που μπορούν να γίνονται για τη βελτίωση των σχέσεων γονέων και παιδιών εφηβικής ηλικίας.
ΤΙ ΠΡΕΠΕΙ ΝΑ ΚΑΝΟΥΝ ΟΙ ΓΟΝΕΙΣ
  • Οι γονείς πρέπει να συνεχίσουν να έχουν την ευθύνη του παιδιού τους και να αποτελούν το σταθερό στήριγμα πάνω στο οποίο ο έφηβος θα μπορεί να ακουμπήσει για όσο το χρειάζεται.
  • Βοηθάει πολύ επίσης να είναι διαθέσιμοι όταν τους χρειάζεται, δίνοντας χρόνο για να ακούσουν τον έφηβο, χωρίς όμως να του κάνουν κήρυγμα που θα τον κάνει να απομακρυνθεί. Αυτό βέβαια δεν σημαίνει ότι πρέπει να ασπάζονται θέλοντας και μη τις απόψεις του εφήβου. Ίσα – ίσα είναι σημαντικό οι γονείς να έχουν ξεκάθαρες απόψεις και να μένουν σταθεροί σε αυτές.
  • Οι γονείς χρειάζεται να είναι συναισθηματικά παρόντες, να είναι σταθεροί στις συναισθηματικές μεταπτώσεις του εφήβου, να είναι δεκτικοί και ευλύγιστοι και να είναι ενωμένοι μεταξύ τους. Είναι επομένως απαραίτητη η ευελιξία και η ικανότητα των γονέων να ανέχονται να αγνοούνται από τους εφήβους χωρίς να εισπράττουν αυτήν την αδιαφορία σαν προσωπική τους αποτυχία και να μην επιδιώκουν διαρκώς την επιβεβαίωση από τους εφήβους ότι είναι καλοί γονείς.
  • Ακόμη οφείλουν, καθώς ο έφηβος μεγαλώνει, να του δίνουν όλο και μεγαλύτερη ανεξαρτησία. Καλό είναι επίσης να αναγνωρίζουν την ανάγκη του για προσωπικό χώρο μέσα στο σπίτι και αν γίνεται να του τον παρέχουν, επιτρέποντάς του σε αυτόν να κάνει ότι θέλει χωρίς περιορισμούς. Ωστόσο,  στο υπόλοιπο σπίτι είναι σημαντικό να συμμορφώνεται με τους κανόνες του σπιτιού.
  • Να θυμόμαστε ακόμη ότι σημαντικό στοιχείο στην επικοινωνία με το παιδί είναι η αυθεντικότητα και ο σεβασμός στην προσωπικότητα του. Ο γονιός δεν θα πρέπει να επιβάλλεται επειδή είναι αυθεντία και να τιμωρεί χωρίς να προσπαθεί να κατανοήσει την ψυχολογική κατάσταση του εφήβου.
      Τέλος, δεν πρέπει να ξεχνάμε ότι  όλοι μας ήμασταν κάποτε έφηβοι και όμως επιζήσαμε. Εάν οι γονείς αποδεχτούν την αλλαγή του ρόλου τους και συνεχίσουν να ζουν οι ίδιοι μια ευχάριστη γεμάτη προσωπική και συντροφική ζωή, τότε πιθανότατα δεν θα αντιμετωπίσουν σοβαρά προβλήματα με τους εφήβους τους.  Άλλωστε από έρευνες αποδεικνύεται ότι το 85% των εφήβων συμπαθούν τους γονείς τους και έχουν καλές σχέσεις μαζί τους!

Κυριακή 6 Οκτωβρίου 2013

Εφηβεία και Άγχος



            Το άγχος είναι ένα πολύ δυσάρεστο συναίσθημα. Στην εφηβεία τα παιδιά μπορούν εύκολα να «τα χάσουν» και συνεπώς βρίσκονται πολύ συχνά σε κατάσταση έντονου άγχους. Το άγχος, βέβαια, είναι φυσιολογικό μέχρι κάποιο βαθμό γιατί βοηθά στην ενεργοποίηση του ατόμου. Ωστόσο, όσο φυσιολογικό και αν είναι το έντονο άγχος σε έναν έφηβο, οι γονείς πρέπει να μπορούν να το αναγνωρίσουν για να πάρουν τα μέτρα τους.
            Ενδεικτικά, αναφέρουμε κάποια σημάδια που θα πρέπει να ενεργοποιήσουν τόσο τον έφηβο όσο και τους γονείς. Ο έφηβος παρουσιάζει νευρικότητα, ανησυχία και απότομη συμπεριφορά ή δείχνει κακή διάθεση. Μπορεί να παραπονιέται για ταχυκαρδίες, παρουσιάζει αλλαγή στις συνήθειες του ύπνου, αλλαγές στη γενική συμπεριφορά, κάνει συχνά παράπονα για πονοκεφάλους, ζαλάδες και άλλες αδιαθεσίες. Ωστόσο υπάρχουν και έφηβοι οι οποίοι μπορεί να μην εμφανίσουν τίποτα από τα παραπάνω αλλά και πάλι πρέπει να είμαστε προσεκτικοί στα σημάδια που μας δίνουν. Μερικά παιδιά παριστάνουν θαυμάσια τους «άνετους» και εμφανίζονται «αναίσθητα» όπως τα κατηγορούν συχνά οι γονείς τους όταν εκνευρίζονται, ενώ κατά βάθος αισθάνονται έντονο στρες. Αυτή η αναισθησία αποτελεί μία μάσκα άμυνας. Ειδικά τα συνεσταλμένα και ευαίσθητα παιδιά δεν εκδηλώνουν τα άγχος τους ούτε με νεύρα ούτε με φωνές. Προσπαθούν να τα βγάλουν πέρα για να ευχαριστήσουν τους γονείς τους, παρότι νιώθουν βουβή απελπισία και τρομερή πίεση. Αυτά τα παιδιά χρειάζονται ακόμα μεγαλύτερη προσοχή.
            Όσον αφορά τα αίτια, αυτά ποικίλουν και δεν είναι ποτέ ίδια για όλα τα παιδιά. Τα παιδιά μπορεί να προβληματίζονται κυριολεκτικά για οτιδήποτε και κανείς δεν μπορεί να προβλέψει τι από όλα τους αγχώνει. Παρακάτω αναφέρονται κάποιες καταστάσεις που συνήθως δυσκολεύουν και προκαλούν άγχος:
  • οι αλλαγές στην εμφάνισή τους (σώμα, πρόσωπο, σπυράκια)
  • οι μεγάλες απαιτήσεις των γονιών για σχολικές επιδόσεις
  • το διαζύγιο
  • οι πολλές υποχρεώσεις
  • τα οικονομικά προβλήματα στο σπίτι
  • οι αλλαγές σχολείου ή καθηγητή ή σπιτιού (έχουν την έγνοια αν θα γίνουν αποδεκτοί από τους νέους συμμαθητές, γείτονες, καθηγητές αλλά κι αν θα βρουν κι εκείνα κάποιους να ταιριάξουν)
            Τέλος, σημαντικό είναι να τονιστεί ότι αν το παιδί σας δείχνει συμπτώματα άγχους σε μεγάλο βαθμό για διάστημα μεγαλύτερο του ενός μήνα, καλό είναι να αναζητήσετε τη βοήθεια κάποιου ειδικού, γιατί ίσως δεν αρκούν τα μέτρα που παίρνετε στο σπίτι. Χρειάζεστε βοήθεια, όταν το παιδί παρά τις συστηματικές προσπάθειές σας:
  • αποφεύγει συστηματικά να μένει μόνο του - εκφράζει αγωνία όταν δεν είναι κοντά του ο ένας από τους δύο γονείς
  • φοβάται διαρκώς για την ασφάλεια της οικογένειας ή προσωπικά τη δική του
  • παραπονιέται πολύ συχνά για πονόκοιλους, πονοκεφάλους κ.α.
  • αποφεύγει υπερβολικά κάθε καινούργια γνωριμία
  • παρουσιάζει εμμονές, δηλαδή επαναλαμβάνει τις ίδιες σκέψεις ή τις ίδιες κινήσεις
  • παρουσιάζει μείωση της σχολικής επίδοσης
  • έχει συχνούς εφιάλτες
  • δείχνει πολύ μελαγχολικό
  • εκφράζεται βίαια και επιθετικά
  • απειλεί συχνά ότι «θα σηκωθεί να φύγει από το σπίτι»
  • πίνει ή καπνίζει ή παίρνει ναρκωτικά 

Δευτέρα 30 Σεπτεμβρίου 2013

Συμβουλές αντιμετώπισης των ξεσπασμάτων οργής των παιδιών.


          Όταν ο μικρός σας άγγελος θυμώνει και ξεσπά τσιρίζοντας, χτυπώντας ή σέρνεται στο πάτωμα σα να ήρθε το τέλος του κόσμου... τί κάνετε;

Στρατηγικές για να αποφεύγετε την  εμφάνιση ή την επανεμφάνιση των ξεσπασμάτων οργής:

  • Ελαττώστε τις καταστάσεις που σας αναγκάζουν να λέτε «όχι» και αποθηκεύστε αντικείμενα που σπάνε
  • Χρησιμοποιείστε την απόσπαση προσοχής: Όταν η ένταση ανεβαίνει, οδηγήστε την  προσοχή του παιδιού σας σε μια πιο αποδεκτή δραστηριότητα.
  • Παρουσιάστε επιλογές μέσα στα όρια του αποδεκτού πχ «θέλεις να φορέσεις τις μπλε ή τις κόκκινες πιτζάμες σου;
  • Διαλέξτε σε ποιες διαφωνίες θα δώσετε περισσότερο επιμονή: Όσο πιο σημαντικό το θέμα, τόσο περισσότερο πρέπει να επιμείνετε στην αρχική σας άποψη
  • Όταν το μικρό παιδί σας ξεσπάσει, μείνετε κοντά του, για να σας βλέπει και συνεχίστε τη καθιερωμένη σας ασχολία Μερικά παιδιά χρειάζονται να τα κρατάς αγκαλιά για να αποκτήσουν τον έλεγχο
  • Για ένα μεγαλύτερο παιδί, καθιερώστε τον κανόνα να πηγαίνει στο δωμάτιο του για να ηρεμήσει
  • Σκεφτείτε ότι πολλές φορές δεν μπορείτε να το βοηθήσετε γιατί δεν ελέγχετε τα δικά σας συναισθήματα
  • Χρησιμοποιείστε εκφράσεις όπως « έχεις χάσει τον έλεγχο» αντί για «είσαι ένα κακό παιδί» και επιβραβεύστε τον όταν καταφέρει να το ελέγξει
  • Όταν τελειώσει ένα επεισόδιο ξεσπάσματος, το παιδί πρέπει να καταλάβει ότι ξεκινάμε από την αρχή και πως όποιο και να ήταν το αρχικό του αίτημα, δεν πρέπει να του το ικανοποιήσουμε, διαφορετικά τα ξεσπάσματα θα γίνουν τρόπος χειρισμού των γύρω του.
  • Προσπαθήστε να «πιάσετε» το παιδί σας σε μία περίσταση όπου δείχνει καλή συμπεριφορά: Προσπαθήστε να καλλιεργείστε μια θετική συμπεριφορά, με το να σχολιάζετε και να επαινείτε την καλή συμπεριφορά του παιδιού σας.

Τρίτη 27 Αυγούστου 2013

Σύνδρομο Γονικής Αποξένωσης





Το Σύνδρομο Γονικής Αποξένωσης ή Αλλοτρίωσης είναι φαινόμενο που παρατηρείται σε παιδιά τα οποία δεν επιθυμούν επαφή με κάποιον από τους δύο γονείς. Αυτό εμφανίζεται κυρίως σε παιδιά χωρισμένων.


Ιστορικό
Στις αρχές του 1970, όταν τα διαζύγια βρισκόταν σε υψηλούς βαθμούς στον δυτικό κόσμο, ο Gardner ερεύνησε βαθειά το θέμα των επιπτώσεων στα παιδιά των διαζυγίων. Δεν ήταν εύκολο να εξηγηθούν φαινόμενα όπου το παιδί στρεφόταν ενατίον του γονέα που δεν είχε την επιμέλεια δίχως λόγο. Αυτό μπορούσε να συμβεί σε οποιαδήποτε ηλικία. Δεν ήταν απλή συκοφαντική δυσφήμιση του άλλου γονέα, δεν ήταν απλή πλύση εγκεφάλου του παιδιού, δεν ήταν απλό ψυχολογικό του πρόβλημα. Κάτι το διαφορετικό, το ανεξήγητο συνέβαινε.
Ήταν φόβος; Ήταν ψυχιατρικό φαινόμενο; Είχε σχέση με δικαστικές αποφάσεις; Είχε σχέση με την ψυχολογία, τις μεθόδους και την ψυχική κατάσταση του γονέα με τον οποίο μένει το παιδί; Μήπως όλα αυτά;
Πρώτος μίλησε γ΄αυτό ο Gardner (PAS : Parental Alienation Syndrome) αλλά και οι Turkat, Nichols, κτλ. Στην Ελλάδα, Ο ΣΥ.Γ.Α.Π.Α. (Σύλλογος Για την Ανδρική και Πατρική Αξιοπρέπεια) πραγματοποίησε ημερίδες όπου γ΄αυτό μίλησαν οι: Σπιτάλας Ν., Χριστοδουλάκης Θ.
Πράγματι, ο Gardner και ο Turkat μετά από έρευνες νομικών και ψυχολογικών θεμάτων και περιπτώσεων παιδιών διαζευγμένων, απέδειξαν ότι αποτελεί σύνδρομο βαθιά ριζωμένο στη συνείδηση και τον ψυχικό κόσμο του παιδιού και δεν αποβάλλεται. Υπάρχει σε ήπια, σε μέτρια και σε βαριά μορφή. Στην τελευταία κατηγορία, το παιδί δεν έχει ενοχές, δεν θέλει καμία σχέση με τον άλλο γονέα (ούτε και τηλεφωνική), τρομάζει και απεχθάνεται τον γονέα. Μάλιστα μπορεί και να πάει σε δικαστήριο εναντίον του επειδή το έπεισε ο γονέας με τον οποίο διαμένει.
Το 2002, το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο αναγνώρισε το Σύνδρομο Γονεϊκής Αποξένωσης (Parental Alienation Syndrome * P.A.S.)σε μια Διεθνή Διάσκεψη. Η κυρία Mary BANOTTI (διαμεσολαβήτρια για τις διεθνείς απαγωγές παιδιών), γράφει στην έκθεσή της, ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ V ότι: αυτό το φαινόμενο αναγνωρίζεται ολοένα και περισσότερο ως πρόβλημα των παιδιών στα οποία δεν επιτρέπεται η πρόσβαση στον ένα ή στον άλλο γονέα. Ο γονέας που έχει την επιμέλεια φροντίζει να αποξενώσει τον γονέα που δεν έχει την επιμέλεια από τα παιδιά του και αυτή η πρακτική είναι δυστυχώς πολύ συνηθισμένη και έχει καταστροφικές συνέπειες για το παιδί. Είναι σημαντικό οι δικαστικές αρχές και οι κοινωνικοί λειτουργοί που αναλαμβάνουν παιδιά σε αυτή την κατάσταση να γνωρίζουν ότι υπάρχουν τέτοιες συμπεριφορές και δεν πρέπει να κάνουν διακρίσεις κατά τη λήψη αποφάσεων σχετικά με την πρόσβαση και τα δικαιώματα επίσκεψης. Σε πέντε πολιτείες των Η.Π.Α., αναγνωρίσθηκε η 24η Απριλίου κάθε έτους ως ημέρα γονικής αποξένωσης (parental alienation). Πλείστα άρθρα σε περιοδικά και εφημερίδες την διετία 2005-2007 αναφέρονται στο σύνδρομο αυτό και στην Ελλάδα. Υπολογίζεται οτι ο αριθμός των αποξενωμένων παιδιών στην Ελλάδα ανέρχεται σε εκατοντάδες χιλιάδες και είναι ο υψηλότερος τόσο σε ποσοστά όσο και σε απόλυτους αριθμούς σε όλο τον κόσμο. Σε τέσσερεις Πολιτείες των ΗΠΑ καθώς και σε άλλες χώρες, έχει αναγνωριστεί επίσημα και μάλιστα αναφέρεται σε δικαστικές αποφάσεις της Γαλλίας, Καναδά, Ολλανδίας, κτλ για να εξηγηθεί η άρνηση του παιδιού να συναστραφεί με τον γονέα που δεν έχει την επιμέλεια. Σ΄αυτό το θέμα, ο καθηγητής Κουμάντος προτείνει αναστροφή της επιμέλειας λόγω κακής άσκησης διότι επιμένει ότι ο γονέας στον οποίο έχει ανατεθεί η επιμέλεια παιδιού πρέπει να τρέφει αγαθά συναισθήματα για τον άλλο γονέα στο παιδί. Καθιερώνεται η 25η Ιουλίου ως Παγκόσμια ημέρα Αποξένωσης. Το σύνδρομο αυτό έχουν και τα παιδιά των διαζυγίων που η μητέρα ψευδώς κατήγγειλε τον πατέρα για σεξουαλική παρενόχληση-κακοποίηση. Ο Gardner διαχωρίζει το Σύνδρομο Γονικής Αποξένωσης από Την Γονική Αποξένωση ως γενικού όρου όπου υπάρχουν αίτια όπως γονική παραμέληση, κακοποίηση (σωματική, συναισθηματική, σεξουαλική), εγκατάλειψη ή και αποξένωση από γονική συμπεριφορά. Ειδικά, το Σύνδρομο PAS είναι πολύ συγκεκριμένο και υποκατηγορία του προηγούμενου το οποίο προκύπτει από ΄πλύση εγκεφάλου΄ και την παιδική συμπεριφορά-φόβο. Ο Δρ Douglass επισημαίνει οτι η Γονική Αποξένωση επικεντρώνεται στη συμπεριφορά των γονέων ενώ το Σύνδρομο Γονικής Αποξένωσης εστιάζεται στην κατάσταση και συμπεριφορά του παιδιού από την αδικαιολόγητη εκστρατεία συκοφάντησης-δυφήμισης του άλλου γονέα.

Συμπτώματα
Αγχος, νευρικότητα, κατάθλιψη, αδιαφορία προς τον γονέα που δεν έχει την επιμέλεια, εχθρότητα, απέχθεια, δεν θέλει τηλεφωνική ή άλλη επαφή, φοβάται να εκδηλώσει τα συναισθήματά του μπροστά στον γονέα από τον οποίο εξαρτάται με δικαστικά απόφαση. Σίγουρα προηγήθηκε το Σύνδρομο της Στοκχόλμης και συκοφαντική δυσφήμιση.

Παραδείγματα
Πρώτο παράδειγμα (βαρειά μορφή): Παιδί πέντε ετών άκουσε την μητέρα του να κατηγορεί τον πατέρα για παρενόχλησή του και ενδεχόμενη κακοποίησή του. Αυτό το φανταστικό γεγονός ενσωμάτωσε στο υποσυνείδητό του και μίσησε τον πατέρα.
 Δεύτερο παράδειγμα (μέτρια μορφή): Μητέρα κατηγόρησε τον πατέρα, κατά τη στιγμή του διαζυγίου, για δική της κακοποίηση. Η συκοφαντία αυτή άγγιξε την ψυχή του παιδιού και αυτό δεν θέλει να δει και να μιλήσει στον πατέρα. Η μητέρα όμως συνεργάζεται με ψυχολόγο.
Τρίτο παράδειγμα (ήπια μορφή): Υπάρχουν κατηγορίες ενάντια στον πατέρα και έντονη διαμάχη διαζυγίου . Το παιδί φοβάται, οδηγείται σε παιδοψυχίατρο. Μετά από χρόνια, η πάθηση αυτή είναι ανατρέψιμη.

Θεραπεία
Απεμπλοκή απο δικαστήρια, δικαστικές αποφάσεις επικοινωνίας. Να παρακολουθείται το παιδί από ειδικό. Να υπάρχει επιθυμία ψυχολογικής βοήθειας από τους γονείς



Πηγή: www.healthierworld.gr