Διάσπαση Προσοχής και Υπερκινητικότητα

Η ενεργητικότητα αλλά και η αυξημένη κινητικότητα αποτελούν φυσιολογικά χαρακτηριστικά της συμπεριφοράς των παιδιών, ιδιαίτερα κατά την προσχολική ηλικία. Ορισμένα όμως παιδιά παρουσιάζουν αυτά τα χαρακτηριστικά σε αυξημένο βαθμό συγκριτικά με τα συνομήλικα τους. Η ικανότητα τους να διατηρούν την προσοχή και το ενδιαφέρον τους στη δραστηριότητα με την οποία ασχολούνται και να φέρουν σε πέρας τα καθήκοντα τα οποία τους ανατίθενται είναι εξαιρετικά μειωμένη. Επιπρόσθετα, η παρορμητική συμπεριφορά τους αποκλίνει σημαντικά σε ένταση και συχνότητα από παρόμοιες μορφές συμπεριφοράς των συνομηλίκων τους. Πολλές φορές επίσης, παρουσιάζουν αντιδραστική συμπεριφορά και έλλειψη συνεργατικής διάθεσης. Γενικά, θα μπορούσαμε να πούμε ότι αυτά τα παιδιά, αν και έχουν φυσιολογική νοημοσύνη, συχνά δυσκολεύονται πολύ να ανταποκριθούν στις απαιτήσεις του περιβάλλοντος και δεν συμπεριφέρονται με τρόπο ανάλογο του αναπτυξιακού τους επιπέδου.

            Παρακάτω ακολουθούν αναλυτικότερα τα συμπτώματα της ΔΕΠ-Υ, τα οποία  μπορούν να χωριστούν σε δύο κατηγορίες.

Α)Συμπτώματα απροσεξίας: 1)Το παιδί συχνά δεν καταφέρνει να εστιάσει την προσοχή του/της σε λεπτομέρειες ή κάνει λάθη απροσεξίας στα σχολικά μαθήματα, στη δουλειά ή σε άλλες δραστηριότητες. 2)Δυσκολεύεται να διατηρήσει την προσοχή του/της ή να συμμετάσχει σε δραστηριότητες και παιχνίδια. 3)Φαίνεται να μην ακούει όταν του μιλάει κάποιος. 4)Συχνά δεν ακολουθεί τις οδηγίες και δεν καταφέρνει να αντεπεξέλθει στα μαθήματα, στις δουλειές του σπιτιού ή στα καθήκοντά του στο χώρο εργασίας (όχι λόγω εναντιωματικής συμπεριφοράς ή έλλειψης κατανόησης των οδηγιών). 5) Δυσκολεύεται να οργανώσει δουλειές και δραστηριότητες.6) Αποφεύγει, αντιπαθεί ή είναι απρόθυμος να ασχοληθεί με δουλειές που απαιτούν παρατεταμένη διανοητική προσπάθεια (όπως σχολικά μαθήματα και μελέτη).7)Συχνά χάνει πράγματα που είναι απαραίτητα για δουλειές ή δραστηριότητες (π.χ. παιχνίδια, σχολικές εργασίες, μολύβια, βιβλία ή εργαλεία).8) Η προσοχή του/της διασπάται συχνά από εξωτερικά ερεθίσματα.9)Ξεχνάει πράγματα που σχετίζονται με καθημερινές δραστηριότητες.

Β)Συμπτώματα υπερκινητικότητας/παρορμητικότητας: 1)Κινεί νευρικά τα χέρια ή τα πόδια του ή στριφογυρνάει στην καρέκλα του. 2)Σηκώνεται από τη θέση του στην τάξη ή σε άλλες περιστάσεις όπου απαιτείται να παραμείνει καθισμένος. 3)Τρέχει τριγύρω ή σκαρφαλώνει σε περιπτώσεις όπου αυτό είναι ανάρμοστο (σε εφήβους ή ενήλικες μπορεί να περιορίζεται σε υποκειμενικό αίσθημα κινητικής ανησυχίας). 4)Δυσκολεύεται να παίξει ή να ασχοληθεί ήσυχα με ψυχαγωγικές δραστηριότητες. 5)Συχνά μιλάει αδιάκοπα. 6)Συχνά βιάζεται να απαντήσει προτού ακούσει ολόκληρη την ερώτηση. 7)Δυσκολεύεται να περιμένει τη σειρά του. 8)Συχνά διακόπτει τους άλλους ή παρεμβαίνει σε συζητήσεις.

            Εξαιτίας λοιπόν, αυτής της πολυπλοκότητας και της ποικιλίας των συμπτωμάτων πρέπει να πούμε ότι η διάγνωση της ΔΕΠ-Υ είναι πολύπλοκη και απαιτεί τη συλλογή πληροφοριών από διάφορες πηγές, όπως γονείς και δασκάλους. Για να μπορέσει να γίνει διάγνωση, πρέπει οι γονείς και οι δάσκαλοι να περιγράψουν στον ψυχολόγο τις χαρακτηριστικές συμπεριφορές που παρατηρούν.

            Όπως ήδη έχει γίνει φανερό η ΔΕΠ-Υ είναι μια διαταραχή η οποία επηρεάζει πολλά επίπεδα και πολλούς τομείς της ζωής του παιδιού. Γι’ αυτό παρακάτω, θα μιλήσουμε και για την επίδραση της ΔΕΠ-Υ στις κοινωνικές επαφές, στην συμπεριφορά αλλά και στην μάθηση.

Από τον θυμό σε μια μεγαλύτερη νοητική ελευθερία:Μαρτυρίες θυμωμένων πρώην παιδιών.

«…γραπτές μαρτυρίες από άτομα διαφορετικά μεταξύ τους αλλά με κοινό ότι από μικρά ήταν κορίτσια θυμωμένα…Τώρα όμως ύστερα από μία αργή και μακρόχρονη ψυχολογική δουλεία έμαθαν και να περπατούν κάθε τόσο προς δρόμους  διαφορετικούς και να χύνονται στον άπειρο πλούτο των συγκινήσεων που τους συνθέτουν, αντί να πηγαίνουν και να σπάνε τα μούτρα τους σ’ έναν τοίχο…»

Μάουρα

«Λοιπόν φαίνεται πως η κατάσταση έχει ως εξής: εγώ υπέφερα πολύ, αλλά αυτή ακριβώς η ευαισθησία στις συγκινήσεις και στα συναισθήματα ήταν η πιο υλική ένδειξη της ύπαρξης της ψυχής μου, δηλαδή ότι ήταν ζωντανή, προσεκτική και παρούσα εντός μου.

            Δεν σκότωσα την ψυχή μου.

            Όχι μόνον.

            Δεν επέτρεψα ούτε οι άλλοι να την σκοτώσουν.

Παρόλα εκείνα που συνέβησαν προσπαθώντας να βγάλω εκείνο το αγκάθι, δεν ξερίζωσα όλη μου την καρδιά. Δεν ξέρω πώς και γιατί το έκανα, αλλά το έκανα: την υπερασπίστηκα μ’ όλο μου τον εαυτό, μ’ όλη την έκπληξη, την απορία, τη μαγεία και την αδυναμία να υπερασπιστώ την παιδική μου ύπαρξη, με μία ψυχή έρμαιο των ενηλίκων, οι οποίοι είχαν χάσει τη δική τους.

Την υπερασπίστηκα ενστικτωδώς, όπως ένας σκύλος υπερασπίζεται το κόκαλο του με θυμό, και το πλήρωσα πολύ ακριβά.

Την υπερασπίστηκα με πίστη και επιμονή. Πάλεψα, για να μείνω πιστή στη ψυχή μου, για να την κρατήσω ζωντανή.

Μια ψυχή διψασμένη για τροφή.

Είναι σωστό και δίκαιο να νιώθεις συγκίνηση και θαυμασμό για ένα κοριτσάκι τόσο μικρό που έκανε κάτι τόσο μεγάλο;

Κι όταν κουρασμένη, εξουθενωμένη κινδύνευα να υποχωρήσω και ύστερα από χρόνια ένιωθα ότι πέθαινα σιγά σιγά στην παγωνιά της απουσίας συναισθημάτων, αντέδρασα με μια απελπισμένη κίνηση και έψαξα βοήθεια. Τότε δεν το ήξερα τόσο καθαρά, όπως σήμερα, αλλά εκείνη η προσπάθεια, εκείνο το θάρρος, εκείνη η αναζήτηση βοήθειας είχαν τελικά σκοπό να βρουν ένα σύμμαχο που θα με βοηθούσε να σώσω την ψυχή μου.

Είναι σωστό και δίκαιο να νιώθεις υπερήφανη γι’ αυτό το θάρρος»

Απόσπασμα από το βιβλίο της Alba Marcoli, “Il bambino arrabbiato. Favole per capire le rabbie infantili”.

"Αρνείται να διαβάσει. Τι να κάνω;"

Πολύ συχνά ακούω από γονείς να παραπονιούνται ότι το παιδί τους αρνείται, δεν θέλει να διαβάσει τα μαθήματα του ή ότι το διάβασμα του είναι ένας «μαραθώνιος» που ξεκινά νωρίς το απόγευμα και τελειώνει το βράδυ. Τι γίνεται λοιπόν, όταν το παιδί αρνείται πεισματικά να διαβάσει και η υπομονή των γονιών εξαντλείται;

            Υπάρχουν κάποια βήματα που μπορεί να κάνει ο γονιός για να βοηθήσει το παιδί του να οργανώσει το διάβασμα, να γίνει πιο υπεύθυνο και να αναλάβει τις σχολικές του υποχρεώσεις. Καλό είναι, βέβαια όλα αυτά, που θα περιγραφούν παρακάτω να ξεκινούν από την αρχή της σχολικής ζωής του παιδιού, δηλαδή από την πρώτη δημοτικού. Ωστόσο, πότε δεν είναι αργά!

            Αρχικά, χρειάζεται  να ορίσουμε ένα σταθερό χώρο διαβάσματος. Ιδανικός χώρος για να διαβάσει είναι εκείνος που δεν έχει πολλά ερεθίσματα τα οποία πιθανόν να διασπάσουν την προσοχή του παιδιού. Επιπλέον, εξίσου σημαντικός είναι και ο χρόνος του διαβάσματος. Καλό είναι το παιδί να μην ξεκινάει τα μαθήματα αμέσως μετά το μεσημεριανό του αλλά ούτε και πολύ αργά το βράδυ. Γι’ αυτό συμφωνούμε με το παιδί μια σταθερή ώρα που κρίνουμε ότι είναι κατάλληλη για να ξεκινήσει τα μαθήματα του.

            Επίσης, δεν θα πρέπει να ξεχνάμε τα συχνά διαλείμματα ανάμεσα στα μαθήματα του. Αυτή είναι μια πολύ απλή στρατηγική η οποία ενισχύει το βαθμό συγκέντρωσης του παιδιού, καθώς του επιτρέπει να ξεκουράζεται και να αποφορτίζεται. Καλό είναι επίσης, αμέσως μόλις ολοκληρώσει τα μαθήματα του, να το επιβραβεύουμε, επιτρέποντας να παίξει.

            Μια ακόμα στρατηγική είναι να διδάξουμε στα παιδιά κάποια «κολπάκια» για να οργανώσουν το διάβασμα τους. Για παράδειγμα, να ξεκινάνε να διαβάζουν τα μαθήματα  που θεωρούν δύσκολα ή βαρετά, καθώς είναι πιο ξεκούραστα στην αρχή. Ακόμη, να σημειώνουν τα σημαντικά σημεία του μαθήματος, να εντοπίζουν τις «λέξεις- κλειδιά» κλπ.

            Πέρα από τα παραπάνω, σημαντικό ρόλο για το αν το παιδί θα αγαπήσει το διάβασμα παίζει και η στάση των γονιών απέναντι σε αυτό. Οι γονείς μπορούν να μάθουν στο παιδί να αγαπά το διάβασμα, αγοράζοντας του από μικρή ηλικία βιβλία. Τα βιβλία καλό είναι να είναι επιλογή του παιδιού για να του τραβήξουν ακόμα περισσότερο το ενδιαφέρον να τα διαβάσει. Στόχος, λοιπόν, είναι να αγαπήσει το διάβασμα, γι’ αυτό και προσπαθούμε να το κάνουμε όσο πιο διασκεδαστικό γίνεται. Του διδάξουμε τα γράμματα με πολλούς τρόπους (και όχι απλά με χαρτί και μολύβι), του διδάξουμε μαθηματικά με τουβλάκια, με όσπρια, με φρούτα, τον παροτρύνουμε να φτιάξει το δικό του παραμύθι με ζωγραφιές και λόγια. Ας αφήσουμε την φαντασία μας ελεύθερη και θα βρούμε πολλούς τρόπους διδασκαλίας!

            Τέλος, είναι σημαντικό οι γονείς να μην μεταφέρουν την δική τους αγωνία για το σχολείο στα παιδιά τους. Καλό είναι να μην έχουν υπερβολικά υψηλές προσδοκίες. Οι τιμωρίες και οι αρνητικοί χαρακτηρισμοί για τις ικανότητες του παιδιού σε καμιά περίπτωση δεν μπορεί να αποτελέσουν ώθηση ή κινητήρια δύναμη για να πεισθεί το παιδί να διαβάσει. Χρειάζεται  να επιβραβεύουμε την προσπάθεια του παιδιού άσχετα από τις επιδόσεις και τους βαθμούς του. Επιπλέον, πρέπει να θυμόμαστε πάντα ότι έχουμε να κάνουμε με παιδιά και γι’ αυτά η ύπαρξη ελεύθερου χρόνου για παιχνίδι είναι αναπόσπαστο κομμάτι της καθημερινότητας τους και της υγιούς ψυχοσυναισθηματικής τους ανάπτυξης. Δεν χρειάζεται να τα υπερφορτώνουμε με δραστηριότητες. Πάνω απ’ όλα έχουν ανάγκη να είναι παιδιά!

           

Ενημερωτική Ημερίδα για Γονείς

Τι είναι η δυσλεξία;

Έχει το παιδί μου υπερκινητικότητα /διάσπαση προσοχής;

Οι Ομάδες Γονέων ξεκινούν…

Στόχος της πρώτης συνάντησης είναι να γνωριστούμε καλύτερα όλα τα μέλη της ομάδας μεταξύ μας, να αναφέρουμε τα θέματα που μας προβληματίζουν περισσότερο στην καθημερινότητα και τέλος να καταλήξουμε στην θεματολογία. Η πρώτη συνάντηση λοιπόν, στοχεύει στο να δοθεί σε όλους τους γονείς μια πρώτη ευκαιρία να μοιραστούν βιώματα και συναισθήματα και να νιώσουν ότι δεν είναι μόνοι στην προσπάθεια τους να είναι «καλοί γονείς»!

Για πληροφορίες και εγγραφές, παρακάλω επικοινωνήστε μαζί μου.

Σας ευχαριστώ.