Άγχος στην Παιδική Ηλικία

Άγχος δεν εμφανίζουν μόνο οι ενήλικες αλλά και τα παιδιά. Τα παιδιά ανησυχούν εξίσου με τους ενήλικες για διάφορα θέματα και καταστάσεις. Ωστόσο, το άγχος των παιδιών εκδηλώνεται διαφορετικά: δηλαδή οι ενήλικες συνήθως "σωματοποιούν" το άγχος τους ενώ τα παιδιά εμφανίζουν προβλήματα συμπεριφοράς ή συναισθηματικά προβλήματα.

Τα γεγονότα που μπορεί να προκαλέσουν άγχος στα παιδιά ποικίλουν έχουν να κάνουν με τους γονείς, την ευρύτερη οικογένεια ή και με τις δραστηριότητες του ίδιου του παιδιού.

Γεγονότα από τους γονείς: 

ο θάνατος ενός από τους γονείς, ο χωρισμός των γονιών, ο εθισμός (στο ποτό, στα ναρκωτικά, χαρτοπαιξία) ενός από τους γονείς, η ανεργία στο γονιό που ήταν συνηθισμένος/η να δουλεύει, η επανασύνδεση γονιών που είχαν χωρίσει, ο χωρισμένος γονιός που αποκτά έναν καινούριο σύντροφο ή ξαναπαντρεύεται, κάποιος από τους δύο γονείς στην φυλακή, η κατάθλιψη ενός γονιού για μεγάλο χρονικό διάστημα. 

Γεγονότα από την οικογένεια: 

ο θάνατος ενός από τα αδέλφια του/της, ο αποχωρισμός από τον ένα γονιό για μεγάλο χρονικό διάστημα, η σοβαρή ασθένεια ενός από τα μέλη της οικογένειας, η γέννηση ενός αδελφού/ής, ο ερχομός και η συγκατοίκηση με κάποιο καινούριο πρόσωπο στο σπίτι, ένα από τα αδέλφια φεύγει από το σπίτι, ο θάνατος ενός κατοικίδιου ζώου, η αλλαγή σπιτιού, η απώλεια φροντίδας και επίβλεψης για μεγάλο χρονικό διάστημα, τα οικονομικά προβλήματα στην οικογένεια.

Γεγονότα από το ίδιο το παιδί: 

η ασθένεια, ο τραυματισμός και η παραμονή σε νοσοκομείο, η σεξουαλική κακοποίηση ή η εκμετάλλευση από ένα μεγαλύτερο άτομο, η σωματική κακοποίηση, η αρχή ή το τέλος του σχολείου, η αλλαγή στο πως περνάει τις ελεύθερες ώρες,η δυσκολία να δημιουργήσει και να διατηρήσει φιλίες.

 

Τα συμπτώματα του άγχους στα παιδιά αφορούν σωματικά προβλήματα, αλλαγή στην συμπεριφορά και διαταραχή στις σχέσεις του/της με τους άλλους. 

Σωματικά συμπτώματα: 

υπερβολικό κλάμα χωρίς φαινομενική αιτία 

προβλήματα ύπνου (υπνοβασία, αϋπνία ή υπερβολικές ώρες ύπνου) 

προβλήματα στην διατροφή ή στο βάρος 

σφίξιμο ή τρίξιμο στα δόντια κατά την διάρκεια του ύπνου ή και ξύπνιο 

υπερκινητικότητα ή συνεχής κούραση 

μυοσπασμοί (νευρικά τίκ), όπως παίξιμο των ματιών ή μυών του προσώπου 

νυχτερινή ενούρηση (ειδικά σε μεγαλύτερα παιδιά) 

εφιάλτες 

τραύλισμα 

δυσκολία στην συγκέντρωση και διάσπαση προσοχής 

Συμπτώματα συμπεριφοράς:

παλινδρόμηση σε νεώτερη ηλικία 

αποτυχία στο σχολείο 

σκληρότητα σε ανθρώπους ή ζώα 

φυγή από το σπίτι 

ψέματα ή εξαπάτηση 

εκρήξεις θυμού ή ξαφνικής οργής 

υπερβολική ονειροπόληση 

τελειομανία – όλα πρέπει να είναι τέλεια 

εθισμός σε ναρκωτικές ουσίες 

(Πηγή: internet)

Διαταραχή Πανικού και Αγοραφοβία

Διαταραχή Πανικού

Ως Διαταραχή Πανικού ορίζουμε την αγχώδη διαταραχή κατά την οποία το άτομο αισθάνεται άγχος και φόβο χωρίς να υπάρχει αντικειμενική αιτία και βιώνει προσβολή πανικού.

Προσβολή πανικού

Εννοούμε μια διακριτή περίοδος έντονου φόβου ή δυσφορίας, κατά την οποία εμφανίστηκαν αιφνίδια και κορυφώθηκαν μέσα σε 10 λεπτά της ώρας τέσσερα (ή περισσότερα) από τα ακόλουθα συμπτώματα: 1. Αίσθημα παλμών, καρδιά που «σφυροκοπά» ή επιτάχυνση του καρδιακού παλμού 2. Εφίδρωση 3. Τρεμούλα ή έντονος τρόμος 4. Αίσθημα λαχανιάσματος ή ασφυξίας 5. Αίσθημα πνιγμονής 6. Πόνος ή δυσφορία στο θώρακα 7. Ναυτία ή κοιλιακή ενόχληση 8. Αίσθημα ζάλης, αστάθειας ή τάση για λιποθυμία 9. Αποπραγματοποίηση (αισθήματα μη πραγματικού) ή αποπροσωποποίηση (ότι αποσπάται από τον εαυτό) 10. Φόβος απώλειας του ελέγχου ή ότι θα τρελαθεί 11. Φόβος θανάτου 12. Παραισθήσεις (μούδιασμα ή μυρμηγκιάσματα) 13. Ρίγη ή αίσθημα ζέστης 

Τα Ψυχολογικά Συμπτώματα

Το άτομο παρουσιάζει τάση φυγής από το συγκεκριμένο χώρο, φόβο ότι η κρίση θα συμβεί πάλι και αποφυγή των καταστάσεων ή των χώρων όπου εμφάνισε μια κρίση πανικού. 

Ο Τρόπος Εκδήλωσης της Διαταραχής Πανικού

Σε απειλητικές καταστάσεις ενεργοποιούνται δύο βασικοί βιολογικοί μηχανισμοί, η φυγή ή η μάχη για την αντιμετώπιση του κινδύνου. Ο εγκέφαλος κινητοποιεί το συμπαθητικό νευρικό σύστημα προκαλώντας έκκριση αδρεναλίνης, το άτομο αισθάνεται μια αίσθηση έξαψης. Οι χτύποι της καρδιάς αυξάνονται για να τροφοδοτήσουν με οξυγόνο τους ιστούς. Ο ρυθμός της αναπνοής γίνεται πιο έντονος για να καλύψει τις ανάγκες του οργανισμού σε οξυγόνο. Έτσι εμφανίζεται ζάλη, δύσπνοια και πόνος στο στήθος. Οι κόρες των ματιών διαστέλλονται για να εντοπίσουν πιο εύκολα τον κίνδυνο. Το πεπτικό σύστημα υπολειτουργεί για να παρέχει αίμα στους μυς και για αυτό παρουσιάζεται ναυτία. Το μυϊκό σύστημα είναι διεγερμένο γιατί προετοιμάζει το άτομο για φυγή. Οι σκέψεις είναι εστιασμένες στη διερεύνηση του κινδύνου. Μέσα από αυτή την διαδικασία, το άτομο αντιμετωπίζει αποτελεσματικά τον κίνδυνο. 

Όταν η διαδικασία αντιμετώπισης του κινδύνου ενεργοποιείται σε καταστάσεις που δεν είναι απειλητικές αλλά το άτομο αντιλαμβάνεται ότι είναι, τα συμπτώματα που εμφανίζονται προκαλούν δυσφορία και οδηγούν σε κρίση πανικού εξαιτίας του φόβου που βιώνει το άτομο. Ο φόβος θέτει σε λειτουργία την διαδικασία αντιμετώπισης του κινδύνου με αποτέλεσμα τα σωματικά συμπτώματα να αυξάνονται και να προκαλείται στο άτομο η σκέψη ότι θα του συμβεί κάτι κακό. Έτσι αρχίζει ο φαύλος κύκλος που προκαλεί και συντηρεί τις κρίσεις πανικού. 

Η Συχνότητα Εμφάνισης

Η Διαταραχή Πανικού εμφανίζεται συχνότερα στις γυναίκες απ’ ό,τι στους άνδρες. Οι κρίσεις ξεκινούν σε διάφορες ηλικίες αλλά είναι περισσότερο συνηθισμένες από τα 18 ως τα 35 ετών. Ενώ σημειώνονται ακόμα και στην παιδική ηλικία ή μετά από τα 45 έτη. Οι κρίσεις πανικού εκδηλώνονται ύστερα από πιεστικές και αγχωτικές καταστάσεις, είναι χρόνιες με υφέσεις και εξάρσεις. Σε πολλές περιπτώσεις συνοδεύονται με συνεχής και βαριά συμπτωματολογία. 

Η Διαταραχή Πανικού με Αγοραφοβία

 Τα άτομα που εμφανίζουν κρίσεις πανικού είναι πιθανό να περιορίσουν τις δραστηριότητες και να αλλάξουν τον τρόπο ζωής τους φοβούμενοι ότι θα εμφανίσουν μια ακόμα κρίση πανικού. 

Η αγοραφοβία σχετίζεται με τον πανικό. Τα άτομα που παθαίνουν κρίσεις πανικού συνδέουν την εμφάνιση της κρίσης με το χώρο που εκδήλωσαν τα συμπτώματα με αποτέλεσμα να αποφεύγουν εκείνο το μέρος όπως και άλλα με κοινά σημεία. Η αγοραφοβία εμφανίζεται μέσα στο πρώτο έτος από την πυροδότηση της πρώτης κρίσης πανικού. Ορισμένες φορές, η αγοραφοβία μπορεί να συντηρείται ακόμα και αν δεν υπάρχουν κρίσεις πανικού ή να υποχωρεί ταυτόχρονα με τις κρίσεις. Η λειτουργικότητα των ατόμων περιορίζεται και είναι σύνηθες να ενισχύονται συναισθήματα που παραπέμπουν σε συμπτώματα καταθλιπτικής διαταραχής. 

Η Θεραπεία

Η θεραπεία βοηθά τον θεραπευόμενο να αντιμετωπίσει τα σωματικά συμπτώματα, να τροποποιήσει τις δυσλειτουργικές σκέψεις και τη συμπεριφορά αποφυγής που διαιωνίζουν τον φόβο.  Ο θεραπευτής βοηθά τον θεραπευόμενο να εντοπίσει τις αρνητικές αυτόματες σκέψεις, να ελέγξει την αντικειμενικότητα τους και να τις αντικαταστήσει με πιο ρεαλιστικές.

Ομάδα Γονέων

ΝΕΟ!!Σε τακτά χρονικά διαστήματα, πέραν των καθορισμένων συναντήσεων θα οργανώνονται επιπλέον ενημερωτικές συναντήσεις με ομιλητές: παιδαγωγούς, ειδικούς παιδαγωγούς, λογοθεραπευτές, διαιτολόγους για να ενημερωθούν οι γονείς για οποιοδήποτε θέμα μπορεί να τους απασχολεί!

Τί είναι η Ομάδα Γονέων;

-Είναι όπως κάθε άλλη ομάδα;

-Μια σειρά διαλέξεων;

-Απλά ακούω και τίποτα άλλο;

Το να είσαι γονέας στην εποχή μας, δεν είναι πια αυτοσχεδιασμός. Δεν μπορούμε πια να προφασιζόμαστε ότι αυτά που μάθαμε ως παιδιά τα μεταφέρουμε στα παιδιά μας. Δεν μπορούμε να δείχνουμε άγνοια ή να περιφρονούμε τις πρόσφατες κατακτήσεις των ανθρωπιστικών επιστημών σχετικά με την ψυχολογία του παιδιού.

Ιδιαίτερα σήμερα που οι απαιτήσεις, κοινωνικές και οικονομικές, μπορούν να οδηγήσουν σε μη προβλέψιμα αποτελέσματα. Γι’ αυτό επιβάλλεται να αποκτήσουμε, σταδιακά, συνείδηση των σχέσεων που συνδέουν την οικογένεια ως ομάδα και τις σχέσεις που αναπτύσσονται μεταξύ αυτής και άλλων κοινωνικών ομάδων.

Έτσι μπορεί να προσδιοριστεί η δράση της Ομάδας Γονέων: ενημέρωση και διαμόρφωση-διαφοροποίηση.

Σκοπός της Ομάδας Γονέων

• Να ενημερώσει τους γονείς γύρω από τα αναπτυξιακά θέματα των παιδιών τους.
• Να ενθαρρύνει τους γονείς να υιοθετήσουν μεθόδους αποτελεσματικότερης επικοινωνίας με τα παιδιά τους.
• Να βοηθήσει τους γονείς να αναζητήσουν πιο λειτουργικούς τρόπους επίλυσης προβλημάτων.
• Να ενισχύσει τους γονείς στην αξιοποίηση των δεξιοτήτων τους, ώστε να ανταποκρίνονται πιο αποτελεσματικά στο γονεϊκό τους ρόλο.
• Να βοηθήσει στη διαφοροποίηση και στον εκσυγχρονισμό του ρόλου των γονέων
• Να στηρίξει το θεσμό της οικογένειας ως αναντικατάστατο φορέα αγωγής του παιδιού
• Να διαφυλάξει την ψυχική υγεία του παιδιού  -του μελλοντικού ενήλικου ατόμου.

Θεματικές ενότητες

Τα θέματα της Ομάδας χωρίζονται ανάλογα με την ηλικιακή ομάδα αλλά και τις προτιμήσεις των μελών της κάθε ομάδας. Ενδεικτικά αναφέρονται μερικά από αυτά  ανά ηλικιακή ομάδα.

1.    Ομάδα γονέων βρεφικής - νηπιακής ηλικίας

Στόχος αυτής της ομάδας είναι οι γονείς να πληροφορηθούν σχετικά με διάφορα αναπτυξιακά θέματα που αφορούν τα παιδιά τους ηλικίας (0 – 6 ετών) όπως π.χ. εκπαίδευση τουαλέτας, όρια, ζήλια, κλπ.
ΓΕΝΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ: Στάδια ψυχοκινητικής εξέλιξης, βάδισμα, ομιλία. Η κοινωνικοποίηση του νηπίου. Το νηπιαγωγείο και η σημασία του.
ΕΙΔΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ: Δυσκολίες στον ύπνο του παιδιού. Ο φόβος και το παιδί. Οι ερωτήσεις του παιδιού, το παιδί ρωτάει πώς γεννήθηκε. Η ζήλια. Οι 'τιμωρίες' και το παιδί. Το παιχνίδι, ζωτική ανάγκη του νηπίου.

2.    Ομάδα γονέων σχολικής ηλικίας

Στόχος αυτής της ομάδας είναι οι γονείς να πληροφορηθούν σχετικά με διάφορα αναπτυξιακά θέματα που αφορούν τα παιδιά τους ηλικίας (6 – 12 ετών) όπως π.χ. σχολική επίδοση, εξωσχολικές δραστηριότητες, κλπ.
ΓΕΝΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ: Είναι έτοιμο το παιδί για το σχολείο; Προετοιμασία του παιδιού για το σχολείο και ο ρόλος των γονέων. Η σχολική ζωή του παιδιού και η ένταξη στη σχολική ομάδα. Βασικές ανάγκες του παιδιού της σχολικής ηλικίας. Ο ελεύθερος χρόνος.
ΕΙΔΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ: Το παιδί που δεν αποδίδει στο σχολείο-αίτια, παιδαγωγική αντιμετώπιση. Τι είδους βοήθεια μπορούν να προσφέρουν οι γονείς στο παιδί. Οι φίλοι του παιδιού. Το παιχνίδι - η κίνηση, οι ανάγκες του μαθητή. Το σύστημα μελέτης. Η συνεργασία των γονέων με το σχολείο.

3.    Ομάδα γονέων εφηβικής ηλικίας
Στόχος αυτής της ομάδας είναι οι γονείς να πληροφορηθούν σχετικά με διάφορα αναπτυξιακά θέματα που αφορούν τα παιδιά τους ηλικίας (13 – 18 ετών) όπως π.χ. ανεξαρτητοποίηση, εξαρτήσεις, επαγγελματικός προσανατολισμός, χρήση διαδικτύου, σεξουαλική διαπαιδαγώγηση κλπ.
ΓΕΝΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ: Η προεφηβική και εφηβική ηλικία από βιολογική και ψυχολογική άποψη. Χαρακτηριστικά γνωρίσματα της εφηβείας. Πώς βλέπουν οι έφηβοι τους γονείς, τον εαυτό τους, το σχολείο, την κοινωνία. Πώς βλέπουν οι μεγάλοι τους εφήβους. Δεύτερη κρίση προσωπικότητας. Στάσεις των γονέων στα προβλήματα των εφήβων. Τα χρήματα, οι νυκτερινές έξοδοι, διαδίκτυο.
ΕΙΔΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ: Η σεξουαλική αγωγή και ο έφηβος. Οι φιλίες στην εφηβική ηλικία. Ο ψυχολογικά ώριμος άνθρωπος. Χαρακτηριστικά γνωρίσματα ωριμότητας. Ψυχολογική ενηλικίωση.

Σε τι βοηθά η συμμετοχή στη Σχολή Γονέων;

Η ομάδα προσφέρει στους γονείς την αίσθηση ότι «ανήκουν» και ότι μπορούν να πάρουν και να προσφέρουν στήριξη, εμπειρία και γνώση. Με τον καιρό, δημιουργείται μια ζεστή ατμόσφαιρα που αποδίδει το ζητούμενο: τη σταδιακή διαφοροποίηση της συμπεριφοράς του γονέα, του ψυχισμού του και της σχέσης του με τα παιδιά του.

Τρόπος διεξαγωγής Ομάδας.

Ο τρόπος με τον οποίο δουλεύουμε στις ομάδες είναι βιωματικός, στηρίζεται δηλαδή στην ενεργή συμμετοχή των μελών της ομάδας. Πέρα από τις εισηγήσεις της συντονίστριας και τις διαδικασίες της ομάδας, οι συμμετέχοντες έχουν την ευκαιρία να δουλεύουν σε ομάδες και μέσω βιωματικών ασκήσεων να εξασκηθούν πάνω στα θέματα που θα συζητιούνται σε κάθε συνάντηση.

Διάρκεια ομάδων

1  ώρα και 30 λεπτά κάθε δεκαπενθήμερο

Οι ομάδες θα διαρκούν 4 μήνες  και η τακτική παρουσία των μελών είναι σημαντική για την ομαλή και άρτια λειτουργία της ομάδας.

Τόπος συναντήσεων

Καβέτσου 17, Μυτιλήνη

Συντονίστρια

Βερβέρη Μαρία

Ψυχολόγος, MSc Ψυχολογία Παιδιών και Εφήβων

Κατάθλιψη στην εφηβεία

Ολοένα και συχνότερα εμφανίζεται η κατάθλιψη στην εφηβεία, με σοβαρές επιπτώσεις στην προσωπική και κοινωνική ζωή του εφήβου. Παρότι λοιπόν η κατάθλιψη έχει ήδη γίνει η ασθένεια του 21ου αιώνα, η διάγνωση της, ιδιαίτερα στους εφήβους δεν γίνεται εύκολα. Με αποτέλεσμα, οι έφηβοι να έχουν σοβαρά προβλήματα στο σπίτι, το σχολείο, την κοινωνική τους ζωή και γενικά την προσαρμογή τους, δυσκολίες που συνήθως συνεχίζονται και στην ενήλικη ζωή.

ΤΑ ΣΥΜΠΤΩΜΑΤΑ ΤΗΣ ΚΑΤΑΘΛΙΨΗΣ

            Τα συμπτώματα είναι παρόμοια με αυτά των ενηλίκων, μόνο που σε κάποιες περιπτώσεις εμφανίζονται συγκαλυμμένα. Η βασική διαφορά της κατάθλιψης των εφήβων από την κατάθλιψη ενηλίκων είναι ότι ο έφηβος μπορεί να παρουσιάζει ευερεθιστότητα αντί του καταθλιπτικού συναισθήματος. Γκρινιάζει συνεχώς, όλα του φταίνε, με αποτέλεσμα να δημιουργούνται προβλήματα στις διαπροσωπικές του σχέσεις, στην οικογένεια, αλλά και στο χώρο του σχολείου. Πιο αναλυτικά:

•  Οι έφηβοι με κατάθλιψη ενδέχεται να εκφράσουν τη θλίψη τους με επιθετική συμπεριφορά σε λεκτικό επίπεδο, καταστροφική συμπεριφορά ή να οδηγηθούν στην κατάχρηση αλκοόλ και ναρκωτικών ουσιών.
• Επικεντρώνονται κυρίως στις ενδότερες σκέψεις τους και ασκούν έντονη αυτοκριτική. Οι σκέψεις αυτές συνήθως είναι αρνητικές και απαισιόδοξες.
• Παρατηρούνται επίσης, διαταραχές στον ύπνο και στη διατροφή, οι οποίες ενδέχεται να οδηγήσουν σε απώλεια βάρους και στην εμφάνιση αισθημάτων σωματικής κόπωσης. Επιπλέον, πολλές φορές οι έφηβοι με κατάθλιψη παραπονιούνται για σωματικά συμπτώματα π.χ. πονοκεφάλους.
• Παρατηρείται επίσης έλλειψη κινήτρων και ενέργειας η οποία φαίνεται και από τις επιδόσεις στο σχολείο. Οι χαμηλοί βαθμοί στο σχολείο δείχνουν τη δυσκολία προσοχής και συγκέντρωσης και στη αργή σκέψη.
• Η κατάθλιψη στους εφήβους μπορεί να οδηγήσει στη μείωση της αυτοεκτίμησης και σε συναισθήματα προσωπικής αναξιότητας. Πιστεύουν ότι δεν είναι ικανά για τίποτα.
• Συνήθως ο έφηβος κλείνεται στον εαυτό του, απομονώνεται από φίλους και γνωστούς και παρουσιάζει δυσκολίες στην επικοινωνία επειδή ''δεν τον καταλαβαίνουν'' ή ''δεν τον ενδιαφέρουν πια''.

ΤΙ ΠΡΕΠΕΙ ΝΑ ΓΙΝΕΙ

            Αρχικά θα μπορούσε να βοηθηθεί ο έφηβος μέσα από την συμμετοχή σε μια ομάδα μέσω της οποίας θα αναπτύξει την αίσθηση της αποδοχής και της ομαδικότητας. Παρακάτω ακολουθούν κάποιες σκέψεις που ίσως να βοηθήσουν προς αυτή την κατεύθυνση.1)Νέες φιλίες: υγιείς παρέες και σχέσεις με συνομήλικους βοηθούν στην αυτοπεποίθηση και το συναισθηματικό μοίρασμα. 2)Αθλητισμός, χόμπι, ενδιαφέροντα, δραστηριότητες: καταπολεμούν το άγχος κι αποτελούν διέξοδο για την ενεργητικότητα.

            Πέρα όμως από τα παραπάνω το σημαντικό είναι να γίνει η έγκαιρη διάγνωση έτσι ώστε να ακολουθηθεί η κατάλληλη θεραπεία και να αποφευχθούν περαιτέρω προβλήματα. Η κατάθλιψη είναι σοβαρή διαταραχή με μακροχρόνιες επιπτώσεις, μπορεί να χειροτερέψει και να απειλήσει την ίδια τη ζωή του ατόμου, αν δεν θεραπευτεί. Η ψυχοθεραπεία μπορεί να βοηθήσει τον έφηβο να εντοπίσει τις δυσλειτουργικές του σκέψεις και να βρει νέους τρόπους να χειρίζεται τα αρνητικά του συναισθήματα και τις διάφορες δύσκολες καταστάσεις.

Συνέντευξη στο aelk.gr

Γνωρίζοντας πολύ καλά ότι η ψυχολογία είναι βασική παράμετρος για να «κλειδώσει» η απόδοση ενός αθλητή σε υψηλά επίπεδα και μάλιστα κατά την περίοδο της εφηβείας η Καλλονή επενδύει σε αυτήν όσον αφορά στα τμήματα υποδομής της και όχι μόνο. Αυτό γίνεται ήδη από την εποχή που φιγούραρε στη Football League ούσα η μοναδική ομάδα που είχε ακολουθήσει και σχεδόν καθιερώσει την καινοτομία ύπαρξης ψυχολόγου στη διάθεση των νεαρών ποδοσφαιριστών. Το ρόλο αυτό επαναλαμβάνει τα τελευταία τρία χρόνια με συνέπεια, ευθύνη και επαγγελματισμό η Μυτιληνιά ψυχολόγος Μαρία Βερβέρη η οποία μιλά στο aelk.gr

Ποια είναι η φύση της συμβολή σας ως προς την ψυχική στήριξη των νέων ποδοσφαιριστών και πώς αυτή εξελίσσεται μετά την άνοδο της Καλλονής στη Superleague;

«Καταρχάς η πρώτη επαφή με τα περισσότερα παιδιά ξεκίνησε από την εποχή που η ομάδα της Καλλονής φιγούραρε στη Football League. Η ύπαρξη μου στην ομάδα απορρέει όχι μόνο από τη βούληση του Προέδρου της αλλά και από αυτήν των προπονητών. Σαν έννοια η ψυχολογική στήριξη των παιδιών είναι συχνά δύσκολο να κατανοηθεί και να διαχωρισθεί από αυτή που παρέχει ο προπονητής. Στην δική μου περίπτωση εμβαθύνουμε περισσότερο αξιολογώντας τη συναισθηματική κατάσταση των παιδιών και χρησιμοποιώντας παράλληλα κατάλληλες τεχνικές που θα συμβάλλουν θετικά στην απόδοση τους. Το βασικό θέμα είναι ότι έχουμε να κάνουμε με παιδιά προεφηβείας και εφηβείας με όλες τις ιδιαιτερότητες που γεννιούνται σε αυτήν την ηλικιακή περίοδο. Αυτό που είναι σημαντικό είναι ότι υπάρχει ήδη ένα πολύ καλό υπόστρωμα με τα περισσότερα εξ αυτών να είναι ήδη συνειδητοποιημένα για το πώς βλέπουν το ποδόσφαιρο που συνήθως εμπίπτει στο να είναι ο απώτερος επαγγελματικός στόχος. Και εκεί ο ψυχολόγος συμβάλει στο να μπει το παιδί στη νοοτροπία του επαγγελματία. Ο αθλητισμός από μόνος του ωθεί ένα άτομο στα όριά του και συχνά πέρα από αυτά. Μιλάμε για τα φυσιολογικά αλλά και κατ’ επέκταση για τα ψυχικά τα οποία πολλές φορές αγγίζουν τα άκρα και τότε απαιτείται η πολυπόθητη ισορροπία μεταξύ ψυχής και σώματος».

Τα παιδιά που στελεχώνουν τα τμήματα υποδομής U20, U17 και από φέτος την U15 ακολουθούν πλέον τη ρότα του πρωταθλητισμού. Πόσο δύσκολο είναι να συνδυάσουν τέτοιο επίπεδο προπόνησης με τις εξίσου απαιτητικές σχολικές και όχι μόνο υποχρεώσεις τους;

«Σαφώς και τα παιδιά πρέπει να δώσουν μεγάλη έμφαση στο προπονητικό κομμάτι. Ωστόσο εξίσου σημαντικοί είναι οι τομείς της εκπαίδευσης και της κοινωνικοποίησης τους. Πρέπει οι παράμετροι που αφορούν σε αυτούς να γίνουν απολύτως κατανοητές για να μπορέσουν να προχωρήσουν στην εκμάθηση τεχνικών γύρω από το άθλημα. Πρωταθλητισμός και σχολείο είναι ένας καθόλα απαιτητικός και συνάμα δύσκολος συνδυασμός. Δίνουμε βάση στο σωστό προγραμματισμό για να ανταπεξέλθουν σωστά και στα δύο σκέλη. Τα παιδιά κατανοούν βιωματικά το υψηλό επίπεδο που πρέπει να κατακτήσουν και σε αυτό συμβάλλει καταλυτικά η σωστή δουλειά από μεριάς προπονητών. Ευτυχώς υπάρχουν πολλά παραδείγματα στην ομάδα μας που αποδίδουν πολύ καλά και στο σχολείο και στο γήπεδο. Εξίσου σημαντικό είναι το γεγονός ότι τίποτα δεν γίνεται βεβιασμένα αφού τα παιδιά δεν παραπονιούνται ούτε αντιδρούν στην πειθαρχία που απαιτείται για την εκπλήρωση των στόχων τους».

Επομένως είναι απαραίτητη η συνεργασία σας με το προπονητικό τιμ των τμημάτων.

«Είναι και υπάρχει. Χωρίς φυσικά, να παραβιάζεται το απόρρητο μεταξύ εμού και των παιδιών, ωστόσο υπάρχει ενημέρωση από και προς τους προπονητές για την επίλυση θεμάτων που αφορούν στα παιδιά και δυσχεραίνουν την απόδοση τους. Σκοπός είναι με συνεργασία να βγάλουμε το παιδί από τη δύσκολη θέση στην οποία έχει περιέλθει αφορώντας στην αθλητική, οικογενειακή και προσωπική του ζωή. Οι προπονητές είναι δεκτικοί σε αυτό καθώς κατανοούν ότι προαπαιτείται μία ήρεμη ψυχική κατάσταση για όλα τα περεταίρω. Ας μην ξεχνάμε ότι μέσα στα τμήματα υποδομής κυρίως εντός της U20 υπάρχουν παιδιά που προέρχονται από άλλα μέρη τα οποία έφυγαν από το σπίτι τους κυνηγώντας το όνειρο τους με ότι θυσία αυτό συνεπάγεται. Σε αυτήν την μεγάλη αλλαγή η συμβολή των προπονητών είναι καθοριστικής σημασίας την οποία συμπληρώνει η αντίστοιχη από ψυχολογικής σκοπιάς».

Ποια είναι τα συνηθέστερα προβλήματα ψυχολογικής φύσεως που έχετε εντοπίσει;

«Όπως προείπα το δυναμικό των παιδιών είναι πολύ καλό. Γενικά σε κάποιες περιπτώσεις ίσως εμφανισθεί ένα είδος «ατίθασης» συμπεριφοράς απόρροια της εφηβείας που όμως με καλή διάθεση και συνεργασία, παραμένει σε διαχειρίσιμο επίπεδο. Βασικό θέμα των παιδιών είναι το άγχος της απόδοσης το οποίο συνδυάζεται και με το αντίστοιχο σε επίπεδο σχολικών υποχρεώσεων. Σύνηθες άγχος για τα παιδιά της U17 αποτελεί η μετάβαση στην U20 ενώ για τα παιδιά της U20 ένα συμβόλαιο με τη μεγάλη ομάδα. Γενικά πάντως είναι παραγωγικό και κινητήριο να διατηρούν προσδοκίες».

Ο ρόλος των γονιών στη διαμόρφωση της ταυτότητας των παιδιών τόσο σε ποδοσφαιρικό όσο και σε γενικότερο επίπεδο είναι σημαντικός. Είστε σε επαφή μαζί τους;

«Λόγω πρακτικών δυσκολιών, προς το παρόν δεν υπάρχουν σταθερά προγραμματισμένες συναντήσεις με τους γονείς. Ωστόσο έχουν υπάρξει κάποιες μεμονωμένες συναντήσεις με μερικούς εξ αυτών. Αυτό που παίρνω ως feedback κυρίως μέσω των παιδιών είναι ότι οι γονείς δεν είναι αρνητικοί απεναντίας υπάρχει δεκτικότητα του γονιού προς την ψυχολόγο. Θα ήθελα μελλοντικά να έχω συναντήσεις με γονείς σε ατομικό ή ομαδικό πλαίσιο. Άλλωστε οι ίδιοι επιτελούν σημαντικό ρόλο στη ζωή των παιδιών και αν μη τι άλλο μία σωστή συμπεριφορά από πλευράς τους απέναντι στο παιδί και απέναντι στην ομάδα μόνο ωφέλιμη μπορεί να αποβεί. Άλλωστε στην προκειμένη φάση τα όρια είναι διακριτά.

Η συμβολή σας ως ψυχολόγου διευρύνεται και στις Ακαδημίες της Καλλονής;

«Αν προκύψει ανάγκη είμαι και κοντά στις Ακαδημίες. Εκεί μιλάμε πλέον για μικρές ηλικίες αλλά επειδή οι Ακαδημίες είναι πολύ καλά οργανωμένες υπάρχει ισορροπία. Όποτε μου ζητηθεί θα είμαι παρούσα τόσο σε παιδιά όσο και σε γονείς».

Έναν σύντομο απολογισμό από τη δική σας επαγγελματική σκοπιά για την αγωνιστική σεζόν που τελείωσε;

 «Από την αρχή είχα καταλάβει ότι τα παιδιά μας διαθέτουν πολύ καλό χαρακτήρα τόσο εντός όσο και εκτός γηπέδου. Φυσικά αυτό δεν είναι τυχαίο αλλά ενισχύεται από το πολύ υγιές κλίμα που επικρατεί εντός των τμημάτων υποδομής και θα πω και των Ακαδημιών αποτελώντας καλό οιωνό για το μέλλον. Για μένα φέτος τα πράγματα ήταν πιο οικεία καθώς τα περισσότερα παιδιά υπήρχαν από πέρυσι. Τα παλαιότερα βοήθησαν σε φάση προσαρμογής τα νεοφερμένα να δεχθούν την ιδέα της ψυχολόγου. Είχαμε και έχουμε φυσικά μία όμορφη συνεργασία που διακατέχεται από θετικά συναισθήματα και εκατέρωθεν σεβασμό. Σαφώς περάσαμε και τα πάνω και τα κάτω μας. Αυτό που μένει είναι μία θετική χροιά που είμαι σίγουρη θα διατηρηθεί».

Εν κατακλείδι πού εστιάζετε ως ψυχολόγος όταν απέναντι σας υπάρχουν μικροί επίδοξοι ποδοσφαιριστές;

«Κατανόηση κινήτρου για ενασχόληση με τον αθλητισμό, ομαδικό πνεύμα για ένταξη και λειτουργία στην ομάδα, εμπιστοσύνη στον εαυτό τους. Παράλληλα σημαντική παράμετρος είναι η αξιολόγηση κάποιων στοιχείων που θεωρούνται σημαντικά για να μπει ένα παιδί σε αθλητική πορεία και μάλιστα στη σωστή. Χρησιμοποιώ την επιστήμη μου για συλλογή στοιχείων με βάση την ιδιαιτερότητα του κάθε παιδιού. Άλλωστε αυτό που διαφοροποιεί έναν ποδοσφαιριστή και δη επιτυχημένο είναι τόσο οι αθλητικές ικανότητες όσο και η ψυχική του δύναμη».

(Η συνέντευξη έγινε από την Αφροδίτη Σταυράκη).

Η Μόνα, ο Ντίνος και ο δράκος Ράτσο: Ένα μονογονεϊκό παραμύθι για τη διαφορετικότητα!

"Μια φορά κι έναν καιρό ήταν ένα κοριτσάκι που το έλεγαν Μόνα. Η Μόνα μεγάλωνε μόνο με τη μαμά της όπως μεγαλώνεις εσύ αλλά και πολλά άλλα παιδιά σήμερα που ζουν με τον έναν γονέα.  Συνήθως αυτό συμβαίνει επειδή η μαμά και ο μπαμπάς χωρίζουν και άλλες φορές επειδή  η μαμά και ο μπαμπάς μπορεί να μην έζησαν ποτέ μαζί ή μπορεί ο ένας να έχει φύγει απ’ τη ζωή. Αλλά για μια στιγμή…αυτά τα έχουμε ξαναπεί! Αυτό που δεν ξέρεις είναι ότι η Μόνα πήγε πρώτη μέρα στο σχολείο και συνάντησε πάλι τους παλιούς της συμμαθητές. Έπαιξαν στο προαύλιο, γνώρισαν τους καινούριους τους δασκάλους κι όταν μπήκαν στην αίθουσα είδαν πως φέτος στην τάξη τους, είχε έρθει και ένας καινούριος μαθητής, ο Ντίνος.

Όταν χτύπησε κουδούνι για το πρώτο διάλειμμα, όλα τα παιδιά τον πλησίασαν για να παίξουν. Εκείνος όμως τραβήχτηκε, γύρισε την πλάτη του και δεν ήθελε να παίξει με κανέναν. Έβγαλε από τη σάκα του ένα ηλεκτρονικό παιχνίδι και άρχισε να παίζει με αυτό.

Στο επόμενο διάλειμμα τα ίδια. Η Μόνα παραξενεύτηκε αλλά ήθελε τόσο πολύ να γνωρίσει τον νέο της συμμαθητή που πήγε κοντά του.
-Γεια σου είμαι η Μόνα, του είπε.
-Γεια, της απάντησε.
-Θες να παίξουμε μαζί με το ηλεκτρονικό σου; τον ρώτησε. Ο Ντίνος  σαν να μην ήθελε και πολύ αλλά φοβόταν να την προσβάλλει και δέχτηκε. Ε, αυτό ήταν! Μέχρι να σχολάσουν, η Μόνα και ο Ντίνος είχαν γίνει φίλοι!

Όταν χτύπησε το κουδούνι και ήρθε η ώρα να σχολάσουν, η Μόνα έκατσε στα σκαλιά και περίμενε τη μαμά της. Εκείνη τη στιγμή, είδε και τον Ντίνο να φεύγει με τη μαμά του.
-Γεια σου μικρούλα μου, περιμένεις κάποιον; τη ρώτησε η μαμά του Ντίνου.
-Ναι τη μαμά μου. Μάλλον άργησε στη δουλειά, απάντησε η Μόνα.
-Μήπως να πάρουμε τον μπαμπά σου τηλέφωνο να’ ρθει σε πάρει; τη ρώτησε.
-Ο μπαμπάς μου δεν ζειμαζί μας, απάντησε η Μόνα.
-Α…καλά, της απάντησε η μαμά του Ντίνου, πήρε τον Ντίνο και έφυγαν.

Την επόμενη μέρα η Μόνα, χαρούμενη για τον καινούριο της φίλο, πηγαίνει στον Ντίνο να παίξουν ξανά μαζί. Όμως ο Ντίνος δεν της μιλάει. Και στο επόμενο διάλειμμα. Και στο μεθεπόμενο.
-Γιατί δεν μου μιλάς; Δεν είμαστε φίλοι; ρώτησε η Μόνα γεμάτη απορία.
-Όχι, της απάντησε.
-Μα γιατί, τι σου έκανα; ρώτησε η Μόνα.
-Η μαμά μου, μου είπε να σταματήσουμε να κάνουμε παρέα.
-Γιατί;
-Δεν ξέρω…..της απάντησε και έφυγε.
Η Μόνα έβαλε τα κλάματα καθώς έβλεπε τον φίλο της να φεύγει. Στο δρόμο του γυρισμού ήταν αμίλητη.

-Τι έχεις Μόνα; τη ρώτησε η μαμά της καθώς την κρατούσε από το χέρι.
-Τίποτα.
-Μη λες ψέμματα. Δεν έχουμε πει ότι είμαστε ειλικρινείς και στη μαμά τα λέμε όλα;
-Να…ένα παιδί στο σχολείο.
-Τι;
-Κάναμε παρέα και μετά σταμάτησε να μου μιλάει.
-Γιατί;
-Του είπε η μαμά του λέει, να μην μου ξαναμιλήσει.
-Χαχαχαχα, γέλασε η μαμά της Μόνα.
-Γιατί γελάς μαμά; τη ρώτησε η Μόνα.
-Καλά για αυτό στενοχωριέσαι; Χαχαχα αχ αυτός ο δράκος ο Ράτσο είναι πολύ άτακτος τελικά, χαχα!
-Ποιος είναι αυτός ο δράκος μαμά, τί λες; ρώτησε έκπληκτη η Μόνα!

-Λοιπόν άκου…είναι ένας δράκος που τον λένε Ράτσο. Αυτός ο δράκος ζει πολύ πολύ μακριά από εδώ αλλά έχει πολλή δυνατή μύτη και μυρίζει καλά τους ανθρώπους από πολλά χιλιόμετρα μακριά. Όταν λοιπόν μυρίσει κάποιον που φοβάται τους ανθρώπους, τσούπ! μπαίνει μέσα στην καρδιά του και την κλείνει. Όταν μυρίσει κάποιον άλλον που φοβάται τους ανθρώπους, τσουπ! μπαίνει μέσα στον φόβο του και τον μεγαλώνει. Μάλλον ο δράκος έχει μπει στη μαμά του Ντίνου και δεν την αφήνει να δει καθαρά.
-Θα μπει μέσα και σε εμένα;
-Όχι Μόνα μου. Όσο αγαπάς τους ανθρώπους και τον εαυτό σου, δεν έχεις να φοβάσαι τίποτα.
-Και με τον Ντίνο; Δεν θα ξαναπαίξουμε μαμά; ρώτησε η Μόνα
- Φυσικά και θα ξαναπαίξετε!
-Μα πώς; Αφού ο δράκος έχει μπει στη μαμά του και δεν μας αφήνει να είμαστε φίλοι.
-Υπάρχει τρόπος να διώξεις τον δράκο, λοιπόν άκου τι θα κάνεις: Εσύ θα συνεχίσεις να μιλάς στον Ντίνο, να τον πλησιάζεις, να είστε φίλοι. Η αγάπη σου για τον Ντίνο, θα κάνει τη μαμά του να δει πόσο καλά περνάει το παιδί της, η καρδιά της θα μαλακώσει κι έτσι ο δράκος θα φύγει μόνος του. Μην στενοχωριέσαι. Οι άνθρωποι δεν είναι κακοί απλά μερικές φορές μπερδεύονται και θέλουν τον χρόνο τους. Φτάνει να τους αγκαλιάζεις και να τους αγαπάς, μέχρι να διώξεις τον δράκο μέσα τους! είπε η μαμά της Μόνα και την αγκάλιασε.

Η Μόνα ακολούθησε τη συμβουλή της μαμάς της και πράγματι: Μερικές μέρες μετά, η μαμά του Ντίνου μαλάκωσε, ο δράκος έφυγε κι έτσι η Μόνα και ο Ντίνος έγιναν και πάλι οι καλύτεροι φίλοι!"

Πηγή: http://singleparent.gr

Πρέπει να επαναλάβει το νηπιαγωγείο;

Τα συνομήλικα παιδιά δεν αναπτύσσουν τις δεξιότητες ταυτοχρόνως, αλλά σε διαφορετικά στάδια ανάπτυξής τους το καθένα, με αποτέλεσμα το νηπιαγωγείο να καλείται να παράσχει εκπαίδευση σε παιδιά με ποικίλες διαφορές στις ανάγκες καθώς και στις δεξιότητες που έχουν αναπτύξει.

Ο νηπιαγωγός προτείνει
Τα τελευταία χρόνια όλο και περισσότεροι γονείς στη χώρα μας, όπως και στο εξωτερικό (όπου η επανάληψη της τάξεως καλείται retention), καλούνται, μετά από πρόταση του νηπιαγωγού, να σκεφτούν το ενδεχόμενο να επαναλάβει το παιδί τους το νηπιαγωγείο αντί να προχωρήσει στο δημοτικό σχολείο. Οι λόγοι που οι νηπιαγωγοί προβάλλουν είναι συχνά η ανωριμότητα, η υπερκινητικότητα και άλλα προβλήματα σχετικά με την ψυχοκινητική ανάπτυξη του παιδιού. Προφανώς πίσω από αυτήν την πρόταση-συμβουλή του παιδαγωγού βρίσκεται η σύμφωνη γνώμη του παιδοψυχολόγου, ενώ η όλη προσέγγιση είναι στηριγμένη στο ανεπτυγμένο ενδιαφέρον της επιστήμης για την ανάπτυξη και εκπαίδευση των παιδιών.


Η δυσκολία των γονέων να συναινέσουν
Καμία όμως τέτοια κίνηση στην εκπαίδευση του παιδιού δεν μπορεί να πραγματοποιηθεί χωρίς τη συγκατάθεση των γονέων. Η θέση των γονέων είναι πολύ δύσκολη, καθώς έχουν να αντιμετωπίσουν:

•     Τη σκέψη ότι ενώ το παιδί τους είναι ευφυές, διακόπτεται η αναμενόμενη πρόοδος του και ότι το παιδί χρειάζεται στήριξη, επαγγελματική βοήθεια και πίστωση χρόνου προκειμένου να φθάσει σε ετοιμότητα για το δημοτικό σχολείο.
•     Την αγωνία ότι το πρόβλημα είναι ενδεχομένως σοβαρότερο και ότι θα απαιτηθεί να υποβληθεί το παιδί σε σειρά επισκέψεων σε ειδικούς για πιθανή διάγνωση μαθησιακών διαταραχών και άλλων προβλημάτων.
•     Την αγωνία ότι η ψυχολογία του παιδιού θα τραυματιστεί, καθώς οι συνομήλικοι φίλοι του από το νηπιαγωγείο προχωρούν στην επόμενη βαθμίδα ενώ εκείνο παραμένει στάσιμο για λόγους που είναι αδύνατον να του εξηγήσει κανείς.Εάν η επιστημονική άποψη ήταν ξεκάθαρη σε αυτό το θέμα και η επανάληψη του νηπιαγωγείου ήταν ομόφωνα η ενδεικνυόμενη λύση σε ζητήματα ψυχοκινητικής και κοινωνικής ανάπτυξης, καθώς και στην πρόσληψη γνώσεων, τότε θα ήταν κυρίως οι γονείς που θα έπρεπε να ξεπεράσουν τους φόβους τους και με ηρεμία να παράσχουν στο παιδί τη φροντίδα που χρειάζεται σε συνεργασία με τους ειδικούς, τους νηπιαγωγούς και τους παιδοψυχολόγους.

Η μία άποψη: Υπέρ της επανάληψης του νηπιαγωγείου
Ωστόσο, φαίνεται ότι δεν υπάρχει ομοφωνία μεταξύ των ειδικών. Η μία άποψη, λοιπόν, είναι ότι η επανάληψη της φοίτησης στο νηπιαγωγείο θα δώσει στο παιδί την απαιτούμενη ευκαιρία να αναπτύξει τις δεξιότητες εκείνες που χρειάζεται ώστε να μεταβεί στο δημοτικό σχολείο. Οι επιστήμονες που είναι υπέρ αυτής της άποψης θεωρούν ότι σε αυτήν τη νεαρή ηλικία και πριν ενταχθεί στο σύστημα του δημοτικού σχολείου το παιδί δεν έχει αναπτύξει πλήρως την αίσθηση της χρονικής διαδοχής των τάξεων και επομένως δεν θα πληγωθεί από τη μη μετάβασή του στο δημοτικό σχολείο.

Η άλλη άποψη: Κατά της επανάληψης του νηπιαγωγείου
Απέναντι στην άποψη αυτή, υπάρχει η άλλη, εκφρασμένη και αυτή σε έρευνες ειδικών: Η έρευνα πράγματι έχει δείξει ότι υπάρχουν παιδιά που ωφελούνται από την επανάληψη. Αυτά είναι συνήθως παιδιά που έχουν συνολικά σημαντική καθυστέρηση στην ανάπτυξή τους ή παιδιά που για ποικίλους λόγους (όπως μετακόμιση, μακροχρόνια ασθένεια) έχουν χάσει πολλές ημέρες από το πρόγραμμα του νηπιαγωγείου. Ωστόσο, πολλά από τα παιδιά που επαναλαμβάνουν το νηπιαγωγείο δεν καλύπτουν το «κενό» όπως αναμενόταν.

Επίσημοι φορείς στις Ηνωμένες Πολιτείες, όπως το NAEYC, NationalAssociation for the Education of Young Children (Εθνική Ένωση για την Εκπαίδευση των Μικρών Παιδιών), και η NASP, NationalAssociationofSchoolPsychologists (Eθνική Ένωση Σχολικών Ψυχολόγων), συμβουλεύουν ότι στις περισσότερες περιπτώσεις η καλύτερη λύση για το παιδί είναι να του προσφερθεί στήριξη από ειδικούς μέχρι να αποφοιτήσει από το νηπιαγωγείο, κατά τη διάρκεια του καλοκαιριού και στην πρώτη τάξη του δημοτικού σχολείου. Η ειδικός SandraRief επισημαίνει ότι τα παιδιά που απλώς επαναλαμβάνουν το νηπιαγωγείο χωρίς να έχουν βοήθεια από ειδικούς, εξακολουθούν να έχουν αδυναμίες που δεν έχουν αντιμετωπιστεί, ενώ η στάση του παιδιού απέναντι στο σχολείο επηρεάζεται από την παραμονή του στην ίδια τάξη και είναι πιθανόν στο μέλλον να αντιπαθήσει το σχολείο, να νιώσει άσχημα με τον εαυτό του και να αναπτύξει αντικοινωνική συμπεριφορά μέσα στο σχολείο.


 πηγή:greekschools.net


Δείτε σχετικά: