"Επιθετικά παιδιά και πώς να τα αντιμετωπίσουμε"

           Ο θυμός και η επιθετικότητα είναι από τις πιο συνηθισμένες αντιδράσεις της παιδικής ηλικίας. Από την αρχή της ζωής του, το άτομο αντιδρά βίαια σε καταστάσεις που του προκαλούν δυσαρέσκεια. Ο θυμός του παιδιού εκδηλώνεται κάθε φορά με διαφορετικό τρόπο, ανάλογα με το χαρακτήρα και την ηλικία του. Όσο περίεργο και αν ακούγεται, η επιθετική συμπεριφορά αποτελεί φυσιολογικό κομμάτι της ανάπτυξης ενός παιδιού. Στην αρχή και καθώς το μικρό παιδί δεν έχει ακόμα αναπτύξει πλήρως τις γλωσσικές του δεξιότητες, η φυσική βία μπορεί να εκδηλωθεί στα πλαίσια της προσπάθειας για ανεξαρτησία και για ικανοποίηση των επιθυμιών του.

            Οι επιθετικές ενέργειες εκδηλώνονται με διάφορους τρόπους. Δηλαδή μπορεί να εκδηλωθούν με έντονο κλάμα, να χτυπιέται στο πάτωμα, να τραβά τα μαλλιά του, να σπάει αντικείμενα, να χτυπά, να κλωτσά, να αρνείται να υπακούσει, να αποδοκιμάζει ή να βρίζει τους άλλους. Ωστόσο, όσο φυσιολογικές και αν είναι τέτοιες εκδηλώσεις για ένα μικρό παιδί, αυτό δεν σημαίνει ότι ο γονιός πρέπει να αγνοήσει την επιθετική συμπεριφορά. Αντίθετα, πρέπει να του δείξει τρόπους για να διαχειρίζεται το θυμό του και να εκφράζει με αποδεκτό τρόπο τα συναισθήματα του.

            Τι μπορούν να κάνουν, λοιπόν, οι γονείς:

1) Αρχικά, κρατήστε την ψυχραιμία σας. Αποφύγετε να φωνάζετε και να χτυπάτε το παιδί. Έτσι δεν θα καταφέρετε αυτό που θέλετε, αντίθετα θα του δώσετε  παραδείγματα νέων συμπεριφορών για να δοκιμάσει. 

2) Βάλτε σαφή όρια. Απαντήστε αμέσως στην επιθετική συμπεριφορά του παιδιού σας. Πρέπει να μαθαίνει αμέσως πότε έκανε κάτι που δεν ήταν σωστό. Απομακρύνετε το από την κατάσταση για λίγο, μέχρι να ηρεμήσει.

3) Συνδέστε την πράξη με τις συνέπειες της. Δηλαδή, αν παίρνει τα παιχνίδια από τα άλλα παιδιά και ενοχλεί, τραβήξτε το μακριά. Πείτε του ότι μπορεί να γυρίσει στο παιχνίδι όταν νιώσει έτοιμο να παίξει χωρίς να κάνει ζημιά στα άλλα παιδάκια.

4) Διδάξτε του εναλλακτικές λύσεις. Ενθαρρύνετε το να βρει έναν πιο αποτελεσματικό τρόπο να δείχνει το θυμό του - με τον «να του μιλάει» ή ζητώντας τη βοήθεια ενός ενήλικα.

5) Ανταμείψτε την καλή του συμπεριφορά. Αντί να δίνετε την προσοχή σας στο παιδί σας μόνο όταν συμπεριφέρεται αρνητικά, δώστε του προσοχή όταν συμπεριφέρεται σωστά - παραδείγματος χάριν, όταν ζητάει ευγενικά να κάνει κούνια αντί να σπρώχνει ένα άλλο παιδί για να του την πάρει.

6) Δώστε του ευκαιρίες για φυσικές διεξόδους. Μπορεί να διαπιστώσετε ότι αν δεν δίνετε στο παιδί σας τα περιθώρια να ξοδέψει την άφθονη ενέργεια του, είναι φόβος και τρόμος στο σπίτι. Εάν το παιδί σας είναι υπερενεργητικό, δώστε του πολύ ελεύθερο χρόνο για να ξεδίνει.

            Τέλος, είναι μερικές φορές που η αντιμετώπιση της επιθετικότητας ενός παιδιού απαιτεί κάτι παραπάνω από ό,τι ο γονιός μπορεί να προσφέρει. Αν η κυρίαρχη συμπεριφορά του παιδιού σας είναι η επιθετική, αν δείχνει να φοβίζει ή να ταράζει τα άλλα παιδιά, ή αν οι προσπάθειές σας να ελέγξετε τη συμπεριφορά του αποδίδουν λίγα πράγματα, καλό είναι να ζητήσετε βοήθεια. Μαζί με τον ειδικό θα βρείτε την αιτία της επιθετικότητας και θα βοηθήσετε το παιδί σας να την ξεπεράσει.

"Πως να μιλήσουμε σε παιδιά που πενθούν".

            Αυτό που αρχικά, χρειάζονται τα παιδιά που πενθούν, πέρα από την κατανόηση των αναγκών τους και τη στήριξη που μπορούν να βρουν στους ενήλικες, είναι και απαντήσεις στις πολλές απορίες που έχουν για τη ζωή, την αρρώστια, το θάνατο. Στη συνέχεια, λοιπόν, θα αναφέρουμε επιγραμματικά κάποιες κατευθυντήριες γραμμές για το πώς πρέπει να μιλάμε και να απαντάμε στα παιδιά που αντιμετωπίζουν το θάνατο ενός δικού τους αγαπημένου προσώπου.

            Αρχικά, να πούμε ότι σημαντικότερο όλων, είναι να δημιουργηθεί μια καλή σχέση εμπιστοσύνης και επικοινωνίας ανάμεσα στον ενήλικα και στο παιδί που πενθεί. Οι ενήλικες δεν χρειάζεται να αγχώνονται και να αναζητούν εναγωνίως σωστές απαντήσεις στα ερωτήματα των παιδιών για το θάνατο. Το παιδί επιλέγει να θέσει τις δύσκολες ερωτήσεις σε άτομα που εμπιστεύεται και τα νιώθει ικανά να το στηρίξουν. Οι ενήλικες, λοιπόν, πρέπει να είναι διαθέσιμοι και έτοιμοι να ακούσουν τις όποιες ανησυχίες των παιδιών, για να μπορέσουν να ανταποκριθούν στις πραγματικές τους ανάγκες. Χρειάζεται επίσης, να είναι παρατηρητικοί στους μη λεκτικούς και συμβολικούς τρόπους επικοινωνίας που χρησιμοποιεί το παιδί, για να μεταφέρει αυτό που νιώθει, μέσα από τις ζωγραφιές, το παιχνίδι, τη συμπεριφορά του, ακόμη και μέσα από το ίδιο του το σώμα εκφράζει όσα δεν ξέρει να πει.

            Με τα παιδιά που πενθούν πρέπει να έχουμε ιδιαίτερη υπομονή. Μπορεί να επαναλαμβάνουν το ίδιο ερώτημα σε διαφορετικές στιγμές και με διαφορετικούς τρόπους και συχνά όταν οι ενήλικες δεν είναι διαθέσιμοι. Όποια ώρα όμως και αν τους τεθεί το ερώτημα, καλό είναι να μην αποφύγουν την ευκαιρία να επικοινωνήσουν με το παιδί. Επίσης, το πιο σημαντικό στη σχέση του παιδιού που πενθεί και του ενήλικα είναι η ειλικρίνεια. Το να λένε την αλήθεια όμως δεν σημαίνει ότι πρέπει να λένε το παιδί όλα όσα γνωρίζουν. Να είναι κανείς ειλικρινής με ένα παιδί σημαίνει να του λέει αυτά που εκείνο ζητάει να μάθει τη δεδομένη στιγμή και πάντα προσαρμοσμένα στην ηλικία του παιδιού. Κατά ανάλογο τρόπο, οι απαντήσεις που δίνουμε σε παιδιά που βρίσκονται αντιμέτωπα με το θάνατο του δικού τους ανθρώπου πρέπει να είναι προσαρμοσμένες στις ανάγκες του κάθε παιδιού. Οι ενήλικες θα πρέπει επίσης να μοιράζονται με τα παιδιά απλά και ανθρώπινα, τις γνώσεις τους γύρω από τα θέματα της ζωής και του θανάτου, να μοιράζονται μαζί τους τις εμπειρίες και τα συναισθήματα τους, ακόμα και τις αδυναμίες τους ή την απόγνωση τους.

            Το σημαντικότερο όμως, όλων είναι ότι μπροστά σε παιδιά που πενθούν και αισθάνονται ότι γύρω τους χάνεται ο κόσμος, είναι πολύτιμο οι ενήλικες να είναι εκεί, κοντά τους, υποστηρικτικοί και όσο περισσότερο διαθέσιμοι

Έχει Μαθησιακές Δυσκολίες;

" Η απόδοση του παιδιού μου στο σχολείο με προβληματίζει. Διαβάζουμε πάρα πολύ στο σπίτι αλλά όταν πάει στο σχολείο τα ξεχνάει. Κάνει πολλά λάθη στην ορθογραφία, ακόμα και αν την έχουμε κάνει επανάληψη το πρωί. Δεν θέλει καθόλου να διαβάζει και πάντα μαλώνουμε πριν ξεκινήσουμε. Δεν ξέρω τι φταεί και τι πρέπει να κάνω;"

Μαρτυρίες σαν την παραπάνω ακούμε πολλές φορές και πολλές φορές τέτοιου είδους στοιχεία μπορεί να είναι ενδεικτικά μαθησιακών δυσκολιών. Παρακάτω ακολουθεί ένα ερωτηματολόγιο Δυσλεξίας, το οποίο μπορεί να δώσει μια ένδειξη για πιθανές μαθησιακές δυσκολίες του παιδιού. Αν παρατηρήσω ότι το παιδί μου εμφανίζει πολλά από τα παρακάτω στοιχεία, καλό είναι να γίνει μια αξιολόγηση από κάποιον ειδικό.

Βασικές δυσκολίες στην Γραφή:

1.	Δυσκολεύεται να γράψει ευανάγνωστα γράμματα.
2.	Παραλείπει/προσθέτει/αντιμεταθέτει γράμματα ή συλλαβές.
3.	Κολλάει λέξεις μεταξύ τους.
4.	Παρουσιάζει καθρεφτική γραφή πχ. ε-3, 6-9
5.	Μπερδεύεται με γράμματα που μοιάζουν οπτικά πχ. ο-α
6.	Μπερδεύεται με γράμματα που μοιάζουν ακουστικά πχ. β-φ
7.	Δυσκολεύεται να αντιγράψει/ να ακούει και να γράφει/ να γράψει αυθόρμητα.
8.	Δεν χρησιμοποιεί σημεία στίξης πχ. κόμματα, τελείες.
9.	Γράφει τηλεγραφικά/ δεν χρησιμοποιεί επίθετα/φτωχό λεξιλόγιο.
10.	Κάνει μη αναμενόμενα ορθογραφικά λάθη.

Βασικές δυσκολίες στην Ανάγνωση - Κατανόηση:

1.	Αργοπορεί/διστάζει/κάνει παύσεις/συλλαβίζει
2.	Παραλείπει λέξεις/συλλαβές/γράμματα.
3.	Πολλές φορές μπορεί να αντικαθιστά λέξεις με άλλες που μοιάζουν μορφικά.
4.	Πολλές φορές μπορεί να αντικαθιστά λέξεις με άλλες που σημαίνουν το ίδιο πχ. κοντός - χαμηλός.
5.	"Πηδάει ή χάνει" τη σειρά.
6.	"Μαντεύει" τις λέξεις και δεν τις διαβάζει.
7.	Παρατονίζει τις λέξεις.
8.	Δεν "χρωματίζει" τη φωνή του ανάλογα με το ύφος του κειμένου.
9.	Δυσκολεύεται να κατανοήσει αυτό που διαβάζει.
10.	Δυσκολεύεται να πει την κεντρική ιδέα/ περίληψη/ λέξεις κλειδιά του κειμένου.
11.	Αρνείται και αποφεύγει να διαβάζει.

Βασικές δυσκολίες στα Μαθηματικά:

1.	Συγχέει την ορολογία των μαθηματικών πχ. συν, πλην, επι.
2.	Δυσκολεύεται στην επίλυση προβλημάτων.
3.	Μπερδεύει αριθμούς που μοιάζουν μεταξύ τους οπτικά πχ. 3,5
4.	Εμφανίζει σύγχυση χωρικού προσανατολισμού πχ. ποιον αριθμό θα γράψω και ποιόν θα κρατήσω.
5.	Κατά την διαδικασία της πράξης μπορεί να ξεχάσει ποια πράξη κάνει ή να συνεχίσει με άλλη πράξη πχ. στην κάθετη αφαίρεση να κάνει ταυτόχρονα και πρόσθεση.
6.	Μπερδεύει τα μαθηματικά σύμβολα πχ. (+, *).
7.	Εμφανίζει καθρεφτική γραφή στους αριθμούς πχ. 3, ε.
8.	Δυσκολεύεται ιδιαίτερα στους μηχανισμούς των πράξεων/να ακολουθήσει βήματα.
9.	Δεν θυμάται την προπαίδεια/χρησιμοποιεί “κόλπα” για να την θυμάται.
10.	Δυσκολεύεται να θυμάται τα κρατούμενα και γενικά το κρατούμενο μπερδεύει όλη την διαδικασία της πράξης.

Εικόνα του παιδιού στο Σχολείο:

1.	Δείχνει αφηρημένο/απρόσεχτο/χωρίς συγκέντρωση.
2.	Ρωτάει συχνά τον διπλανό του που “βρίσκονται”.
3.	Έχει κινητική ανησυχία/διασπαστική συμπεριφορά.
4.	Προσπαθεί να τραβήξει την προσοχή.
5.	Αποφεύγει να συμμετέχει στο μάθημα.
6.	Ξεχνάει προπαίδεια, ημερομηνίες, ονόματα.
7.	Μπερδεύει βασικές γνώσεις πχ. τους μήνες, εποχές, αλφαβήτα.
8.	Τα πηγαίνει καλύτερα με τις ερωτήσεις από το να “πει” το μάθημα.
9.	Βασικά ορθογραφικά λάθη.
10.	Δείχνει ένα έξυπνο παιδί που δεν τα καταφέρνει σε απλές σχολικές δεξιότητες (ανάγνωση, γραφή)
11.	Δείχνει αδιάφορος για το μάθημα.

Εικόνα του παιδιού στο Σπίτι:

1.	Δείχνει έντονη άρνηση να γράψει και να διαβάσει.
2.	Δεν συγκεντρώνεται όταν διαβάζει και γράφει.
3.	Η μελέτη διαρκεί μεγάλο χρονικό διάστημα.
4.	Χρειάζεται συνεχή παραίνεση για να κάνει τα μαθήματα του (διάβασμα/γράψιμο/μαθηματικά).
5.	Κουράζεται αδικαιολόγητα  γρήγορα όταν κάνει τα μαθήματα του (διάβασμα/γράψιμο/μαθηματικά).

"Το παιδί μου δεν κάνει εύκολα φίλους..."

       Υπάρχουν παιδιά τα οποία ανάλογα με την κοινωνική τους συμπεριφορά μπορούν να χαρακτηριστούν είτε σαν εξωστρεφή είτε σαν εσωστρεφή. Τα εξωστρεφή παιδιά είναι εκείνα τα οποία προτιμούν την παρέα πολλών ατόμων, εκφράζουν ανοιχτά τις προτιμήσεις τους και διεκδικούν αυτά που θέλουν. Από την άλλη, τα εσωστρεφή παιδιά είναι ντροπαλά και πιο μαζεμένα. Δεν αντιδρούν έντονα στις αλλαγές του περιβάλλοντος, φαίνονται να διακατέχονται από κάποιες ανασφάλειες και φόβους, δεν υπερασπίζονται τον εαυτό τους και δεν διεκδικούν πράγματα.

            Το ότι ένα παιδί κάποιες φορές δυσκολεύεται να υπερασπιστεί τον εαυτό του μπορεί να οφείλεται σε πολλούς λόγους. Για παράδειγμα, μπορεί απλώς να πρόκειται για ένα παιδί ευαίσθητο το οποίο χρειάζεται περισσότερη στήριξη. Μπορεί πάλι να πρόκειται για ένα χαρακτήρα που φοβάται εύκολα ή για ένα χαρακτήρα υποχωρητικό. Ή μπορεί απλώς κάποιο οικογενειακό γεγονός (όπως διαζύγιο, αποχωρισμός ή θάνατος ενός αγαπημένου προσώπου) να το έχει φοβίσει και να το έχει αποσυντονίσει.

            Είναι σημαντικό, λοιπόν, ένας γονέας που αντιλαμβάνεται ότι το παιδί του είναι ιδιαίτερα εσωστρεφές, να προσπαθήσει να το βοηθήσει και να του τονώσει την αυτοπεποίθηση του. Συνήθως αυτά τα παιδιά δυσκολεύονται στις κοινωνικές σχέσεις, βιώνουν μοναξιά και βρίσκονται σε αυξημένο κίνδυνο να εμφανίσουν κατάθλιψη μελλοντικά.

            Τι μπορείτε να κάνετε εσείς για το παιδί σας:

• Επικοινωνήστε μαζί του με ειλικρίνεια και ενδιαφέρον. Εκδηλώστε την αγάπη σας όχι μόνο με λόγια, αλλά και με φιλιά και χάδια.
• Δώστε του το καλό παράδειγμα. Τα παιδιά μιμούνται τις συμπεριφορές των γονιών τους. Δείξτε του ότι εσείς σέβεστε τον εαυτό σας και το ίδιο θα κάνει και εκείνο.
• Προσπαθήστε να μην συγκρίνετε την συμπεριφορά του και τις επιδόσεις του με τα αδέρφια του αλλά και με άλλα παιδιά. Μέσω της σύγκρισης όχι μόνο δεν βελτιώνονται οι επιδόσεις του παιδιού, αλλά κλονίζεται και η αυτοεκτίμηση του.
• Η υπερπροστασία βλάπτει. Αποφύγετε τις συνηθισμένες αναφορές του τύπου: «Προσοχή, θα πέσεις, θα βραχείς, θα χτυπήσεις...». Προσπαθήστε να μην του στερείτε τις πρωτοβουλίες και κάνετε τα πάντα εσείς. Γιατί έτσι ενισχύετε την παθητικότητα του.
• Ομολογήστε με κάθε ειλικρίνεια πως κάποια από τα πράγματα που το τρομάζουν, τα έχετε ζήσει κι εσείς στο παρελθόν. Τα παιδιά καθησυχάζονται πολύ όταν συνειδητοποιούν πως τα πρόσωπα που θεωρούν σημαντικά (όπως οι γονείς, οι θείοι ή τα αδέρφια) έχουν περάσει ανάλογες δυσκολίες με τις δικές τους.
• Να θυμάστε να επιβραβεύετε ακόμα και μια μικρή πρόοδο.
• Ενθαρρύνετε το παιδί σας να εκφράζει χωρίς φόβο τις απόψεις του και να εξωτερικεύει ξεκάθαρα τα συναισθήματά του.
• Μάθετε του πως αξίζει πολλά, ανεξάρτητα με το πόσο αποδίδει.

Παιδιά και Διαζύγιο

          Όταν ένα ζευγάρι αποφασίζει να χωρίσει, το πρώτο πράγμα που σκέφτεται έχει να κάνει με τα παιδιά και την αντίδραση τους σε αυτό. Φυσικά, το διαζύγιο σαν  γεγονός καθώς επίσης και η περίοδος που προηγείται και έπεται αυτού, δεν είναι ότι καλύτερο για τα παιδιά, ιδιαίτερα μάλιστα αν οι περίοδοι αυτοί συνοδεύονται από εντάσεις και συγκρούσεις. Γι’ αυτό, λοιπόν, οι γονείς θα πρέπει να είναι πολύ προσεκτικοί και πολύ διακριτικοί κατά την περίοδο αυτή. Παρακάτω, ακολουθούν κάποιες πληροφορίες που ίσως να βοηθήσουν τους γονείς να προστατεύσουν τα παιδιά τους από το συναισθηματικό φορτίο που συνοδεύει την απόφαση ενός διαζυγίου.

1. Το πρώτο, και σημαντικότερο, είναι οι γονείς να μην βάλουν ποτέ τα παιδιά στη μέση. Τις όποιες διαφορές σας με τον/την πρώην σας, λύστε τις οι δυο σας μόνοι σας και μακριά από τα παιδιά.

2.Αποφύγετε τις συγκρούσεις μπροστά στο παιδί. Οι εντάσεις και συγκρούσεις μπορεί να είναι πολύ βλαβερές για εκείνο.

3.Επιτρέψτε στα παιδιά να μείνουν παιδιά. Δηλαδή αποφύγετε να τους αναθέσετε, έστω και ασυνείδητα, τον ρόλο του γονιού, ή το ρόλο του ψυχολόγου, σχετικά με τα συναισθήματά σας για το χωρισμό.

4.Καλό είναι επίσης να αποφευχθούν οι πολλές αλλαγές. Μετακόμιση, καινούργιο σχολείο, και καινούργιος γάμος αμέσως μετά το διαζύγιο δε θα βοηθήσουν τη μετάβαση που θα κάνει το παιδί.

5. Μιλήστε στο παιδί με ξεκάθαρα λόγια ανάλογα της ηλικίας τους, για το διαζύγιο.

6.Κάντε σαφές στο παιδί ότι δεν ευθύνεται εκείνο για το διαζύγιο. Πολλά παιδιά σκέφτονται ότι η οικογένεια τους χαλάει επειδή εκείνα ήταν κακά παιδιά.

7.Αφήστε τα παιδιά να μιλήσουν για τα συναισθήματα τους. Όσο δύσκολο και αν είναι αυτό για εσάς, βρείτε δημιουργικούς τρόπους να τους επιτρέψετε να εκφράζουν όσα κρύβονται μέσα τους.

8.Φροντίστε το παιδί να περνάει αρκετό χρόνο και με τους δυο γονείς.

9.Συνεχίστε τη ζωή σας όσο το δυνατόν καλύτερα. Μην εγκαταλείψετε τον εαυτό σας. Τα παιδιά προσαρμόζονται στον χωρισμό καλύτερα και λιγότερο επώδυνα αν και εσείς οι ίδιοι προσαρμοστείτε καλά.

10.Βοηθείστε το παιδί να χτίσει την αυτοπεποίθηση του. Εμπλέξετε το όσο γίνεται περισσότερο στη λήψη αποφάσεων που αφορούν την κοινή σας ζωή.

Η θλίψη των γιορτών.

Οι γιορτές των Χριστουγέννων και της Πρωτοχρονιάς είναι μια περίοδος συνδεδεμένη με χαρά και ενθουσιασμό. Οι μέρες αυτές αποτελούν για τους περισσότερους ανθρώπους πηγή χαράς, ευτυχίας και συναισθηματικής ικανοποίησης. Θεωρούνται από όλους μια ευκαιρία για ξεκούραση από τις υποχρεώσεις, από την πίεση της καθημερινότητας αλλά και η κατάλληλη περίοδος για να βρεθείς με φίλους και συγγενείς μέσα σε ένα γιορτινό κλίμα ηρεμίας και αγάπης. Από την παιδική μας ηλικία μαθαίνουμε να περιμένουμε συγκεκριμένα πράγματα από τα Χριστούγεννα, όπως δώρα, διασκέδαση και συναντήσεις με αγαπημένα πρόσωπα. Ωστόσο, τα τελευταία χρόνια τα συναισθήματα θλίψης την περίοδο των εορτών συνεχώς αυξάνουν. Πρόσφατες έρευνες μάλιστα, δείχνουν ότι αυτή την περίοδο οι απόπειρες αυτοκτονίας είναι αυξημένες, με κορύφωση τις πρώτες μέρες του νέου χρόνου.

Πως μπορεί να εξηγηθεί αυτό το φαινόμενο;

Συνήθως η περίοδος των γιορτών είναι συνυφασμένη με μια προσπάθεια απολογισμού της χρονιάς που φεύγει. Οι άνθρωποι έχοντας τώρα, περισσότερο χρόνο στη διάθεση τους έρχονται αντιμέτωποι με τον εαυτό τους και θυμούνται απογοητεύσεις, αποτυχίες και απώλειες που βίωσαν την περασμένη χρονιά. Παράλληλα, τότε συνήθως συνειδητοποιούν εντονότερα την μοναξιά τους και την έλλειψη ουσιαστικών σχέσεων. Η ανάγκη τους για αγάπη και υποστήριξη από τους αγαπημένους τους εντείνεται και όταν δεν υπάρχουν άτομα στα οποία να απευθυνθούν και να στηριχθούν, τα δυσάρεστα συναισθήματα βιώνονται ακόμη εντονότερα.

Ένας επιπλέον λόγος για την μελαγχολία των γιορτών είναι η μη ρεαλιστικές προσδοκίες. Όλοι έχουμε στο μυαλό μας εικόνες για το πώς πρέπει να είναι τα Χριστούγεννα. Οι εικόνες αυτές συνήθως περιλαμβάνουν όλη την οικογένεια μαζί αγαπημένη και χαρούμενη, πλούσια γεύματα, δώρα και ατελείωτο φαγοπότι. Ωστόσο, τα πράγματα δεν είναι πάντα έτσι, η πραγματικότητα απέχει σημαντικά σε πολλούς ανθρώπους. Όταν λοιπόν, αυτό το ιδανικό «καλούπι» που έχουμε στο μυαλό μας δεν μας βγαίνει τότε η θλίψη και η ματαίωση εμφανίζονται.

Την περίοδο των γιορτών επίσης, η απώλεια αγαπημένων προσώπων είτε λόγω θανάτου είτε λόγω χωρισμού γίνεται πιο έντονη. Οι άνθρωποι θυμούνται στιγμές που έζησαν μαζί τους και έτσι μπορεί να βιώσουν συναισθήματα μοναξιάς και απογοήτευσης.

Οι οικονομικές δυσκολίες, οι οποίες ιδιαίτερα αυτήν την περίοδο, είναι ένα θέμα που απασχολεί τις περισσότερες ελληνικές οικογένειες, είναι ένας ακόμη επιβαρυντικός παράγοντας. Αυτές τις γιορτινές μέρες τα έξοδα είναι αυξημένα. Πολλές οικογένειες μπορεί να μην διαθέτουν τα χρήματα για δώρα ή για να περάσουν τις γιορτές με τον τρόπο που θα ήθελαν ή συνήθιζαν. Έτσι γίνεται αντιληπτό ότι ίσως οι φετινές γιορτές να κρύβουν περισσότερη μελαγχολία σε σχέση με οποιαδήποτε άλλη χρονιά.

Τι να κάνουμε για να νιώσουμε καλύτερα αυτές τις μέρες:

Α) Σκεφτείτε όλα όσα έχετε αποκτήσει και υπάρχουν στη ζωή σας και μην ασχολείστε με όσα δεν έχετε. Νιώστε χαρούμενος και ευγνώμων για τη ζωή σας.

Β) Περάστε τον χρόνο σας μαζί με άτομα που αγαπάτε και σας αγαπούν. Μην πιέζεστε να πάτε κάπου που δεν θέλετε ή να βρεθείτε με ανθρώπους που δεν σας κάνουν να νιώθετε άνετα.

Γ) Μην πιέζετε τον εαυτό σας να είναι χαρούμενος γιατί «πρέπει». Ποτέ κανείς δεν βίωσε συναισθήματα επειδή «πρέπει». Εκφραστείτε ελεύθερα χωρίς αυτοπεριορισμούς. 

Δ) Θέστε ρεαλιστικούς στόχους για την χρονιά που έρχεται.

Ε) Τέλος, προσπαθήστε να δείτε την θετική σκοπιά των πραγμάτων. Η θετική διάθεση μας προσφέρει αισιοδοξία και ελπίδα για να συνεχίσουμε, αντίθετα το να βλέπουμε τα πράγματα με αρνητική ματιά μας οδηγεί στην θλίψη και στην απαισιοδοξία. 

Ψυχογενής Βουλιμία

Οι διατροφικές διαταραχές έχουν συγκεντρώσει μεγάλο ενδιαφέρον τα τελευταία χρόνια. Ένας συνεχώς αυξανόμενος αριθμός, κυρίως γυναικών αναφέρει έντονα προβλήματα στη συμπεριφορά τους σχετικά με το φαγητό. Ένα από τα βασικά κλινικά σύνδρομα που φαίνεται να προεξάρχουν στην εφηβεία και στην ενήλικη ζωή είναι η Ψυχογενής Βουλιμία.

Τα βασικά χαρακτηριστικά της Ψυχογενούς Βουλιμίας είναι α)επανειλημμένα επεισόδια υπερφαγίας στη διάρκεια των οποίων το άτομο νιώθει ότι δεν μπορεί να ελέγξει τον εαυτό του ώστε να σταματήσει να τρώει, β)η χρήση αντισταθμιστικών μεθόδων όπως προκλητού εμετού, καθαρτικών, διουρητικών, νηστείας ή υπερβολικής άσκησης για να μην πάρει βάρος και γ)η υπερβολική ενασχόληση με το σχήμα και το βάρος του σώματος.

Τα επεισόδια υπερφαγίας συνίστανται στην κατανάλωση τροφών με υψηλή θερμιδική αξία, που συνήθως είναι γλυκές ή ευκολομάσητες και μπορούν να καταναλωθούν γρήγορα π.χ. παγωτά, μπισκότα κλπ. Τυπικά, τα βουλιμικά άτομα ντρέπονται για τη συμπεριφορά τους και προσπαθούν να κρυφτούν. Τα επεισόδια συνήθως συμβαίνουν μετά από διαπροσωπικά προβλήματα, από έντονη πείνα ύστερα από δίαιτα ή από αρνητικά αισθήματα για το σχήμα και το μέγεθος του σώματος. Κατά τα επεισόδια το άτομο συνήθως τρώει κρυφά και σταματά παρά μόνον όταν πονέσει η κοιλιά του ή κάποιος τον διακόψει ή προκαλέσει εμετό. Ο προκλητός εμετός χρησιμοποιείται από το 80%-90% των βουλιμικών ατόμων για να αποφευχθεί η αύξηση του βάρους, αλλά και για να μειωθούν τα αισθήματα ενοχής και ν’ ανακουφισθεί ο κοιλιακός πόνος που προέρχεται από την υπερφαγία. Περίπου το 30% των βουλιμικών ατόμων παίρνουν καθαρτικά μετά τα επεισόδια υπερφαγίας.

Τα βουλιμικά  άτομα συχνά δείχνουν υπερβολικό νοιάξιμο για το βάρος τους και προσπαθούν επανειλημμένα να το ελέγξουν με δίαιτα, νηστεία, υπερβολική άσκηση, προκλητό εμετό ή τη χρήση καθαρτικών ή διουρητικών, Είναι συνηθισμένες οι διακυμάνσεις του βάρους των βουλιμικών ατόμων που οφείλονται σε εναλλασσόμενες περιόδους υπερφαγίας και δίαιτας. Συχνά η υπεραπασχόληση με το βάρος ή τα επανειλημμένα επεισόδια υπερφαγίας και προκλητού εμετού δημιουργούν κοινωνικά ή επαγγελματικά προβλήματα. Τυπικά, τα βουλιμικά άτομα έχουν φυσιολογικό βάρος. Υπάρχουν, ενδείξεις όμως, ότι πριν την έναρξη της διαταραχής ίσως έχουν περισσότερο βάρος απ’ ότι τα συνομήλικα τους.

Τέλος, είναι σημαντικό να αναφέρουμε ότι η ψυχογενής βουλιμία, όπως και κάθε είδους διατροφική διαταραχή προκαλεί σοβαρά προβλήματα και δυνητικά είναι θανατηφόρος. Ενδεικτικά, αναφέρουμε κάποιες συνέπειες της βουλιμίας: αρρυθμία της καρδιάς που μπορεί να οδηγήσει σε καρδιακή ανεπάρκεια ή συγκοπή και κατά συνέπεια σε θάνατο, λόγω αφυδάτωσης και έλλειψη σε κάλιο και νάτριο από τους συχνούς εμετούς, φλεγμονή και πιθανή ρήξη του οισοφάγου από τους συχνούς εμετούς, σάπισμα και λέκιασμα των δοντιών από τα στομαχικά οξέα, πρησμένο πρόσωπο (εξαιτίας των ερεθισμένων σιελογόνων αδένων), μυϊκή αδυναμία, διακοπή της έμμηνος ρύση (έως και 3 μήνες), κακή κατάσταση του δέρματος. Συνεπώς, η άμεση αντιμετώπιση και θεραπεία κρίνεται απαραίτητη και μπορεί να αποβεί σωτήρια.