Κυριακή 13 Οκτωβρίου 2013

Κυριακή στο Ωδείο




Συζητάμε για την επίδραση της μουσικής στην ανάπτυξη του παιδιού.

Είσοδος ελεύθερη. Λόγω του περιορισμένου χώρου, απαραίτητη η δήλωση συμμετοχής.

Κυριακή 6 Οκτωβρίου 2013

Εφηβεία και Άγχος



            Το άγχος είναι ένα πολύ δυσάρεστο συναίσθημα. Στην εφηβεία τα παιδιά μπορούν εύκολα να «τα χάσουν» και συνεπώς βρίσκονται πολύ συχνά σε κατάσταση έντονου άγχους. Το άγχος, βέβαια, είναι φυσιολογικό μέχρι κάποιο βαθμό γιατί βοηθά στην ενεργοποίηση του ατόμου. Ωστόσο, όσο φυσιολογικό και αν είναι το έντονο άγχος σε έναν έφηβο, οι γονείς πρέπει να μπορούν να το αναγνωρίσουν για να πάρουν τα μέτρα τους.
            Ενδεικτικά, αναφέρουμε κάποια σημάδια που θα πρέπει να ενεργοποιήσουν τόσο τον έφηβο όσο και τους γονείς. Ο έφηβος παρουσιάζει νευρικότητα, ανησυχία και απότομη συμπεριφορά ή δείχνει κακή διάθεση. Μπορεί να παραπονιέται για ταχυκαρδίες, παρουσιάζει αλλαγή στις συνήθειες του ύπνου, αλλαγές στη γενική συμπεριφορά, κάνει συχνά παράπονα για πονοκεφάλους, ζαλάδες και άλλες αδιαθεσίες. Ωστόσο υπάρχουν και έφηβοι οι οποίοι μπορεί να μην εμφανίσουν τίποτα από τα παραπάνω αλλά και πάλι πρέπει να είμαστε προσεκτικοί στα σημάδια που μας δίνουν. Μερικά παιδιά παριστάνουν θαυμάσια τους «άνετους» και εμφανίζονται «αναίσθητα» όπως τα κατηγορούν συχνά οι γονείς τους όταν εκνευρίζονται, ενώ κατά βάθος αισθάνονται έντονο στρες. Αυτή η αναισθησία αποτελεί μία μάσκα άμυνας. Ειδικά τα συνεσταλμένα και ευαίσθητα παιδιά δεν εκδηλώνουν τα άγχος τους ούτε με νεύρα ούτε με φωνές. Προσπαθούν να τα βγάλουν πέρα για να ευχαριστήσουν τους γονείς τους, παρότι νιώθουν βουβή απελπισία και τρομερή πίεση. Αυτά τα παιδιά χρειάζονται ακόμα μεγαλύτερη προσοχή.
            Όσον αφορά τα αίτια, αυτά ποικίλουν και δεν είναι ποτέ ίδια για όλα τα παιδιά. Τα παιδιά μπορεί να προβληματίζονται κυριολεκτικά για οτιδήποτε και κανείς δεν μπορεί να προβλέψει τι από όλα τους αγχώνει. Παρακάτω αναφέρονται κάποιες καταστάσεις που συνήθως δυσκολεύουν και προκαλούν άγχος:
  • οι αλλαγές στην εμφάνισή τους (σώμα, πρόσωπο, σπυράκια)
  • οι μεγάλες απαιτήσεις των γονιών για σχολικές επιδόσεις
  • το διαζύγιο
  • οι πολλές υποχρεώσεις
  • τα οικονομικά προβλήματα στο σπίτι
  • οι αλλαγές σχολείου ή καθηγητή ή σπιτιού (έχουν την έγνοια αν θα γίνουν αποδεκτοί από τους νέους συμμαθητές, γείτονες, καθηγητές αλλά κι αν θα βρουν κι εκείνα κάποιους να ταιριάξουν)
            Τέλος, σημαντικό είναι να τονιστεί ότι αν το παιδί σας δείχνει συμπτώματα άγχους σε μεγάλο βαθμό για διάστημα μεγαλύτερο του ενός μήνα, καλό είναι να αναζητήσετε τη βοήθεια κάποιου ειδικού, γιατί ίσως δεν αρκούν τα μέτρα που παίρνετε στο σπίτι. Χρειάζεστε βοήθεια, όταν το παιδί παρά τις συστηματικές προσπάθειές σας:
  • αποφεύγει συστηματικά να μένει μόνο του - εκφράζει αγωνία όταν δεν είναι κοντά του ο ένας από τους δύο γονείς
  • φοβάται διαρκώς για την ασφάλεια της οικογένειας ή προσωπικά τη δική του
  • παραπονιέται πολύ συχνά για πονόκοιλους, πονοκεφάλους κ.α.
  • αποφεύγει υπερβολικά κάθε καινούργια γνωριμία
  • παρουσιάζει εμμονές, δηλαδή επαναλαμβάνει τις ίδιες σκέψεις ή τις ίδιες κινήσεις
  • παρουσιάζει μείωση της σχολικής επίδοσης
  • έχει συχνούς εφιάλτες
  • δείχνει πολύ μελαγχολικό
  • εκφράζεται βίαια και επιθετικά
  • απειλεί συχνά ότι «θα σηκωθεί να φύγει από το σπίτι»
  • πίνει ή καπνίζει ή παίρνει ναρκωτικά 

Τετάρτη 2 Οκτωβρίου 2013

Η ψυχολογία του Προπονητή




Ένα βράδυ ένας γέρος Cherokee έλεγε στον εγγονό του για μια μάχη που συμβαίνει στις ψυχές των ανθρώπων..
- Γιε μου η μάχη είναι ανάμεσα σε 2 "λύκους" μέσα μας.
Ο ένας είναι ο Κακός .. είναι ο θυμός, ο φθόνος, η ζήλια, η θλίψη, η τύψη, η αλαζονεία, η αυτολύπηση, η ενοχή, η κατωτερότητα, η ψευτιά, η ψεύτικη υπερηφάνεια, η υπεροχή και ο εγωισμός.
Ο άλλος είναι ο Καλός .. είναι η χαρά, η ειρήνη, η αγάπη, η ελπίδα, η γαλήνη, η ταπεινοφροσύνη, η καλοσύνη, η φιλανθρωπία, η συμπόνοια, η γενναιοδωρία, η αλήθεια, η ευσπλαχνία και η πίστη.
Ο εγγονός το σκέφτηκε ένα λεπτό και έπειτα ρώτησε τον παππού του: "Ποιος λύκος νικά;"
"Αυτός που τροφοδοτείς", του απάντησε ο παππούς του.

Έχεις αναρωτηθεί για τη δική σου εσωτερική μάχη, ποιον λύκο τροφοδοτείς συνειδητά ή ασυνείδητα; Ποιον από αυτούς φέρνεις μαζί σου και σε επηρεάζει στον αγωνιστικό χώρο;
Για να καταλάβεις τον αθλητή σου χρειάζεται πρώτα να καταλάβεις τον εαυτό σου. Να δεις τις σκέψεις που σε επηρεάζουν θετικά ή αρνητικά, που σου κάνουν σαμποτάζ, τις προσδοκίες που έχεις για την ομάδα σου για αυτή την αγωνιστική σεζόν, τα συναισθήματα που νιώθεις σε σχέση με αυτά. Να γίνεις ο παρατηρητής του εαυτού σου. Πόσα συναισθηματικά βάρη κουβαλάς από τον έξω κόσμο στον γηπεδικό σου κόσμο; Έχεις αναλογιστεί ότι οι σκέψεις επηρεάζουν άμεσα το πώς νιώθεις και συμπεριφέρεσαι; Σύμφωνα με τον Νευρογλωσσικό Προγραμματισμό[Neuro Linguistic Programming-NLPπίεση και στρες δεν μας δημιουργούν οι καταστάσεις καθ’ αυτές αλλά ο τρόπος που ερμηνεύουμε αυτές τις καταστάσεις. Για παράδειγμα, αν σκεφτώ -κατά τη διάρκεια του αγώνα που η ομάδα μου είναι πίσω στη βαθμολογία- ότι θα δεχθώ αρνητικά σχόλια για τις προπονητικές επιλογές μου ή την έκβαση του αγώνα από δικούς μου ή άλλους ανθρώπους μπορεί να πιεστώ ψυχολογικά, να θυμώσω πιο εύκολα, να δείξω τον εκνευρισμό μου σε κάποιο παίχτη ή στο διαιτητή. Αν έχεις εκπαιδευτεί σε κάποιες ψυχολογικές τεχνικές, εκείνη τη στιγμή μπορείς να τις εφαρμόσεις και να ελέγξεις αυτές τις αρνητικές σκέψεις και να τις μετατρέψεις σε πιο βοηθητικές για τη συνέχεια του αγώνα ή και της προπόνησης.
Ο προπονητής, ιδίως στις μικρές ηλικίες, έχει το ρόλο του παιδαγωγού. Κράτα στο μυαλό σου ωστόσο, ότι ένας καλός ‘δάσκαλος’ θα σου δείξει κάτι αλλά δεν θα σε κατευθύνει στο που να κοιτάξεις. Η ενσυναίσθηση, η χωρίς όρους αποδοχή και η γνησιότητα του ενδιαφέροντος είναι στοιχεία που ο κάθε αθλητής χρειάζεται για να ακολουθήσει όσα του προτείνεις. Η ενσυναίσθηση αφορά το να μπορώ να μπω στα παπούτσια του αθλητή μου, να τον ακούσω, να καταλάβω τι νιώθει. Το γνήσιο ενδιαφέρον σου, ο αθλητής όχι μόνο θα το δει αλλά και θα το νιώσει. Ένας τρόπος για αυτό είναι να προτιμήσεις να κάνεις διάλογο με τον αθλητή ή τους αθλητές σου ακούγοντας τι έχουν να πούνε και παρουσιάζοντας και τη δική σου οπτική. Είναι σημαντικό να νιώθει ο αθλητής ότι τον υπολογίζουν ακόμα και όταν τα περισσότερα λεπτά είναι στον πάγκο.
Εφόσον αποκτάς επίγνωση του εαυτού σου μπορείς καλύτερα να καταλάβεις και να βοηθήσεις και τους αθλητές σου. Μέσα από αυτή τη διαδικασία ενισχύουμε τη Συναισθηματική νοημοσύνη τόσο του προπονητή όσο και του αθλητή. Τα πιο μεγάλα παιχνίδια γίνονται στις προπονήσεις για αυτό:

o    Όπως γράφεις σχόλια για τους παίχτες ή τις τεχνικές που εφαρμόσατε στο τέλος της προπόνησης κράτα και κάποιες σημειώσεις για σενα. Πού έπιασες τον εαυτό σου να υψώνει τον τόνο της φωνής, να ενοχλείται από σχόλια αθλητών άλλων ατόμων, που ένιωθες χαρούμενος. Όλα αυτά έχουν σαν στόχο να λειτουργείς πιο ενσυνείδητα[mindfulness]

o    Κράτα μια μικρή λίστα σημειώνοντας 2-3 πράγματα που σε κάνουν, στο τέλος της ημέρας, να νιώθεις ευγνωμοσύνη

Και ενώ συζητάμε και δίνουμε έμφαση στην ψυχολογία των αθλητών παραβλέπουμε ή μειώνουμε τη σημασία της ψυχολογίας των προπονητών [και των βοηθών τους-τεχνικό team]. Πράγματι είναι σημαντική όχι μόνο η ψυχολογική εκπαίδευση αλλά και ο χρόνος που θα δοθεί σε προπονητή-τεχνικό team, σε μια συστηματική βάση, να μοιραστούν με τον ψυχολόγο εμπειρίες, σκέψεις, συναισθήματα και εναλλακτικούς τρόπους διαχείρισης των αρνητικών σκέψεων και αποφόρτισης.


Ένας καλός προπονητής μιλά, σχολιάζει, εξηγεί ..
Ένας προπονητής που διαφοροποιείται από όλους τους άλλους ΕΜΠΝΕΕΙ ..

Πηγή: www. coachbasketball.gr 


Δευτέρα 30 Σεπτεμβρίου 2013

Συμβουλές αντιμετώπισης των ξεσπασμάτων οργής των παιδιών.


          Όταν ο μικρός σας άγγελος θυμώνει και ξεσπά τσιρίζοντας, χτυπώντας ή σέρνεται στο πάτωμα σα να ήρθε το τέλος του κόσμου... τί κάνετε;

Στρατηγικές για να αποφεύγετε την  εμφάνιση ή την επανεμφάνιση των ξεσπασμάτων οργής:

  • Ελαττώστε τις καταστάσεις που σας αναγκάζουν να λέτε «όχι» και αποθηκεύστε αντικείμενα που σπάνε
  • Χρησιμοποιείστε την απόσπαση προσοχής: Όταν η ένταση ανεβαίνει, οδηγήστε την  προσοχή του παιδιού σας σε μια πιο αποδεκτή δραστηριότητα.
  • Παρουσιάστε επιλογές μέσα στα όρια του αποδεκτού πχ «θέλεις να φορέσεις τις μπλε ή τις κόκκινες πιτζάμες σου;
  • Διαλέξτε σε ποιες διαφωνίες θα δώσετε περισσότερο επιμονή: Όσο πιο σημαντικό το θέμα, τόσο περισσότερο πρέπει να επιμείνετε στην αρχική σας άποψη
  • Όταν το μικρό παιδί σας ξεσπάσει, μείνετε κοντά του, για να σας βλέπει και συνεχίστε τη καθιερωμένη σας ασχολία Μερικά παιδιά χρειάζονται να τα κρατάς αγκαλιά για να αποκτήσουν τον έλεγχο
  • Για ένα μεγαλύτερο παιδί, καθιερώστε τον κανόνα να πηγαίνει στο δωμάτιο του για να ηρεμήσει
  • Σκεφτείτε ότι πολλές φορές δεν μπορείτε να το βοηθήσετε γιατί δεν ελέγχετε τα δικά σας συναισθήματα
  • Χρησιμοποιείστε εκφράσεις όπως « έχεις χάσει τον έλεγχο» αντί για «είσαι ένα κακό παιδί» και επιβραβεύστε τον όταν καταφέρει να το ελέγξει
  • Όταν τελειώσει ένα επεισόδιο ξεσπάσματος, το παιδί πρέπει να καταλάβει ότι ξεκινάμε από την αρχή και πως όποιο και να ήταν το αρχικό του αίτημα, δεν πρέπει να του το ικανοποιήσουμε, διαφορετικά τα ξεσπάσματα θα γίνουν τρόπος χειρισμού των γύρω του.
  • Προσπαθήστε να «πιάσετε» το παιδί σας σε μία περίσταση όπου δείχνει καλή συμπεριφορά: Προσπαθήστε να καλλιεργείστε μια θετική συμπεριφορά, με το να σχολιάζετε και να επαινείτε την καλή συμπεριφορά του παιδιού σας.

Κυριακή 22 Σεπτεμβρίου 2013

Διάσπαση Προσοχής και Υπερκινητικότητα

     




      Η ενεργητικότητα αλλά και η αυξημένη κινητικότητα αποτελούν φυσιολογικά χαρακτηριστικά της συμπεριφοράς των παιδιών, ιδιαίτερα κατά την προσχολική ηλικία. Ορισμένα όμως παιδιά παρουσιάζουν αυτά τα χαρακτηριστικά σε αυξημένο βαθμό συγκριτικά με τα συνομήλικα τους. Η ικανότητα τους να διατηρούν την προσοχή και το ενδιαφέρον τους στη δραστηριότητα με την οποία ασχολούνται και να φέρουν σε πέρας τα καθήκοντα τα οποία τους ανατίθενται είναι εξαιρετικά μειωμένη. Επιπρόσθετα, η παρορμητική συμπεριφορά τους αποκλίνει σημαντικά σε ένταση και συχνότητα από παρόμοιες μορφές συμπεριφοράς των συνομηλίκων τους. Πολλές φορές επίσης, παρουσιάζουν αντιδραστική συμπεριφορά και έλλειψη συνεργατικής διάθεσης. Γενικά, θα μπορούσαμε να πούμε ότι αυτά τα παιδιά, αν και έχουν φυσιολογική νοημοσύνη, συχνά δυσκολεύονται πολύ να ανταποκριθούν στις απαιτήσεις του περιβάλλοντος και δεν συμπεριφέρονται με τρόπο ανάλογο του αναπτυξιακού τους επιπέδου.
      Παρακάτω ακολουθούν αναλυτικότερα τα συμπτώματα της ΔΕΠ-Υ, τα οποία  μπορούν να χωριστούν σε δύο κατηγορίες.

Α)Συμπτώματα απροσεξίας: 1)Το παιδί συχνά δεν καταφέρνει να εστιάσει την προσοχή του/της σε λεπτομέρειες ή κάνει λάθη απροσεξίας στα σχολικά μαθήματα, στη δουλειά ή σε άλλες δραστηριότητες. 2)Δυσκολεύεται να διατηρήσει την προσοχή του/της ή να συμμετάσχει σε δραστηριότητες και παιχνίδια. 3)Φαίνεται να μην ακούει όταν του μιλάει κάποιος. 4)Συχνά δεν ακολουθεί τις οδηγίες και δεν καταφέρνει να αντεπεξέλθει στα μαθήματα, στις δουλειές του σπιτιού ή στα καθήκοντά του στο χώρο εργασίας (όχι λόγω εναντιωματικής συμπεριφοράς ή έλλειψης κατανόησης των οδηγιών). 5) Δυσκολεύεται να οργανώσει δουλειές και δραστηριότητες.6) Αποφεύγει, αντιπαθεί ή είναι απρόθυμος να ασχοληθεί με δουλειές που απαιτούν παρατεταμένη διανοητική προσπάθεια (όπως σχολικά μαθήματα και μελέτη).7)Συχνά χάνει πράγματα που είναι απαραίτητα για δουλειές ή δραστηριότητες (π.χ. παιχνίδια, σχολικές εργασίες, μολύβια, βιβλία ή εργαλεία).8) Η προσοχή του/της διασπάται συχνά από εξωτερικά ερεθίσματα.9)Ξεχνάει πράγματα που σχετίζονται με καθημερινές δραστηριότητες.

Β)Συμπτώματα υπερκινητικότητας/παρορμητικότητας: 1)Κινεί νευρικά τα χέρια ή τα πόδια του ή στριφογυρνάει στην καρέκλα του. 2)Σηκώνεται από τη θέση του στην τάξη ή σε άλλες περιστάσεις όπου απαιτείται να παραμείνει καθισμένος. 3)Τρέχει τριγύρω ή σκαρφαλώνει σε περιπτώσεις όπου αυτό είναι ανάρμοστο (σε εφήβους ή ενήλικες μπορεί να περιορίζεται σε υποκειμενικό αίσθημα κινητικής ανησυχίας). 4)Δυσκολεύεται να παίξει ή να ασχοληθεί ήσυχα με ψυχαγωγικές δραστηριότητες. 5)Συχνά μιλάει αδιάκοπα. 6)Συχνά βιάζεται να απαντήσει προτού ακούσει ολόκληρη την ερώτηση. 7)Δυσκολεύεται να περιμένει τη σειρά του. 8)Συχνά διακόπτει τους άλλους ή παρεμβαίνει σε συζητήσεις.
        Εξαιτίας λοιπόν, αυτής της πολυπλοκότητας και της ποικιλίας των συμπτωμάτων πρέπει να πούμε ότι η διάγνωση της ΔΕΠ-Υ είναι πολύπλοκη και απαιτεί τη συλλογή πληροφοριών από διάφορες πηγές, όπως γονείς και δασκάλους. Για να μπορέσει να γίνει διάγνωση, πρέπει οι γονείς και οι δάσκαλοι να περιγράψουν στον ειδικό τις χαρακτηριστικές συμπεριφορές που παρατηρούν.
         Όπως ήδη έχει γίνει φανερό η ΔΕΠ-Υ είναι μια διαταραχή η οποία επηρεάζει πολλά επίπεδα και πολλούς τομείς της ζωής του παιδιού. Γι’ αυτό και η έγκαιρη διάγνωση και παρέμβαση βοηθούν στο να μπορέσει το παιδί να προσαρμοστεί γρηγορότερα και καλύτερα στις απαιτήσεις του περιβάλλοντος του (σχολικού, κοινωνικού, οικογενειακού).







Σάββατο 21 Σεπτεμβρίου 2013

Ο Κανόνας του Εσώρουχου.

      Ο Κίκο είναι ένα μικρό παιδί που απολαμβάνει τα αγγίγματα στο σώμα του, αλλά ξέρει να θέτει όρια και να απαγορεύει όσα είναι ακατάλληλα...
Το βιβλίο με τον Κίκο


Στο βιβλίο το Χέρι είναι φιλικό και ζητά πάντοτε την άδεια του Κίκο πριν το άγγιγμα. Ο Κίκο τη δίνει. Όταν, όμως, το Χέρι θέλει να τον αγγίξει μέσα από το εσώρουχο, ο Κίκο λέει όχι...
   



Αυτός είναι ο Κίκο.
Και δίπλα στον Κίκο είναι ο φίλος του, το Χέρι.

Τώρα ίσως σκεφτείτε: τι μπορείς να κάνεις
με ένα χέρι για φίλο;

Μμμ! Περισσότερα απ’ όσα φαντάζεστε!

«Χέρι, Χέρι! Θέλω να πετάξω αλλά δεν έχω φτερά!»
λέει ο Κίκο.

«Έγινε, Κίκο!» λέει το Χέρι.
«Θα είμαι το αεροπλάνο σου.
Μπορείς να επιβιβαστείς, φεύγω αμέσως!»

«ΒΟΥΟΥΟΥΜ!» κάνει το αεροπλάνο.

«Χέρι, Χέρι! Τα πόδια μου θέλουν να χορέψουν
αλλά δεν έχω μουσική», λέει ο Κίκο.

«Έγινε, Κίκο!» λέει το Χέρι.
«Θα είμαι ο μουσικός σου. Έχω ένα πιάνο
και τα δάχτυλά μου ξέρουν πώς να κάνουν
τα πλήκτρα να τραγουδούν».

«ΠΛΙΝΓΚ ΠΛΟΝΓΚ!» κάνει το πιάνο.

«Χέρι, Χέρι! Η κοιλιά μου ζητάει κάτι νόστιμο
αλλά δεν ξέρω τι», λέει ο Κίκο.

«Έγινε, Κίκο! Θα είμαι ο μικρός σου ζαχαροπλάστης.
Θέλεις μια μηλόπιτα, μια σοκολατόπιτα,
μια πίτα με γλυκόριζα ή μια πίτα με μπανάνα;»

«Θέλω μια μηλοσοκολατογλυκοριζομπανανόπιτα!»
φωνάζει ο Κίκο.

«ΝΙΑΜ, ΝΙΑΜ, ΝΙΑΜ…»

«Χέρι, Χέρι! Θέλω να παίξω κι άλλο
αλλά δεν μπορώ μόνος μου!» λέει ο Κίκο.
«Έγινε, Κίκο! Θα παίξουμε μαζί», λέει το Χέρι.

«Μπορώ να αγγίξω τα μαλλιά σου;» ρωτάει το Χέρι.
«Ναι, φυσικά μπορείς», λέει ο Κίκο.

«Μπορώ να αγγίξω τη μύτη σου;» ρωτάει το Χέρι.
«Ναι, μπορείς», λέει ο Κίκο.

«Μπορώ να αγγίξω το χέρι σου;» ρωτάει το Χέρι.
«Ναι, μπορείς», λέει ο Κίκο.

«Μπορώ να σε αγγίξω μέσα από το εσώρουχό σου;»
ρωτάει το Χέρι.
«ΟΧΙ!» φωνάζει ο Κίκο. «Δεν μπορείς!»

«Μπράβο, Κίκο», λέει το Χέρι.
«Δεν είναι σωστό να σε αγγίζουν
μέσα από το εσώρουχό σου.
Και αν κανείς το κάνει, πες το
σε κάποιον μεγάλο.
Μην το κρατήσεις μυστικό!»

«Χέρι, Χέρι! Θέλω να ταξιδέψω στην Ονειροχώρα
αλλά δεν ξέρω πώς να πάω».

«Έγινε, Κίκο! Θα σου δείξω το δρόμο:
Απλώς ξάπλωσε στο κρεβατάκι σου, κλείσε τα μάτια
και θα βρεθείς εκεί αμέσως…»

«ZΖΖΖΖΖΖ…» κάνει ο Κίκο.


Πέμπτη 19 Σεπτεμβρίου 2013

Εκπαίδευση στη Χρήση της Τουαλέτας



Η εκπαίδευση στη χρήση της τουαλέτας μπορεί να είναι μια περίοδος την οποία περιμένετε με ανυπομονησία αλλά και μια περίοδος με πολύ άγχος. Μολονότι τόσο εσείς όσο και το παιδί σας μπορεί να ανυπομονείτε να επιτύχετε αυτό το ορόσημο ανάπτυξης, μπορεί να δυσκολεύεστε να αποφασίσετε πως να ξεκινήσετε. 

Πότε πρέπει να ξεκινήσουμε την εκπαίδευση στη χρήση της τουαλέτας;

Ορισμένοι ειδικοί χρησιμοποιούν την έκφραση “εκμάθηση χρήσης τουαλέτας” – μια υπενθύμιση ότι, όπως το μπουσούλημα, το περπάτημα και η ομιλία, έτσι και η χρήση της τουαλέτας είναι μια ικανότητα που τα παιδιά αποκτούν με το δικό τους ρυθμό. 

Αν και τα περισσότερα παιδιά είναι έτοιμα για εκπαίδευση κάποια στιγμή μεταξύ των 24 και των 36 μηνών, ορισμένα αρχίζουν νωρίτερα ή αργότερα. Γενικά, τα αγόρια αργούν περισσότερο από τα κορίτσια. 
Περιμένετε να δείτε κάποια σημάδια ότι το παιδί σας είναι πρόθυμο και ικανό να ξεκινήσει την εκπαίδευση στη χρήση της τουαλέτας. Εάν αφήσετε το παιδί σας να αναλάβει την ευθύνη, μπορεί να αισθανθεί περήφανο για το επίτευγμά του και να επέλθει η επιτυχία πιο γρήγορα. Εάν πιέσετε ένα παιδί να χρησιμοποιήσει το γιο-γιο ενώ δεν είναι ακόμα έτοιμο, είναι πιθανό να αντιδράσει και να επιμηκυνθεί η διαδικασία της εκπαίδευσης. 
Είναι προτιμότερο να αναβάλλετε τη διαδικασία της εκπαίδευσης όταν υπάρχουν άλλα έντονα γεγονότα μέσα στην οικογένεια, όπως ο ερχομός ενός νέου μωρού, μια αλλαγή στις ρυθμίσεις για τη φροντίδα του παιδιού, μια αρρώστια ή μια αλλαγή σπιτιού. 

Ποια είναι τα σημάδια ότι ένα παιδί είναι έτοιμο να εκπαιδευτεί στη χρήση της τουαλέτας;

Το παιδί σας είναι πιθανώς έτοιμο να εκπαιδευτεί στη χρήση της τουαλέτας όταν κάνει αρκετά από τα παρακάτω:
·      Παραμένει στεγνό για 2 ώρες μέσα στην ημέρα ή εάν παραμένει στεγνό μετά από ένα σύντομο υπνάκο.
·         Έχει κενώσεις σε προβλέψιμες ώρες κάθε μέρα.
·         Δείχνει μια αυξημένη συναίσθηση ότι ουρεί ή ότι υπάρχει κάποια κένωση.
·         Ζητάει να χρησιμοποιήσει το γιο-γιο.
·         Μπορεί να ακολουθήσει απλές οδηγίες.
·         Δείχνει σημάδια ανεξαρτησίας και θέλει να έχει τον έλεγχο.
·         Έχει γίνει τακτικό και θέλει να βάζει τα πράγματα στη θέση τους.
·        Του αρέσει να είναι καθαρό και είναι ιδιότροπο με τις μυρωδιές. Πιο συγκεκριμένα, δεν του αρέσουν οι βρώμικες πάνες και θέλει να το αλλάζετε.
·         Μπορεί να φοράει κάποια βασικά ρούχα.
·         Θέλει να φοράει εσώρουχα αντί για πάνες.
·        Δείχνει ενδιαφέρον (και ίσως να προσπαθεί να μιμηθεί) τις συνήθειες χρήσης της τουαλέτας των άλλων.
·     Καταλαβαίνει αντίθετες έννοιες, όπως βρεγμένος / στεγνός, βρώμικος / καθαρός, επάνω / κάτω.
·      Αναγνωρίζει τις λέξεις που χρησιμοποιεί η οικογένειά σας για την τουαλέτα και τα σχετικά μέρη του σώματος.