Τετάρτη 11 Ιουνίου 2014

Η έκφραση της παθητικής επιθετικότητας στα παιδιά.



Μπορεί κανείς να παρατηρήσει κάποια παιδιά να χτυπούν τα πόδια τους έντονα στο πάτωμα καθώς βαδίζουν. Να ουρλιάζουν και να φωνάζουν όταν αισθάνονται θυμωμένα ή να αποσύρονται και να είναι σκυθρωπά. Τα παιδιά εκφράζουν το θυμό τους μέσα από ένα ευρύ φάσμα ενεργειών και συμπεριφορών με κάποιες να είναι περισσότερο εμφανής από ό, τι άλλες. Τα παιδιά που έχουν μια τάση προς μια έμμεση έκφραση θυμού χρησιμοποιούν παθητικά επιθετικές στρατηγικές προκειμένου να επικοινωνήσουν και να εκφράσουν τα συναισθήματά τους.

Η παθητική επιθετικότητα είναι ένας σκόπιμος και επικαλυμμένος τρόπος έκφρασης συγκεκαλυμμένων συναισθημάτων θυμού και περιλαμβάνει μια ποικιλία συμπεριφορών που εκδηλώνονται προκειμένου το άτομο να εκδικηθεί ένα άλλο πρόσωπο, χωρίς το εν λόγω πρόσωπο να αναγνωρίσει τον θυμό που κρύβεται απο πίσω (Long, Long & Whitson). Οι γονείς είναι πιθανό να αναγνωρίσουν κάποιες από αυτές τις παθητικά επιθετικές φράσεις στο λεξιλόγιο του παιδιού τους κατά την λεκτική έκφραση του θυμού του.

Η αναβλητικότητα, η παράταση και η στασιμότητα είναι τρείς από τις πιο συνήθεις παθητικά επιθετικές τακτικές. Όταν ένα παιδί συμφωνεί προφορικά με αυτό το οποίο του ζητείται, αλλά μέσω της συμπεριφορικάς του καθυστερεί την ολοκλήρωσή του, η προσωρινή συμμόρφωση του απογοητεύει και προκαλεί δυσφορία στους ενήλικες.

Κάποιες φράσεις που είναι χαρακτηριστικές του παραπάνω θέματος, περιλαμβάνουν:
"Θα το κάνω μετά από αυτό που βλέπω, Δεν σε άκουσα ή δεν το άκουσα, Απλά θέλεις τα πάντα να είναι τέλεια, Έρχομαι.., Θα είμαι εκεί σε ένα λεπτό, Θα το κάνω αμέσως μετά το σχολείο, Θα το κάνω, αλλά πρέπει να πάω στην τουαλέτα πρώτα’.

Όταν ένα παιδί είναι θυμωμένο με έναν ενήλικα ή ενοχλημένο από κάτι που του ζητήθηκε, μια τυπική παθητικά επιθετική στρατηγική είναι να προσποιηθεί ή ότι δεν το άκουσε ή οτι δεν το είδε ή ότι το ξέχασε και ως αποτέλεσμα να μην μπορέσει να ανταποκριθεί σε αυτό. Οι περισσότερες από αυτές είναι αρκετά γνώριμες στους περισσότερους γονείς.

Έτσι λοιπόν μερικές χαρακτηριστικές φράσεις συχνά περιλαμβάνουν:
‘‘Δεν θα μπορούσα να βρω το στυλό μου και για αυτό δεν τελείωσα την εργασία μου. Ξέχασα ότι μου είπες να το κάνω. Ίσως θα πρέπει να μου αφήσεις ένα σημείωμα την επόμενη φορά. Δεν σε άκουγα, δεν σε άκουσα. Είχα τα ακουστικά μου. Τι μου είπες να κάνω πάλι".

Όταν η στασιμότητα, η αναβλητικότητα και το να το ‘‘ξεχνάει’’ δεν περνάνε πλέον ως δικαιολογίες, μερικά παιδιά επιλέγουν να εκφράσουν το θυμό τους προς έναν ενήλικα με το να συμμορφώνονται και να απαντούν σε αυτό που τους ζητείται αλλά να το εκτελούν με έναν μη αποδεκτό τρόπο.

Σε περίπτωση που αφορά κάποια δουλειά ή βοήθεια στο σπίτι, την εκτελούν συνήθως κατά το ήμισι. Μπορεί για παράδειγμα να πουν ‘‘Έβγαλα τα ρούχα από το στεγνωτήριο, όπως μου ζήτησες, αλλά δεν ήξερα τα ήθελες διπλωμένα." ‘‘Προσπάθησα να αδειάσω το πλυντήριο πιάτων, όπως μου ζήτησες, αλλά δεν ήξερα πού πάνε τα πιάτα, κι έτσι τα άφησα στον πάγκο.’’ ‘‘Εκανα όλα τα μαθήματά μου. Δεν φταίω εγώ που δεν μπορείς να διαβάσεις το γράμματά μου’'.

Όταν ο ενήλικας αποδοκιμάσει το παιδί για την ποιότητα της εργασίας ή για την δουλειά που εκτέλεσε, το παθητικά επιθετικό παιδί παίζει τον ρόλο του ως θύμα κάποιων απρόσιτων προτύπων, κάτι το οποίο δημιουργεί μια ακόμη μεγαλύτερη δυσφορία στον ενήλικα.

Σε περίπτωση που αναγνωρίσει κάποιος γονέας κάποιες από αυτές τις παθητικά επιθετικές φράσεις στο παιδί του, δεν υπάρχει λόγος να πανικοβληθεί. Αρκετοί άνθρωποι χρησιμοποιούν μια παθητικά επιθετική συμπεριφορά κάποιες φορές, ως έναν «κοινωνικά αποδεκτό» τρόπο για να αποφύγουν κάποια καθήκοντα ή να προκαλέσουν εκνευρισμό και δυσφορία σε άλλους. Οι γονείς οι οποίοι οι ίδιοι γίνονται παράδειγμα προς μίμηση για μια δυναμική έκφραση θυμού και εφαρμόζουν την άμεση επικοινωνία των συναισθημάτων μπορούν να διδάξουν στα παιδιά τους αποτελεσματικούς τρόπους για να εκφράζουν και τα ίδια τα συναισθήματά τους

Πηγή: Signe Whitson, L.S.W.

Δευτέρα 9 Ιουνίου 2014

Ανακοίνωση από το Χαμόγελο του Παιδιού.







«Το Χαμόγελο του Παιδιού» πρωτοστατεί στην Ευρώπη με την πρωτοβουλία του να ιδρύσει το πρώτο Ευρωπαϊκό Δίκτυο 
κατά του Σχολικού Εκφοβισμού

«Το Χαμόγελο του Παιδιού» διοργανώνει το σημαντικότερο Επιστημονικό Συνέδριο κατά του σχολικού εκφοβισμού κατά τη διάρκεια του οποίου θα ανακοινωθεί επίσημα η ίδρυση του πρώτου Ευρωπαϊκού Δικτύου σε συνεργασία με 16 φορείς από 12 χώρες της Ευρώπης κατά του φαινομένου.

Το Συνέδριο με τίτλο «Το φαινόμενο του εκφοβισμού στο σχολικό και διαδικτυακό περιβάλλον: Με το βλέμμα στην Ευρώπη» θα πραγματοποιηθεί υπό την αιγίδα της Ελληνικής Προεδρίας, την Τετάρτη 11 και Πέμπτη 12 Ιουνίου στην Αθήνα με τη συμμετοχή 400 περίπου ατόμων, μεταξύ των οποίων κορυφαίων Ελλήνων και Ευρωπαίων επιστημόνων που θα αναλύσουν και θα παρουσιάσουν σημαντικές έρευνες και καλές πρακτικές μέσα από εισηγήσεις, ανακοινώσεις, αλλά και βιωματικά εργαστήρια.

Για περισσότερες πληροφορίες δείτε στο:
http://www.hamogelo.gr/4-1/1914/1o-Episthmoniko-Synedrio-toy-EAN

Για όποιον επιθυμεί να παρακολουθήσει το Συνέδριο θα μεταδοθεί με Livestream στην σελίδα του EAN www.antibullying.eu

Δευτέρα 2 Ιουνίου 2014

ΠΡΟΕΤΟΙΜΑΣΙΑ ΠΑΙΔΙΟΥ ΓΙΑ ΤΗΝ Α ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ



    Πρόγραμμα:
Εφόσον ελεγχθεί ο βαθμός σχολικής ετοιμότητας, κατά τους καλοκαιρινούς μήνες γίνεται προετοιμασία των παιδιών που ετοιμάζονται να φοιτήσουν στην πρώτη τάξη του Δημοτικού. Στόχος είναι να επιτευχθεί η ομαλή ένταξη στο νέο σχολικό περιβάλλον και να προσαρμοστεί ομαλά στην πρώτη γραφή, ανάγνωση και αρίθμηση.  Επιπλέον, στηρίζει παιδιά που πιθανόν να εμφανίσουν δυσκολίες στη μάθηση και να χρειαστούν ιδιαίτερη διδακτική στήριξη. Ενδεικτικά, το πρόγραμμα περιλαμβάνει τα ακόλουθα:
  • Προαναγνωστικές δραστηριότητες (εκμάθηση γραμμάτων μέσω παιχνιδιού.
  • Προγραφικές δρατηριότητες (πρώτες ασκήσεις γραφής.
  • Εκμάθηση προμαθηματικών εννοιών.                                                                                 
  • Δεξιότητες Φωνολογικής Ενημερότητας, απαραίτητες για την ομαλή γνώση της γραφής και της ανάγνωσης.
  • Αναγνώριση και Γραφή γραμμάτων μέσα από ασκήσεις οπτικής και ακουστικής διάκρισης.
  • Κοινωνικοποίηση των παιδιών και εκμάθηση στρατηγικών συμμόρφωσης με τους κανόνες της τάξης.
Υλικό:
  • Έντυπο υλικό.
  • Ηλεκτρονικό παιδαγωγικό υλικό.
  • Χρήση καρτέλων, μαγνητικά γράμματα, παιδαγωγικά παιχνίδια.


Αριθμός μελών ανά ομάδα: 3-5 παιδιά.
Συναντήσεις: 1/εβδομάδα.
Διάρκεια συνάντησης: 1 1/2 ώρα.
Διάρκεια προγράμματος: Από 20 Ιουνίου - 20 Αυγούστου.
(Η ημερομηνία είναι ευέλικτη και θα οριστικοποιηθεί με τον σχηματισμό της ομάδας).

Το πρόγραμμα προετοιμασίας μπορεί να γίνει και σε ατομικό επίπεδο. 


Επικοινωνήστε μαζί μου για πληροφορίες.

Σας ευχαριτώ,
Μαρία Βερβέρη



Τετάρτη 14 Μαΐου 2014

Το άγχος των εξετάσεων - Συμβουλές για τους γονείς




            Καθώς πλησιάζει η περίοδος των εξετάσεων, η αγωνία και το άγχος των μαθητών αλλά και των γονιών, αυξάνεται σημαντικά. Το άγχος και η ψυχολογική φόρτιση που συνοδεύει τις πανελλαδικές εξετάσεις μπορεί να έχουν ολέθριες συνέπειες στην ψυχική κατάσταση των μαθητών και των γονέων, προκαλώντας ακόμα και οικογενειακές εντάσεις και συγκρούσεις.
            Η περίοδος των πανελληνίων συμπίπτει με την περίοδο της εφηβείας, η οποία από μόνη της είναι μία ιδιαίτερα έντονη περίοδος. Χαρακτηρίζεται από αυξημένες κοινωνικές απαιτήσεις, αλλαγές στο βίο-σωματικό και γνωστικό επίπεδο, έντονες συναισθηματικές καταστάσεις.
            Οι  δυσκολίες, λοιπόν, που παρουσιάζει η εφηβεία σε συνδυασμό με τις υπερβολικές απαιτήσεις των πανελλαδικών εξετάσεων προκαλούν άγχος. Το άγχος, βέβαια αξίζει να σημειωθεί, ότι μέχρι ενός σημείου είναι φυσιολογικό και δημιουργικό, μας κινητοποιεί σε απαιτητικές καταστάσεις να καταβάλουμε το μέγιστο των προσπαθειών μας. Όμως αν φτάσει σε σημείο που δεν μπορούμε να το ελέγξουμε, τότε μπορεί να γίνει επικίνδυνο. Οι επιπτώσεις του έντονου άγχους εκδηλώνονται είτε ψυχοσωματικά (κεφαλαλγίες, κοιλιακά άλγη, διαταραχές διατροφής-ύπνου, ταχυκαρδίες), είτε συναισθηματικά (ευσυγκινησία, ευερεθιστικότητα), είτε στο περιεχόμενο της σκέψης (αρνητικές σκέψεις, χαμηλή αυτοεκτίμηση).
            Γι’ αυτό λοιπόν οι γονείς θα πρέπει να συμπαρασταθούν στα παιδιά τους και να τους παρέχουν συναισθηματική και ψυχολογική στήριξη. Οι γονείς πρέπει να δείξουν στα παιδιά τους κατανόηση, υπομονή, δεκτικότητα, στοργή, κουράγιο. Επίσης, είναι βοηθητικό να τα ενθαρρύνουν, να μιλούν και να εκφράζουν τις σκέψεις και τα συναισθήματα τους. Συζητήσεις για τους φόβους τους όσον αφόρα τις εξετάσεις και γενικότερα το μέλλον τους είναι βοηθητικές. Εάν οι σκέψεις τους είναι αρνητικές και μη ρεαλιστικές είναι απαραίτητη η βοήθεια για την αναγνώριση των δυσλειτουργικών αυτών σκέψεων καθώς και η πρόταση εναλλακτικών («δεν θα έρθει το τέλος του κόσμου αν αποτύχεις»). Είναι επίσης, μη βοηθητικό για το παιδί να του φέρνουμε για παράδειγμα ένα άλλο παιδί. Διαπαιδαγώγηση είναι να βοηθήσουμε το παιδί να δώσει τον καλύτερο του εαυτό και όχι να το ενθαρρύνουμε να μιμείται κάποιον άλλον. Συχνά επίσης οι γονείς, στην προσπάθεια τους να στηρίξουν τα παιδιά τους, συζητάνε μαζί τους πώς θα αντιμετωπίσουν μια ενδεχόμενη αποτυχία. «μη φοβάσαι εάν δεν γράψεις. Θα σε στείλω στο εξωτερικό». «Δεν πειράζει, εάν αποτύχεις θα ξαναδώσεις του χρόνου». Η στάση αυτή είναι λάθος γιατί δείχνουν σαν να μη πιστεύουν ότι θα τα καταφέρει και ταυτόχρονα το εξοικειώνουν με την αποτυχία.
            Οι γονείς είναι απαραίτητο να συνειδητοποιήσουν ότι δε θα πρέπει σε καμία περίπτωση να μεταδίδουν τις δικές τους προσδοκίες και επιθυμίες στα παιδιά. Καλό θα είναι η παρουσία τους να είναι διακριτική χωρίς αυτό να σημαίνει ότι δεν θα βρίσκονται συνεχώς δίπλα τους. Είναι επίσης σημαντικό οι γονείς να παροτρύνουν τα παιδιά τους να αξιοποιούν σωστά τον λίγο ελεύθερο χρόνο τους(βόλτες με φίλους μακριά από το περιβάλλον διαβάσματος, γεύμα με γονείς και τα αδέλφια ώστε να επικοινωνούνται σκέψεις και συναισθήματα με τα υπόλοιπα μέλη της οικογένειας).
            Εν κατακλείδι, λοιπόν, είναι σημαντικό να ειπωθεί ότι το σημαντικότερο για τον μαθητή σε αυτήν την τόσο απαιτητική περίοδο της ζωής του, είναι να νιώθει ότι οι γονείς του είναι πάντα δίπλα του διαθέσιμοι να τον φροντίσουν, να τον ακούσουν και να τον συμβουλεύσουν αν τους ζητηθεί. Επιπλέον, οι γονείς πρέπει να αποσυνδέσουν τη σχέση τους, την αγάπη για τα παιδιά τους από τις επιτυχίες ή αποτυχίες τους. Είναι σημαντικό για το παιδί να αντιληφθεί ότι οι εξετάσεις αφορούν το ίδιο κατά κύριο λόγο και όχι τους γονείς του. Εκείνοι απλά θα είναι συνοδοιπόροι τους σε αυτό το ταξίδι!



Δευτέρα 12 Μαΐου 2014

"Συμπτώματα" μαθησιακών δυσκολιών.

Οι μαθησιακές δυσκολίες απασχολούν ένα σημαντικό ποσοστό μαθητών, γονέων και εκπαιδευτικών. Τα τελευταία χρόνια ο αριθμός των γονιών αλλά και των εκπαιδευτικών οι οποίοι ασχολούνται με το συγκεκριμένο θέμα έχει αυξηθεί.
Οι μαθησιακές δυσκολίες εμφανίζονται με πολλές μορφές: οπτική, ακουστική, κινητικού ελέγχου, δυσκολία στην επικοινωνία ,στη λογική επεξεργασία πληροφοριών, κ.λ.π. Κάθε παιδί, έφηβος, ή ενήλικας με μαθησιακή δυσκολία είναι μοναδικός. Παρουσιάζει διαφορετικό συνδυασμό και σοβαρότητα προβλημάτων. Είναι ένα άτομο με μία, ή περισσότερες σημαντικές ελλείψεις στις βασικές διαδικασίες μάθησης. Το άτομο που παρουσιάζει μαθησιακές δυσκολίες έχει συνήθως νοημοσύνη μέσου όρου, ή πάνω από τον μέσο όρο. Παρόλα αυτά, για κάποιον λόγο υπάρχει ένα χάσμα ανάμεσα στο τι θα μπορούσε δυνητικά να πετύχει και στο τι πραγματικά πετυχαίνει στη ζωή του.
Συμπτώματα της μαθησιακής δυσκολίας
Στα συμπτώματα των μαθησιακών δυσκολιών περιλαμβάνονται μια μεγάλη γκάμα από χαρακτηριστικά που επηρεάζουν την ανάπτυξη και τα επιτεύγματα του παιδιού. Αρκετά από τα παρακάτω συμπτώματα εμφανίζονται σε όλα τα παιδιά στην πορεία της ανάπτυξης τους. Ωστόσο, ανησυχητικό γίνεται όταν τα συμπτώματα αυτά δεν συμβαδίζουν με το αναπτυξιακό στάδιο του παιδιού και δεν εξαφανίζονται με το πέρασμα του χρόνου. Τα πιο συχνά συμπτώματα είναι: διάσπαση προσοχής, φτωχή μνήμη, δυσκολία στο να ακολουθεί οδηγίες, δυσκολία στο να ξεχωρίζει μεταξύ τους τα γράμματα, τους αριθμούς, και τους ήχους, περιορισμένη αναγνωστική ικανότητα, προβλήματα στον οπτικο-κινητικό συντονισμό, αποδιοργάνωση, και πολλά άλλα προβλήματα που μπορεί να το επηρεάζουν. Ένας πιο αναλυτικός κατάλογος συμπτωμάτων περιλαμβάνει τα εξής:
  • Συμπεριφορά που διαφέρει από μέρα σε μέρα
  • Υπερκινητικότητα, δεν μπορεί να συγκεντρώσει το ενδιαφέρον του σε κάτι για πολλή ώρα, εύκολα αποσπάται
  • Μπορεί να λέει κάτι και να εννοεί κάτι άλλο
  • Δυσκολεύεται να πειθαρχήσει
  • Ανώριμη ομιλία
  • Δεν ακούει και δεν θυμάται καλά
  • Δεν μπορεί να ακολουθήσει οδηγίες που προέρχονται από διαφορετικές πηγές
  • Εύκολα ξεχνάει
  • Έχει δυσκολία στο να οριοθετηθεί χρονικά και να ξεχωρίσει το αριστερό από το δεξί
  • Έχει πρόβλημα στο να ονομάσει οικεία/γνώριμα πρόσωπα και πράγματα
  • Έχει δυσκολία στο να προφέρει λέξεις
  • Δυσκολεύεται στη γραφή
  • Αντιστρέφει γράμματα ή τα βάζει σε λάθος θέση - π.χ. "θ" αντί "β", ε αντί 3, κ.λ.π
  • Δυσκολεύεται ιδιαίτερα στην ανάγνωση
  • Δεν μπορεί να οργανώσει εύκολα τον χρόνο του και να συντονίσει τις ενέργειές του για την επίτευξη κάποιου στόχου
  • Δυσκολεύεται να κατανοήσει λέξεις ή έννοιες
  • Έχει καθυστερημένη γλωσσική ανάπτυξη
  • Έχει καθυστερημένη (αδρά ή λεπτή) κινητική ανάπτυξη
  • Παρορμητικότητα
Τελειώνοντας να επαναλάβουμε ότι εάν κάποιο παιδί παρουσιάζει μόνο μερικά από τα παραπάνω συμπτώματα δεν σημαίνει απαραίτητα ότι έχει ειδική μαθησιακή δυσκολία, αφού τα περισσότερα παιδιά εμφανίζουν περιστασιακά λίγα από αυτά τα συμπτώματα κάποια στιγμή στη ζωή τους. Όταν όμως κάποιο παιδί παρουσιάζει αρκετά από τα παραπάνω και για παρατεταμένο χρονικό διάστημα τότε ίσως χρειάζεται να εξετασθεί το ενδεχόμενο της μαθησιακής δυσκολίας. Η έγκαιρη και ορθή αξιολόγηση είναι το πρώτο αλλά βασικό βήμα για να καθορισθεί η μαθησιακή πορεία του παιδιού. Ο εντοπισμός ενδείξεων μαθησιακών δυσκολιών μπορεί να γίνει ακόμη και από τις τελευταίες τάξεις του Νηπιαγωγείου.

Δευτέρα 5 Μαΐου 2014

"Το σώμα μου ανήκει μόνο σε εμένα"




Το βίντεο ενημερώνει κατάλληλα τα παιδιά για το θέμα της κακοποίησης. Το 93% της σεξουαλικής κακοποίησης γίνεται από κάποιο γνωστό στο παιδί. Η ενημέρωση αποτελεί το καλύτερο τρόπο πρόληψης....

Το συγκεκριμένο βίντεο είναι μεταφρασμένο. Πατήστε το σύνδεσμο "Μετάφραση" και το βλέπετε από κάτω την μετάφραση.

Παρασκευή 25 Απριλίου 2014

Ο Κανόνας των εσωρούχων, καλό άγγιγμα - κακό άγγιγμα.



Ο Kανόνας των εσωρούχων, καλό άγγιγμα - κακό άγγιγμα


    Η καμπάνια του Συμβουλίου της Ευρώπης, κατά της παιδικής σεξουαλικής κακοποίησης.

    Ο Κανόνας των εσωρούχων αποτελεί ένα απλό μέσο που βοηθά τους γονείς να εξηγήσουν στα παιδιά τους ποια είναι τα σημεία του σώματος που δεν πρέπει να τα αγγίζουν οι άλλοι, πώς πρέπει να αντιδράσουν το παιδιά και που να στραφούν για βοήθεια.

    Τι λέει όμως ο Κανόνας των Εσωρούχων; Είναι απλό: κανείς δεν μπορεί να αγγίξει ή να χαϊδέψει το παιδί στα σημεία του σώματός του που συνήθως καλύπτονται από τα εσώρουχά τους. Και ούτε τα παιδιά επιτρέπεται να αγγίξουν το σώμα άλλων σε αυτά τα σημεία.

    Ο κανόνας είναι επίσης χρήσιμος γιατί βοηθάει να εξηγήσουμε στα παιδιά ότι το σώμα τους τούς ανήκει, ότι υπάρχουν καλά και κακά μυστικά και ότι υπάρχει καλό αλλά και κακό χάδι ή άγγιγμα.

    Ο Κανόνας των Εσωρούχων εκπονήθηκε για να βοηθήσει γονείς και κηδεμόνες να ανοίξουν συζήτηση με τα παιδιά τους. Μπορεί μάλιστα να αποτελέσει ένα εξαιρετικά αποτελεσματικό εργαλείο πρόληψης κατά της σεξουαλικής κακοποίησης.

    Ο Κανόνας των Εσωρούχων έχει πέντε σημαντικές πτυχές

    1. Το σώμα σου σού ανήκει
    Τα παιδιά θα πρέπει να ξέρουν ότι το σώμα τους τούς ανήκει και ότι κανείς δεν μπορεί να τα αγγίξει ή να τα χαϊδέψει χωρίς την άδειά τους. Ο ειλικρινής και άμεσος διάλογος ήδη από μικρή ηλικία για τη σεξουαλικότητα και τα απόκρυφα σημεία του σώματος, με σωστή χρήση των όρων που αφορούν τα γεννητικά όργανα και άλλα σημεία του σώματός τους, θα βοηθήσουν τα παιδιά να αντιληφθούν τι δεν επιτρέπεται. Τα παιδιά διατηρούν το δικαίωμα να αρνηθούν φιλί ή χάδι ακόμη και από άτομο το οποίο αγαπούν. Πρέπει να μάθουν να λένε «Όχι» με άμεσο και αποφασιστικό τρόπο σε περίπτωση ανάρμοστης σωματικής επαφής, όπως και τρόπους να αποφεύγουν καταστάσεις που απειλούν την ασφάλειά τους και να ενημερώνουν έναν ενήλικα τον οποίον εμπιστεύονται. Έχει σημασία να τονισθεί ότι τα παιδιά θα πρέπει να επιμείνουν έως ότου κάποιος να πάρει το θέμα στα σοβαρά.


    Στο βιβλίο μας, το χέρι ζητά την άδεια της Κίκο για να την αγγίξει. Η Κίκο δέχεται, αλλά όταν το χέρι προσπαθεί να μπει μέσα στο εσώρουχο η Κίκο λέει «Όχι». Οι γονείς και οι κηδεμόνες μπορούν να αξιοποιήσουν αυτή την αλληλουχία γεγονότων για να εξηγήσουν στο παιδί τους ότι μπορεί να πει «Όχι» ανά πάσα στιγμή.

    2. Καλό άγγιγμα – κακό άγγιγμα
    Τα παιδιά δεν αντιλαμβάνονται πάντα τη διαφορά μεταξύ του αγγίγματος που επιτρέπεται και εκείνου που θεωρείται ανάρμοστο. Πείτε τους ότι δεν είναι σωστό να κοιτάζει ή να αγγίζει κανείς τα απόκρυφα σημεία του σώματός τους, ούτε είναι σωστό να τους ζητάει κάποιος να δουν ή να αγγίξουν αυτά τα σημεία στο σώμα κάποιου άλλου. Ο Κανόνας των Εσωρούχων τα βοηθάει να αναγνωρίζουν ένα φανερό και εύκολο να το θυμούνται όριο: τα εσώρουχα. Βοηθάει τους ενήλικες να ξεκινήσουν μια κουβέντα με τα παιδιά. Αν τυχόν τα παιδιά δεν είναι βέβαια κατά πόσον η συμπεριφορά ενός ενήλικα είναι αποδεκτή ή όχι, φροντίστε να ξέρουν ότι μπορούν να ζητήσουν από κάποιον ενήλικο τον οποίον εμπιστεύονται να τα βοηθήσει.

    Στο βιβλίο μας, η Κίκο δεν δέχεται να την αγγίξουν κάτω από το εσώρουχο. Οι γονείς μπορούν να εξηγήσουν στο παιδί ότι υπάρχουν κάποιοι ενήλικες (όπως οι γονείς, οι κηδεμόνες και οι γιατροί) που μπορεί να χρειαστεί να το αγγίξουν, αλλά ας ενθαρρύνουμε τα παιδιά να πουν «Όχι» ακόμη και σε αυτούς αν τυχόν αισθανθούν άβολα ή αμήχανα.

    3. Καλά μυστικά – κακά μυστικά
    Η μυστικότητα είναι η τακτική που εφαρμόζουν συνήθως όσοι διαπράττουν το αδίκημα της σεξουαλικής κακοποίησης. Για τον λόγο αυτό, είναι σημαντικό να μάθουμε στα παιδιά τη διαφορά μεταξύ καλών μυστικών και κακών μυστικών, αλλά και να καλλιεργήσουμε ένα κλίμα εμπιστοσύνης. Οποιοδήποτε μυστικό τους προκαλεί άγχος, αμηχανία, φόβο ή στενοχώρια δεν θεωρείται καλό και επομένως δεν θα πρέπει να το αποκρύπτουν. Αντιθέτως, θα πρέπει να το πουν σε κάποιον ενήλικα που εμπιστεύονται (γονέα, δάσκαλο, αστυνομικό, γιατρό).

    Στο βιβλίο μας, το χέρι ενθαρρύνει την Κίκο να μιλήσει ανοικτά, όταν κάποιος θέλει να την αγγίξει με τρόπο ανάρμοστο. Μπορείτε να χρησιμοποιήσετε την αλληλουχία αυτή καταστάσεων για να συζητήσετε τη στη διαφορά μεταξύ καλού μυστικού (όπως λχ. ένα πάρτι γενεθλίων) και κακού μυστικού (οτιδήποτε προκαλεί στο παιδί στενοχώρια και άγχος). Οι γονείς πρέπει να ενθαρρύνουν τα παιδιά τους να τους αποκαλύπτουν τα κακά μυστικά.

    4. Η πρόληψη και η προστασία είναι ευθύνη των ενηλίκων
    Τα κακοποιημένα παιδιά νιώθουν αισθήματα ντροπής, ενοχής και φόβου. Οι ενήλικες θα πρέπει να αποφεύγουν να καλλιεργούν ταμπού γύρω από τη σεξουαλικότητα αλλά και να φροντίζουν ώστε τα παιδιά τους να γνωρίζουν σε ποιον να απευθυνθούν για να μιλήσουν σε περίπτωση που ανησυχούν, στενοχωριούνται ή θλίβονται. Το παιδιά δεν αποκλείεται να διαισθανθούν ότι κάτι δεν πάει καλά, οπότε οι μεγάλοι θα πρέπει να είναι προσεκτικοί και να αφουγκράζονται τα συναισθήματα και τη συμπεριφορά των παιδιών. Ίσως υπάρχει λόγος που ένα παιδί αρνείται την επαφή με κάποιον άλλο ενήλικα ή παιδί. Θα πρέπει να το σεβαστούν. Τα παιδιά πρέπει να νιώθουν ότι μπορούν ανά πάσα στιγμή να μιλήσουν με τους γονείς τους.

    Το χέρι στο βιβλίο είναι φίλος της Κίκο. Οι μεγαλύτεροι υπάρχουν για να βοηθούν τα παιδιά στην καθημερινότητά τους. Η πρόληψη της σεξουαλικής βίας αποτελεί πρωτίστως ευθύνη των ενηλίκων και είναι σημαντικό να φροντίζουμε να μην φορτώνουμε ένα τέτοιο βάρος στους ώμους των παιδιών.

    5. Άλλες χρήσιμες συμβουλές που συνοδεύουν τον Κανόνα των Εσωρούχων

    Καταγγελία και αποκάλυψη στοιχείων
    Τα παιδιά χρειάζονται σαφείς κατευθύνσεις όσον αφορά τους ενήλικες που μπορεί να βρίσκονται στον περίγυρο ασφάλειάς τους. Πρέπει να τα ενθαρρύνουμε να επιλέξουν ενήλικες τους οποίους μπορούν να εμπιστευτούν, που είναι διαθέσιμοι και πρόθυμοι να τα ακούσουν και να βοηθήσουν. Μόνο ένα από τα μέλη του περίγυρου αυτού μπορεί να κατοικεί στο ίδιο σπίτι με το παιδί, τα υπόλοιπα δεν θα πρέπει να είναι συγγενικά πρόσωπα ούτε να προέρχονται από τον άμεσο οικογενειακό κύκλο. Το παιδιά θα πρέπει να γνωρίζουν πώς να ζητήσουν βοήθεια σε ένα τέτοιο περίγυρο ασφάλειας και εμπιστοσύνης.

    Γνωστοί δράστες
    Στην πλειονότητα των περιπτώσεων ο δράστης είναι άτομο που το παιδί γνωρίζει. Είναι πολύ δύσκολο, κυρίως για τα μικρά παιδιά, να καταλάβουν ότι κάποιος που ήδη γνωρίζουν μπορεί να τα βλάψει. Μην ξεχνάτε τη μέθοδο που ακολουθούν συνήθως οι θύτες για να κερδίσουν την εμπιστοσύνη των παιδιών. Στο σπίτι επομένως θα πρέπει να ισχύει ο κανόνας ότι το παιδί οφείλει να ενημερώνει τους γονείς του σε κάθε περίπτωση που κάποιος του προσφέρει δώρα, του ζητάει να κρατήσει ένα μυστικό ή προσπαθεί να βρεθεί μόνος μαζί του.

    Άγνωστοι δράστες
    Σε μερικές περιπτώσεις ο δράστης μπορεί να είναι ένας άγνωστος. Διδάξτε στο παιδί σας κάποιους απλούς κανόνες για την επαφή με αγνώστους, όπως λ.χ. να μην επιβιβάζονται ποτέ σε αυτοκίνητο ατόμου το οποίο δε γνωρίζουν, ούτε να δέχονται δώρα ή προσκλήσεις από αγνώστους.

    Βοήθεια
    Τα παιδιά θα πρέπει να γνωρίζουν ότι υπάρχουν ειδικοί οι οποίοι μπορούν να το βοηθήσουν (δάσκαλοι, κοινωνικοί λειτουργοί, ο συνήγορος του πολίτη, γιατροί, ο ψυχολόγος στο σχολείο, η αστυνομία), αλλά και τηλεφωνικές γραμμές τις οποίες μπορούν να χρησιμοποιήσουν για να ζητήσουν συμβουλές και βοήθεια.




    Thessaloniki Arts and Culture  http://www.thessalonikiartsandculture.gr